Tối ngày 19/11/2024, tại phiên đấu giá mùa thu của Christie ở Manhattan - Mỹ, bức tranh "L'empire des lumières" (Đế chế ánh sáng) của René Magritte đã gây tiếng vang khi đạt mức giá 121,2 triệu USD, vượt xa con số ước tính ban đầu là 95 triệu USD. Đây là lần đầu tiên một tác phẩm của họa sĩ người Bỉ vượt ngưỡng chín con số, đánh dấu một cột mốc lịch sử trong sự nghiệp của ông cũng như dòng tranh siêu thực.

Bức tranh được bán trong không gian đấu giá được thiết kế mang đậm phong cách siêu thực, tạo nên bầu không khí u ám nhưng đầy mê hoặc. Cuộc đấu giá kéo dài 10 phút, chứng kiến màn cạnh tranh sôi nổi giữa hai người đấu giá qua điện thoại. Kết quả này đưa Magritte gia nhập danh sách các nghệ sĩ có tác phẩm đạt giá trị chín con số, bao gồm Leonardo da Vinci , Gustav Klimt , Amedeo Modigliani, Andy Warhol, Jean-Michel Basquiat, Francis Bacon và Pablo Picasso.

Được vẽ vào năm 1954, "L'empire des lumières" là một trong 17 bức tranh sơn dầu cùng chủ đề của Magritte, mô tả cảnh phố đêm dưới bầu trời sáng ban ngày. Tác phẩm này nổi bật bởi sự kết hợp tinh tế giữa ánh sáng và bóng tối, gợi lên cảm giác nghịch lý nhưng cũng đầy thi vị.

Bức tranh thuộc bộ sưu tập cá nhân của nhà thiết kế nội thất nổi tiếng Mica Ertegun, người đã mua nó năm 1968. Đây cũng là một trong những phiên bản lớn nhất của chuỗi tranh này, với chiều cao gần 5 feet (khoảng 1,5m). Trước đó, phiên bản "L'empire des lumières" được trưng bày tại Bảo tàng Guggenheim ở Venice cũng đã thu hút sự chú ý đặc biệt từ giới sưu tập và phê bình.

Bức tranh "L'empire des lumières" (Đế chế ánh sáng) của René Magritte.

Sinh năm 1898 tại Bỉ, René Magritte được biết đến như một bậc thầy của trường phái siêu thực. Các tác phẩm của ông thường khai thác mối quan hệ giữa thực tế và ảo giác, với hình ảnh quen thuộc nhưng đầy ẩn dụ như mũ quả dưa, khói thuốc, hay bầu trời kỳ lạ.

Magritte trải qua tuổi thơ không mấy êm đềm khi mẹ ông tự tử khi ông mới 13 tuổi. Biến cố này đã ảnh hưởng sâu sắc đến tư duy nghệ thuật của ông, dẫn dắt ông đến với các tác phẩm mang tính siêu thực nhưng vẫn gần gũi với đời thường.

"L'empire des lumières" không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật mà còn là một biểu tượng của trường phái siêu thực. Sandra Zalman, phó giáo sư lịch sử nghệ thuật tại Đại học Houston, nhận xét rằng ngọn đèn trong tranh như một sự ám chỉ đến hình ảnh người đàn ông đội mũ quả dưa – một biểu tượng thường thấy trong các tác phẩm khác của Magritte.

Tác phẩm này cũng được xem là lời nhắc nhở về "khoảnh khắc siêu thực" mà chúng ta đang sống, khi thế giới đầy những nghịch lý và mâu thuẫn. "Thời đại của Magritte đầy lo âu, và điều đó vẫn đúng với ngày nay," Zalman nhận xét.

René Magritte được biết đến như một bậc thầy của trường phái siêu thực.

Sự thành công của "L'empire des lumières" không chỉ là chiến thắng của Magritte mà còn là dấu hiệu cho thấy sự hồi phục của thị trường nghệ thuật sau thời kỳ suy thoái. Nhu cầu với các tác phẩm chất lượng cao vẫn luôn mạnh mẽ, bất chấp những biến động kinh tế và chính trị.

William O'Reilly, một nhà phân tích nghệ thuật tại New York, nhận định: “Chất lượng cao luôn thu hút sự chú ý. Khi một tác phẩm mang tính biểu tượng xuất hiện, nó sẽ tạo nên thị trường riêng của mình.”