Triệu triệu bông hồng, cũng có người dịch là Triệu đóa hồng, một bài hát nổi tiếng rất nhiều người thuộc nhất là thế hệ chúng tôi.

Mùa xuân ta thường nói chuyện hoa đào, hoa mai. Nhưng ngày nay nhiều bạn trẻ lại thích hoa hồng, tặng nhau hoa hồng vào độ tết đến xuân sang. Bởi hoa hồng tượng trưng cho tình yêu. Tình yêu gắn liền với tuổi trẻ. Câu chuyện xúc động bao nhiêu thế hệ người Việt Nam mà tôi muốn nói đến chính là ngọn nguồn bài hát Triệu triệu bông hồng nổi tiếng, một bài hát ngợi ca tình yêu và tuổi trẻ.

Chuyện bắt đầu từ một hiện tượng lạ, theo Google. Cố nhà thơ Xuân Quỳnh - một nhà thơ sinh thời viết nhiều về tình yêu, tuổi trẻ được tìm kiếm nhiều nhất năm 2019-2020 trên mạng. Một số báo đã đăng tin. Điều này lẽ nào không làm chúng ta suy nghĩ.

Một nhà thơ được tìm kiếm hơn cả các ngôi sao ca nhạc, hơn cả minh tinh màn bạc chẳng phải là điều lạ chăng, là điều đáng nói, đáng suy nghĩ chăng?!

Bài thơ tình nổi tiếng Sóng của cố thi sỹ Xuân Quỳnh được Nguyễn Hoàng Anh phổ nhạc có hàng triệu người tìm kiếm, nhờ có nhạc mà thơ bay xa chăng?

Thực ra, có những bài thơ xoàng, nhưng khi được nhạc sĩ tài ba phổ nhạc lại có sức lan tỏa kỳ lạ, điều này chắc nhiều người biết.

Nhưng, bài thơ Sóng cũng như bài Thơ tình cuối mùa thu của thi sĩ Xuân Quỳnh là những bài thơ hay, nên khi được phổ nhạc nó thực sự làm say mê người nghe.

Tôi thường nghe nhiều ca sĩ hát bài Thơ tình cuối mùa thu được phổ nhạc, thơ và nhạc đều hay, đều sâu xa, say đắm lòng người.

Chợt nhớ tới bài hát Triệu triệu bông hồng mà tôi đã nghe mấy chục năm nay, lúc nào nghe cũng thấy hay, thấy thích.

Thuở còn học ở Liên Xô, tôi đã tìm hiểu và được biết gốc tích của bài hát làm say đắm hàng triệu con tim qua bao thế hệ. Ca khúc Triệu triệu bông hồng xuất xứ ban đầu từ một mối tình của người họa sĩ nghèo gốc Gruzia Niko Prirosmani (1862-1918) với người ca sĩ nổi tiếng xinh đẹp người Pháp là nàng Magragita. Mối tình này đã tạo ra bức tranh Anh yêu em. Niko đã bán hết gia sản kể cả căn nhà anh đang sinh sống để mua “một biển hoa hồng” tặng người mình thầm yêu để được trao một nụ hôn duy nhất.

Câu chuyện làm bao người xúc động và nhà thơ Nga nổi tiếng Andrei Vozenesensky đã sáng tác bài thơ Triệu triệu đóa hồng và được nhạc sĩ người Lavia là Rainmonds Voldemarovich Pauls sáng tác nhạc tặng người ca sĩ Nga nổi tiếng Alla Pugacheva. Bây giờ người ta chỉ biết đến Alla Pugacheva bởi tiếng hát tuyệt vời làm say đắm hàng triệu con tim qua bao thế hệ. Ở Việt Nam, ca sĩ Ái Vân thể hiện bài hát này rất thành công.

Từ câu chuyện trên cũng như việc một nhà thơ - cố thi sĩ Xuân Quỳnh với bài thơ nổi tiếng Sóng được phổ nhạc trở thành hiện tượng có một không hai từ xưa đến nay - một nhà thơ được tìm kiếm nhiều nhất năm năm 2019-2020 hơn cả các ngôi sao ca nhạc, hay minh tinh màn bạc đã nói lên những điều mà chính bản thân tôi, một nhà thơ đã suy nghĩ rất nhiều.

Bây giờ, nhiều người làm thơ đang hô hào đổi mới thơ, cách tân thơ, thiết nghĩ đó là điều cần thiết, nhưng trước hết phải đổi mới chính cảm xúc, suy nghĩ, ý tưởng và điều quan trọng hơn là phải sống hết mình, yêu hết mình, trung thực hết mình, cảm thông với mọi vui buồn của con người hết mình và phải có tài thơ, đó là nền tảng để có thơ hay. Tôi biết, sinh thời ngoài tài thơ, thi sĩ Xuân Quỳnh cũng đã sống hết mình, yêu hết mình, trung thực hết mình, nên những sáng tác của chị đã làm rung động nhiều người, đi vào tâm thức của nhiều người và còn lại với thời gian. Những bài thơ còn lại với thời gian, chính là những bài thơ hay, mới.

Tôi đã nhắc đi nhắc lại nhiều lần rằng mình rất tâm đắc với nhà văn Trương Trào khi ông viết trong U mộng ảnh (Bản dịch của Nguyễn Hiến Lê) khi ông nói về văn chương: “Tuyệt tác văn chương từ cổ chí kim đều viết bằng huyết lệ”. Và, cũng vậy, bài hát Triệu triệu bông hồng xuất xứ từ một bức họa, từ một bài thơ đã làm say mê người nghe qua bao thế hệ, ở nhiều quốc gia vì đó chính là mùa xuân, là tình người, là tuổi trẻ, là TÌNH YÊU muôn thuở...

Dương Kỳ Anh

Nguồn Văn nghệ số 48/2022