Sáng tác

Cọp tinh. Truyện ngắn của Phạm Phong

Phạm Phong
Truyện 11:49 | 25/10/2026
Baovannghe.vn- Cũng ở đồng trũng này, ngày đầu ra nhổ bồn bồn, Ba Cọp đã gặp Út. Một mình Út nhổ thoăn thoắt. Út không quan tâm đến anh, mà có lẽ cũng không quan tâm đến ai khác. Anh đã nghe bà con kể về Út, một phần thương, ba phần cay nghiệt.
aa
Cọp tinh. Truyện ngắn của Phạm Phong
Minh họa: Nguyễn Văn Đức

1.

Sáng sớm đó, trời đứng gió. Ba Cọp trở người, chiếc giường tre kêu kẽo kẹt. Tháng tư âm lịch, gió chướng đã dứt cơn, gió Tây Nam còn chưa tới. Ba Cọp dụi mắt, trở dậy thắp đèn dầu. Hũ bồn bồn trên bàn sáng lên. Những khúc bồn bồn trắng nõn. Út cho anh mấy bữa trước. Từ bữa đó đến giờ chưa thấy Út.

Trên vách tre, cái kèo ong có hai chữ Ba Cọp được anh khắc từ nét chữ nắn nót của thằng Hậu cũng sáng lên. Hồi bị anh em phong ngạn ngoảnh mặt, anh về giật cái kèo xuống, định chặt ra làm củi. Mới chém một nhát mà đau như chính mình bị chém, nên thôi, anh quăng đại lên gác bếp. Không nhớ anh treo lại nó lên vách lúc nào.

Thây kệ, hết gác kèo thì ra đồng nhổ bồn bồn, nhờ vậy mà gặp được Út. Một tiếng rềnh vọng lại từ rừng tràm rồi tan vào sương sớm. Ba Cọp chụp cái nón lá lên đầu, đẩy cửa bước ra ngoài. Anh tháo dây buộc chiếc xuồng ba lá, chèo ra đồng trũng. Nước lênh láng đồng, thứ nước nâu nhạt dìu dịu thơm thơm. Những thân bồn bồn vươn lên thẳng tắp, đầy đặn. Ba Cọp ngâm mình dưới nước, nhổ từng gốc bồn bồn bỏ lên xuồng. Vắng tiếng Út lội bên cạnh, lâu lâu anh lại ngó qua.

Trời còn chưa sáng, rừng tràm phía trước vẫn còn là một vệt đen thẫm kéo đến tận chân trời.

Cũng ở đồng trũng này, ngày đầu ra nhổ bồn bồn, Ba Cọp đã gặp Út. Một mình Út nhổ thoăn thoắt. Út không quan tâm đến anh, mà có lẽ cũng không quan tâm đến ai khác. Anh đã nghe bà con kể về Út, một phần thương, ba phần cay nghiệt. Con Út tuổi Dần, cao số, hồi nhỏ gặp cọp mà không chết, đó giờ sống lầm lũi một mình. Mắt anh chỉ lướt qua Út rồi hướng về rừng tràm theo những tiếng ong đập cánh. Tay anh mò mẫm nhổ từng gốc bồn bồn. Nắng lên cao. Út chèo xuồng ngang qua, ngó anh, đập đập tay vào cạnh xuồng, chỉ lên mặt trời. Anh ngơ ngác. Út chỉ vào anh, rồi chỉ về xóm.

- Cô kêu tui về à?

Anh hỏi. Út gật đầu rồi chèo đi. Anh vuốt mồ hôi chảy ròng ròng trên trán. Mới đó mà đã mấy mùa tràm trổ bông.

Thằng Hậu lúc trước hay nằn nì xin Ba Cọp cho theo. Sau vụ nó vô ý giẫm chết một con ong rồi bị ong đánh tơi tả, bà Cả cấm tiệt. Không biết bà nói gì với ông trưởng nhóm mà anh không còn được làm nghề cùng anh em phong ngạn. Mấy bữa nay, anh nghe phong thanh thằng Hậu gặp cọp. Cái thằng, sợ ổng mà cứ kêu anh kể. Không biết nó gặp ổng thiệt hông. Anh không dám qua hỏi thăm vì sợ bà Cả.

Nhổ xong, Ba Cọp chèo xuồng về. Chiếc xuồng chở bà Cả và thằng Hậu lướt ngang qua. Trên tay bà là bó sen trắng được bọc kỹ. Bà Cả lại lên chùa. Thằng Hậu ngồi run rẩy, mặt trắng nhợt, trán rịn mồ hôi, ánh mắt lướt qua Ba Cọp như không thấy anh. Ba Cọp quay xuồng, theo lên chùa.

