Để khắc họa thành công câu chuyện họ tộc, nhà văn Phạm Quang Long đã dùng ngòi bút đào sâu vào các lớp lang văn hóa dòng họ, gia đình, để rồi phơi bày những xung đột thế hệ mới cũ giữa người ông người bà vốn chỉ đau đáu với mong muốn giữ đất lề quê thói với lớp con cháu chỉ mong làm giàu thật nhanh; khát vọng và sự cạnh tranh để chiếm thế thượng phong của từng họ tộc trong làng; những tiêu cực và phức tạp trong quản lý cấp địa phương; sự suy thoái xuống cấp đạo đức làng xã... cứ như thước phim quay chậm nhưng không kém phần dữ dội ở làng quê Việt hiện nay.

Sách do Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam ấn hành

Theo ghi nhận của giới phê bình Trưởng tộc kể chuyện làng, chuyện họ, cũng là kể chuyện người, chuyện xã hội, chuyện nông thôn Việt. Không quá cầu kỳ, chau chuốt cho ngôn ngữ, nhưng các câu chuyện về xung đột thế hệ, về quan niệm sống đó như ngầm cảnh tỉnh về làng quê đang biến mất, dẫu rất nhiều vẻ đẹp thôn làng vẫn được níu giữ trân trọng và gắn bó máu thịt trong từng câu chữ của tác giả.

Đọc Trưởng tộc, sẽ không it người rơi nước mắt trước nhiều trang viết như là dòng ký ức tràn ra mênh buồn vui lẫn lộn: những nếp nhà quê kiểng, vẻ đẹp cổ kính rêu phong của cảnh làng và cả thú ẩm thực đậm đà mà tinh tế của miền quê Bắc bộ, dù còn đó nhưng ít nhiều đã bi bào mòn, bị đô thị hóa theo thời gian...

Có lẽ vì vậy mà với nhà văn Nguyễn Quang Long - người con của làng quê Bắc bộ đã không giấu được sự xa xót, luôn đau đáu nỗi niềm cố cựu. Song, nếu tinh ý ở Trưởng tộc vẫn có một niềm tin mãnh liệt vào một nông thôn kiểu mới đang dần hiện hữu. Nhiều người nhận xét, Trưởng tộc có khá nhiều chuyện đã khơi gợi cho người đọc ở lứa tuổi trung niên, cao niên dấy lên niềm ước ao mà họ từng ao ước “ước gì như những ngày xưa” để còn đó những giá trị về dòng họ, về làng, về đạo làm người, về nhân tình thế thái.