Chiều ngày 12/5, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, phối hợp với UBND huyện Vĩnh Lộc đã tổ chức Hội nghị cung cấp thông tin cho báo chí về kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX của huyện Vĩnh Lộc và đưa phóng viên đi thực tế tại Thành Nhà Hồ.

Qua tìm hiểu, nhóm phóng viên báo Văn nghệ được biết. Thành Hồ, hay còn gọi là Thành nhà Hồ, là một di tích lịch sử quan trọng của Việt Nam, được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới vào năm 2011. Thành nằm ở huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa, và được xem là một trong những công trình kiến trúc đá độc đáo, thể hiện trình độ kỹ thuật và tư duy chiến lược của người Việt vào cuối thế kỷ XIV.

Cổng Thành Nhà Hồ. Ảnh: P.V

Vào cuối thế kỷ XIV, triều đại nhà Trần rơi vào khủng hoảng chính trị, xã hội và quân sự. Lợi dụng tình hình này, Hồ Quý Ly – một đại thần có thế lực, đã từng bước thao túng triều chính và nắm quyền lực. Đến năm 1400, ông chính thức phế truất vua Trần, lập nên triều Hồ, tự xưng là Hồ Quý Ly, hoàng đế đầu tiên của nhà Hồ.

Trước đó, năm 1397, ông cho dời đô từ Thăng Long (Hà Nội ngày nay) về Tây Đô (nay là Vĩnh Lộc, Thanh Hóa) và cho xây dựng Thành Tây Đô – tức Thành nhà Hồ – như một trung tâm chính trị, kinh tế, quân sự mới.

Thời gian xây dựng: Chỉ trong 3 tháng đầu năm 1397 – một kỳ tích trong lịch sử xây dựng thành lũy ở Việt Nam. Vật liệu: Chủ yếu là các khối đá xanh nặng từ 10 đến 20 tấn, được khai thác từ các vùng lân cận và vận chuyển về bằng phương tiện thủ công. Kỹ thuật: Các khối đá được đẽo gọt vuông vức và ghép chặt với nhau mà không cần vữa, cho thấy trình độ xây dựng cực kỳ cao của người Việt thời đó.

Kiến trúc của Thành nhà Hồ, Thành có quy mô lớn, gồm: Thành nội: Chu vi khoảng 3.500 m, tường thành cao từ 5–6 m, dày khoảng 1 m, có 4 cổng chính ở bốn hướng. Cổng thành: Cổng phía Nam là lớn nhất và được bảo tồn tốt nhất, xây hoàn toàn bằng đá, hình vòm cuốn. Thành ngoại và La thành: Bao quanh thành nội, chủ yếu bằng đất. Hào nước: Bao quanh thành, có tác dụng phòng thủ.

Đoàn phóng viên đi thực tế Thành Nhà Hồ. Ảnh: P.V

Ý nghĩa lịch sử và văn hóa: Về quân sự: Thành nhà Hồ được xây dựng theo phong cách quân sự phòng thủ vững chắc, kết hợp giữa yếu tố tự nhiên và nhân tạo. Về kiến trúc: Là biểu tượng cho sự kết hợp giữa tư duy kiến trúc phương Đông và yếu tố kỹ thuật độc đáo. Về văn hóa – lịch sử: Là minh chứng cho một thời kỳ chuyển giao quyền lực từ nhà Trần sang nhà Hồ, đánh dấu sự đổi mới trong tổ chức nhà nước và quản lý đất nước.

Dù đã trải qua hơn 600 năm với nhiều biến cố chiến tranh và thiên tai, cổng thành phía Nam và một phần thành đá vẫn còn tương đối nguyên vẹn. Năm 2011, Thành nhà Hồ được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí: Là một ví dụ nổi bật về một loại hình kiến trúc tiêu biểu cho một giai đoạn lịch sử.