2.

Ngay trước cổng chùa là một cây gừa cổ thụ tán phủ cả khoảng sân rộng lát đá. Ba Cọp bước qua cổng rồi nhẹ nhàng đi vòng qua sân, đến nép mình bên hông chánh điện.

Sư Bửu Lâm đang ngồi kiết già trên bồ đoàn. Sư gầy rộc, hai gò má hóp lại, hai hốc mắt trũng sâu. Bà Cả cũng ngồi xếp bằng trên bồ đoàn. Thằng Hậu thì ngồi chồm hổm trên sàn. Mắt nó dán xuống nền gạch mà như không trông thấy gì.

Bà Cả chấp tay.

- Dạ Hậu nó bị hổm rày. Nó lẻn vào rừng. Người ta tìm thấy nó ở bãi sậy, bùn lấm tới đầu.

- Sao giờ này bà mới đưa lên đây.

Sư hơi nhíu đôi chân mày có những sợi dài.

- Con lên chùa mấy bận, mấy chú nói thầy đang nhập thất.

Bà ngừng lại.

- Mới hồi khuya, đang ngủ tự dưng nó hét lên. Đái dầm cả ra quần rồi ngồi thu lu trong mùng không chịu ngủ.

Sư nhíu mày, ngồi im một lúc lâu, rồi đứng dậy đi lại gần thằng Hậu.

- Hậu, kể thầy nghe đi con.

Sư nhẹ giọng. Thằng Hậu như không nghe.

- Hậu, nghe thầy nè con.

Thằng Hậu trơ trơ.

- Hậu.

Sư lại gọi. Nó vẫn không mở miệng.

Sư lấy bồ đoàn, đặt xuống, ngồi kiết già cạnh thằng Hậu và nhắm mắt. Chánh điện im phăng phắc.

- Ông… ông… cọp…

Thằng Hậu lắp bắp.

Sư từ từ mở mắt.

- Ổng… nhảy bổ ra…

Sư ngó thằng Hậu.

- Người đó… lạ hoắc… ngã dúi vô bụi…

Mắt thằng Hậu trợn lên.

- Ổng… ổng nhảy bổ vào…

Bà Cả mở miệng, nhưng sư ra hiệu cho bà im. Có tiếng thét… Thằng Hậu ôm bụng, ụa khan, mặt nó giàn giụa nước mắt, nước mũi.

Sư nhắm mắt.

- Chị Út bò ra…

- Ổng quay qua con…

- Chị Út bò vòng vòng…

Thằng Hậu bật dậy, co giò phóng đi. Ba Cọp vội chạy theo, giữ được nó gần gốc gừa trước cổng chùa. Nó khóc ré lên, ôm chầm lấy anh, người nóng ran. Sư Bửu Lâm và bà Cả cùng bước đến. Bà Cả không thèm liếc Ba Cọp, tiến đến nắm tay thằng Hậu.

- Qua đây. Bám người ta làm chi.

Nó giằng ra, nép vội sau lưng anh, giữ rịt lấy vạt áo.

Sư ngoắc một chú đến dẫn thằng Hậu ra sau tăng xá nằm nghỉ. Còn sư cùng bà Cả và Ba Cọp đi ngược vào chánh điện. Sư ngồi xuống bàn trà. Bà Cả và anh mỗi người ngồi một góc.

- Con Út đó á thầy, người ta nói nó bị nhập lâu rồi.

Bà Cả lên tiếng. Ba Cọp bóp chặt vành nón lá trên đùi. Sư không đáp, hớp một ngụm trà, đưa mắt lên tượng Phật sau làn khói mờ mờ. Rất lâu. Rồi sư dằn mạnh tay xuống bàn. Ly trà sánh ra ướt cả mặt bàn gỗ.

- Cái nghiệp này… để thầy lo.

Sư đứng dậy, vịn mặt bàn, lần tới thắp ba nén nhang. Làn khói xám lại bốc lên, che khuất khuôn mặt an nhiên của Phật. Sư đi chậm một vòng quanh chánh điện rồi dừng trước bà Cả.

- Thôi, bà Cả về đi. Lát thầy biểu mấy chú dẫn cháu Hậu về.

Sư quay sang Ba Cọp, không nói gì. Anh gật đầu chào sư. Ra tới bậc tam cấp anh nghe một tiếng động. Anh quay đầu lại. Trong chánh điện, sư đang quỳ mọp trước tượng Phật, mười ngón tay bấu chặt xuống nền gạch.

- Bạch Phật… con lại…

Một tiếng rên bật ra, nghe rềnh rềnh.

