| Đàn tế Nam Giao thuộc triều Hồ nằm ở phía nam Thành nhà Hồ, có diện tích hơn 2ha, lưng tựa núi Đún (Đốn sơn), phía trước là cánh đồng Nam Giao. Toàn bộ đàn được giật 5 cấp nền từ thấp đến cao, cấu trúc theo hình chữ nhật quay hướng Nam, thể hiện rõ quan niệm “trời tròn, đất vuông” của người xưa. Tại vị trí trung tâm cao nhất là viên đàn, khối đá xanh lớn hình tròn đường kính gần 4,75m, bao quanh bởi tường đá hình vuông. Các nền đàn được đầm nện chặt bằng đá dăm núi, xen kẽ gạch và đất, lát nền bằng gạch vuông cỡ lớn, ngói mũi sen, ngói âm dương. Nhiều dấu tích kiến trúc phụ cùng hệ thống đường lát đá trong khu vực vẫn được bảo lưu khá tốt. Trải qua hơn 600 năm với những thăng trầm lịch sử, đàn tế Nam Giao Thành Nhà Hồ được đánh giá là một trong 3 đàn tế còn giữ được mặt bằng tương đối nguyên vẹn, cổ nhất trong lịch sử đàn tế Nam Giao của Việt Nam. |
Theo đó, tại Quyết định của Bộ VHTT&DL, đợt khai quật khảo cổ Đàn tế Nam Giao – Tây Đô (phần còn lại) sẽ diễn ra đến 25/7/2026, trên tổng diện tích khai quật lên đến 9.909m², bao gồm 94 hố thuộc các khu vực nền 4 và nền 5, những khu vực trọng yếu trong tổng thể kiến trúc đàn tế.
 |
| Đàn tế Nam Giao thuộc triều Hồ nằm ở phía nam Thành nhà Hồ, có diện tích hơn 2ha, lưng tựa núi Đún (Đốn sơn), phía trước là cánh đồng Nam Giao. Ảnh internet |
Quyết định của Bộ cũng cho biết:
- Trong suốt quá trình thực hiện, các đơn vị được cấp phép phải đảm bảo bảo vệ địa tầng di tích, an toàn di vật, cổ vật và hiện trường khai quật, đồng thời xây dựng kế hoạch, tiến độ phù hợp với mục tiêu và giải pháp đã được phê duyệt.
- Tất cả di vật, cổ vật phát hiện trong quá trình khai quật phải được tạm thời bảo vệ tại chỗ, chỉnh lý khoa học và báo cáo Bộ VHTT&DL để quyết định phương án bảo tồn, phát huy giá trị.
- Trường hợp di vật thuộc diện lưu giữ lâu dài, chúng sẽ được tạm nhập vào bảo tàng công lập tại địa phương, nơi có địa điểm khảo cổ.
Bộ cũng yêu cầu, trước khi công bố kết quả của đợt khai quật khảo cổ, các cơ quan được cấp giấy phép trao đổi, thống nhất với Cục Di sản văn hóa.
Trong vòng 1 tháng sau khi kết thúc đợt khai quật, các đơn vị phải gửi báo cáo sơ bộ về Bộ, và trong vòng 1 năm phải hoàn thiện báo cáo khoa học tổng thể.
Được biết, trong hơn 20 năm qua, Viện Khảo cổ học Việt Nam cùng Trung tâm Bảo tồn Di sản Thành nhà Hồ đã tiến hành hàng chục cuộc thám sát, khai quật quy mô lớn tại các khu vực trọng yếu như nội thành, Chính điện, Đông – Tây Thái miếu, Đàn tế Nam Giao, đường Hoàng Gia, công trường khai thác đá cổ An Tôn…
Qua các đợt khảo sát không chỉ hé lộ mặt bằng kiến trúc đô thị thời Hồ, mà còn phát hiện hàng nghìn hiện vật gốm, sành, đồng, đá, sắt…, giúp các nhà khoa học phác họa sinh động đời sống chính trị, tôn giáo, kỹ thuật và văn hóa của một triều đại nhà Hồ giàu sáng tạo.
Trong lần khai quật này, các nhà khoa học kỳ vọng nền 4 và nền 5 của Đàn tế Nam Giao tiếp tục đóng góp thêm những luận cứ khoa học nhằm hoàn thiện hồ sơ đồng thời mở ra cơ hội phục dựng tổng thể nghi lễ tế trời triều Hồ, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị đặc sắc của Di sản Thế giới Thành nhà Hồ.