Ba Cọp nhắm mắt. Trời vẫn không có gió.

- Anh chưa về à?

Ba Cọp giật mình mở mắt. Sư đứng sau lưng anh từ hồi nào. Sư không nhìn anh mà hướng tầm mắt xa về phía cánh rừng.

- Anh đi tìm cô Út, biểu cổ đừng vào rừng. Đêm nay…

Sư bỏ lửng, quay vào chánh điện ngồi nhập định. Lưng sư còng xuống.

Mắt Ba Cọp hướng theo ánh mắt của sư. Rừng tràm trải rộng, nhưng những mảng xanh bị xé nát bởi những vạt tràm chết khô, lỗ chỗ như đám lông thú rừng rụng từng mảng, xác xơ.

3.

Rời chùa, Ba Cọp chèo về hướng nhà Út. Đến đình thần, Ba Cọp bất giác ngó vào. Bệ thờ Ông Cọp rêu bám, lư hương sành nguội lạnh ngã chỏng chơ. Tượng Ông Cọp không thấy đâu. Lễ Kỳ Yên năm ngoái tượng vẫn còn, anh còn đến thắp nhang. Nghe nói bữa trước có người lạ qua đây, quá giang xuồng vô rừng, không biết làm gì mà chưa thấy ra. Lại nhớ đến Út, anh chèo vội.

Đến nhà Út, ngay trước sân, mớ bồn bồn nhổ từ hôm nào chưa tuốt héo queo. Cửa đóng kín, nhưng quần áo Út còn phơi trên sào tre. Ba Cọp đi một vòng quanh vườn chuối. Đàn gà mái lục cục chạy đi. Con mèo mướp lẽo đẽo theo anh kêu meo meo. Con gà trống từ chái bếp bay xuống, đập cánh gáy vang. Ba Cọp dừng lại, cái áo khoác dài tay Út hay mặc vắt trên nắp lu nước. Một bên tay áo rách toạc, loang vệt nâu sậm như máu khô. Anh cầm cái áo lên, rồi để xuống chỗ cũ. Trong chái bếp, một cái thớt lớn nằm ngay trên đất. Trên thớt còn cái móng heo. Nhiều vụn xương vương vãi xung quanh.

Có tiếng bìm bịp kêu ở bờ sông. Đám lục bình trôi lập lờ cùng đám bèo cám, không có lấy một chùm bông tím. Thấy cái cầu gỗ Út hay ngồi giặt đồ, Ba Cọp nhớ lại dáng Út thu mình bên cầu, tay áo xắn cao lộ vết sẹo dài. Út không thể nói. Ấy vậy mà hay, anh không cần cố tìm câu để nói với Út. Có lần anh hỏi vết sẹo, Út chỉ vô vết sẹo, chỉ vô rừng, rồi lắc lắc đầu. Anh hay lén ngó khuôn mặt rám nắng, cái mũi thon, cái miệng có đôi môi luôn mím chặt. Lúc nhổ bồn bồn, Út lội gần anh, vừa đủ để không chạm vào anh. Cái mùi đàn bà nồng mặn anh thường hít thật sâu. “Ổng… nhảy bổ ra… Chị Út bò vòng vòng…” Ba Cọp nhảy xuống xuồng, mạnh tay chèo.

4.

Mặt trời lặn sau rừng tràm. Trời nhá nhem tối. Đám muỗi bu đen trên đầu Ba Cọp. Chiếc xuồng lướt trên con lạch đặc bèo, không thể đi nhanh. Trăng mọc, không tròn, nhưng đủ chiếu sáng rừng tràm. Hương thơm lơ lửng trong không khí, lắng trong dòng nước nâu đen. Vài con cá quẫy gần bờ cỏ. Nước trong lạch cạn dần, chiếc xuồng gần như lướt trên lớp lá tràm mục nát. Út thường theo con lạch này vào sâu trong rừng. Đến khúc này, Út thường chống xuồng chậm, ngửa mặt nhìn những ngọn tràm cao vút. Ba Cọp trước giờ chỉ quan sát rừng tràm để chọn trảng, chọn luồng đặt kèo. Đi với Út vài lần, anh cũng chậm lại, ngó tán rừng xanh thẫm.

Đám muỗi vẫn bu trên đầu Ba Cọp. Ba Cọp ngước lên. Lần đó, Út cũng ngước lên, rồi Út cởi áo khoác, khẽ xoay người, nhìn anh. Anh dò dẫm từng bước, tiến lại, đặt bàn tay lên vai Út, chạm vào phần xương nhỏ nhô lên. Anh choàng tay ôm lấy thân người nhỏ bé của Út, áp mặt vào vành tai Út. Út vòng tay, kéo anh sát lại. Út ơi, em sao rồi. Ba Cọp thầm gọi. Gần như chưa ăn uống gì từ trưa, Ba Cọp thấy chóng mặt, anh dừng xuồng, lục miếng khô sặc ngồi nhai.

Phía tây, có tiếng chim xao xác, vài con bay lên. Ba Cọp chống xuồng về phía ấy. Đám cỏ dừa vướng víu. Anh nhảy khỏi xuồng, lội đi trên đám cỏ dừa, rau muống ken dày. Trăng sáng hơn. Một con rắn trườn ngang. Anh dừng lại, chờ cho nó trườn đi hẳn. Có tiếng ong đập cánh. Giờ này chỉ còn vài con ong thợ gác đêm. Ba Cọp đứng im, rồi đánh một vòng để tránh. Đây là trảng cỏ có kèo của anh em phong ngạn. Hồi mới vào nghề, cũng gần trảng cỏ này, Ba Cọp thoáng thấy bộ lông vằn trong một bãi sậy rậm rạp. Anh đứng yên sau một gốc tràm già. Chớp mắt ổng đã đi khuất.

Có tiếng động. Rồi tiếng cây gãy. Ba Cọp quay lại, một thân tràm khô bị cào tróc vỏ đổ ập vào kèo ong. Đàn ong túa ra. Anh ù té chạy, xuyên qua những đám sậy, lách qua những gốc tràm sần sùi, mặc kệ cành nhánh quật vào mặt. Chạy. Vấp té, bò dậy. Lại chạy. Cho đến khi Ba Cọp mệt đứt hơi ngã vật ra. Tiếng đàn ong đập cánh dồn dập không còn vang bên tai Ba Cọp. Muỗi lại quần thảo trên đầu, bu vào mặt anh mà cắn. Anh nằm ngửa trên lớp lá mục xăm xắp nước thở dốc. Khi ngồi dậy được, quanh anh là một vạt rừng lạ lẫm.

Ba Cọp lại lê bước. Trăng trên ngọn tràm đi theo anh, chầm chậm. Đến một trảng mọc đầy dứa dại, anh đứng lại. Anh nhắm mắt. Anh cảm thấy nó, như một sợi khói mỏng. Cái mùi nồng mặn quen thuộc. Mùi của Út. Ba Cọp lần ngay theo. Không dám thở mạnh. Bước từng bước chậm theo làn hơi mỏng của Út. Anh băng qua một con lạch cạn. Luồn qua một bãi sậy rậm rạp. Tiếng muỗi lại vo ve, anh nhíu mày, tập trung vào dấu mùi của Út. Anh dừng lại trước một đám dứa dại đầy gai cao quá đầu người. Một dúm cỏ năn rạp xuống, anh cúi người, men theo. Tiếng sột soạt khẽ vang lên ở bên kia đám dứa gai. Ba Cọp chui vào, cố hết sức không gây tiếng động, vạch một nhánh dứa gai ghé mắt qua. Giữa trảng cỏ trống, ông cọp bước đi theo vòng tròn. Út cũng bò theo vòng tròn. Trăng rọi nghiêng một bên mặt Út, ba vệt sẫm màu kéo từ gò má xuống quai hàm. Một tay Út kẹp khúc xương trước ngực. Ổng lùi. Út cũng lùi. Ổng dấn lên một bước. Út giữ yên, chờ đợi. Ổng lại lùi. Út cũng lùi. Những thân cỏ năn ngã rạp, sậy cũng ngã rạp. Rau muống dại dập nát dưới chân của ổng và Út. Thân hình ổng gầy guộc với những mảng lông vằn rụng xác xơ. Ba Cọp bấu chặt nhánh dứa gai. Chỉ cần ổng phóng tới. Út ơi. Anh kêu thầm.

Ổng chồm dậy, khựng một nhịp, rồi tiến tới Út theo một đường xiên xiên. Thêm một nhịp khựng. Đôi mắt ổng trợn trừng. Dáng đi của ổng có phần lảo đảo. Út run người. Nhưng Út không lùi. Út trườn sát người trên lớp rau muống. Ổng lại bước tới, nhanh hơn. Đột nhiên, ổng ngoặt cả thân người, lao thẳng vào một gốc tràm già đã bị móng vuốt của ổng cào rách vỏ. Ổng hực lên một tiếng, bật ra, nằm nghiêng mắt vẫn mở trừng trừng.

Út kẹp khúc xương, nhích ra giữa trảng cỏ, bỏ xuống, rồi lết về. Mắt Út cũng mở to, luôn dán vào ổng. Ổng gượng dậy, bước từng bước về phía Út. Út ngồi yên. Ổng tới sát Út. Ngực Ba Cọp nhói lên. Anh dợm phóng ra. Ổng cúi đầu xuống. Ba Cọp kịp dừng lại. Ổng thè lưỡi rồi liếm vào ba vết sậm màu trên mặt Út. Lưỡi ổng rút về, rớm đỏ. Ổng quay người, lảo đảo bước tới ngoạm lấy khúc xương. Mắt ổng ghim vào Út. Rồi ổng khuỵu chân, ôm khúc xương và nhai. Út nằm bẹp xuống, người co lại. Út ngước mắt nhìn lên những ngọn tràm.

Một lúc lâu sau, Út bò dậy. Ổng vẫn ngồi nhai xương. Ánh mắt Út hướng về ổng, rồi hướng về phía bụi dứa gai nơi Ba Cọp đang nấp. Út khẽ lắc đầu. Rồi Út bò lùi dần vào một đám sậy ken dày. Ổng ngừng nhai, ngoảnh về đám sậy Út vừa khuất. Út ơi, chờ anh. Ba Cọp gọi thầm. Anh chui ra khỏi bụi dứa. Vạt áo vướng vào nhánh dứa gai, rách toạc. Nghe động, ổng quay lại, chồm dậy, lừ lừ tiến về phía anh. Chân anh run lên. Anh đứng yên, như lần đầu gặp ổng. Ổng mỗi lúc một gần. Mùi tanh nồng lan ra. Ba Cọp nhớ hũ bồn bồn trên bàn còn chưa kịp ăn. Anh buông thõng tay, nhắm mắt. Mùi tanh nồng đặc quánh ngay sát mặt, rồi loãng dần, thành mùi nhang.

Một tiếng rên rềnh rềnh bên tai. Ba Cọp mở mắt. Đúng chỗ ổng vừa đứng, sư Bửu Lâm đang quỳ mọp trên đám sậy gãy nát, mười ngón tay quào trên lớp lá tràm mục. Mắt sư xoáy vào anh. Anh đứng lặng, người cứng như khúc gỗ. Rồi sư đứng dậy, cái lưng còng hẳn xuống. Một bên vai hơi nghiêng. Sư bước đến. Ba Cọp không nghe thấy tiếng bước chân của sư. Đàn muỗi đã thôi vo ve trên đầu Ba Cọp. Tiếng sư Bửu Lâm nhỏ như tiếng ong đập cánh.

- Anh về ghé đình thần, thắp cho thầy nén nhang nghen.

Bóng sư tan dần vào khoảng rừng khuất ánh trăng. Trên cao, ngọn tràm khẽ lay.

Khai mạc "Lễ hội con đường văn hoá Hàn Quốc 2026"

Khai mạc "Lễ hội con đường văn hoá Hàn Quốc 2026"

Baovannghe.vn - Tối 24/10, tại Hà Nội, Đại sứ quán Hàn Quốc phối hợp Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam khai mạc “Lễ hội Con đường Văn hóa Hàn Quốc 2026”, diễn ra trong hai ngày 24–25.10 tại khu vực tường đá quanh Đại sứ quán.
Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng 2026: Vinh danh những tác phẩm xuất sắc

Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng 2026: Vinh danh những tác phẩm xuất sắc

Baovannghe.vn - Với chủ đề “Hội tụ các giá trị sân khấu - Lan tỏa sức sáng tạo nghệ thuật của Thủ đô”, liên hoan giới thiệu 15 vở diễn thuộc sáu loại hình: kịch nói, chèo, tuồng, cải lương, xiếc và kịch hát dân ca Nghệ Tĩnh
Thông cáo báo chí số 08 Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khoá XVI

Thông cáo báo chí số 08 Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khoá XVI

Baovannghe.vn - Thứ Bảy, ngày 24/10/2026, ngày làm việc thứ tám, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI diễn ra tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn.
Đưa văn hóa thành sức mạnh tinh thần củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Đưa văn hóa thành sức mạnh tinh thần củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Ngày 23/10, tại Hà Nội, Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương và Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học “Phát huy sức mạnh văn hóa và đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên mới”.
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Viện Quan hệ Quốc tế Hoàng gia Egmont

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Viện Quan hệ Quốc tế Hoàng gia Egmont

Baovannghe.vn - Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Vương quốc Bỉ, chiều 23/10 (giờ địa phương), tại Viện Quan hệ Quốc tế Hoàng gia Egmont (thủ đô Brussels), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã phát biểu chính sách: “Biến tầm nhìn thành hành động từ quyết tâm chính trị đến hình mẫu hợp tác.”