Từ ngày 3 đến 4/10, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ là nơi Hà Nội phát động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026. Sự kiện có sự tham gia của đại diện Hà Nội cùng 10 tỉnh, thành phố và các cộng đồng dân tộc đang sinh sống tại Làng. Một số hoạt động trình diễn, giao lưu văn hóa truyền thống, giới thiệu sản phẩm làng nghề, phố nghề và OCOP của Hà Nội cũng được tổ chức trong dịp này.

Hà Nội kết nối với 10 địa phương trong khuôn khổ chương trình cũng mở ra một cách nhìn rộng hơn. Văn hóa Việt Nam không phải một bức tranh đồng nhất... Ảnh minh họa. Nguồn CTTĐTHN

Nhưng nếu chỉ dừng ở những tiết mục nghệ thuật, những gian hàng hay những màn trình diễn, Ngày Văn hóa Việt Nam sẽ khó đi xa hơn một sự kiện văn hóa thông thường. Điều đáng quan tâm là làm thế nào để những giá trị được giới thiệu trên sân khấu bước xuống đời sống, để người dân không chỉ đứng xem mà có thể tham gia, thực hành và hiểu hơn về văn hóa của chính mình.

Đó cũng là điểm có ý nghĩa trong cách tổ chức chương trình năm nay. Những nghệ nhân, đồng bào các dân tộc không chỉ xuất hiện như “nhân vật trình diễn”, mà trực tiếp mang đến những làn điệu, nhạc cụ, điệu múa, nghi lễ và cách thức sinh hoạt văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Khi tiếng cồng chiêng, đàn Tính, hát Then hay những điệu xòe cộng đồng vang lên trong một không gian mở, văn hóa không còn là hiện vật để ngắm nhìn. Văn hóa trở thành một trải nghiệm sống.

Cách tiếp cận ấy đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh văn hóa đang đứng trước những thay đổi rất nhanh của đời sống hiện đại. Một giá trị văn hóa chỉ thực sự có sức sống khi có người tiếp nhận, có cộng đồng thực hành và có thế hệ kế tiếp muốn tiếp tục trao truyền. Bảo tồn, vì thế, không thể chỉ là giữ nguyên một hình thức đã có, mà còn phải tạo điều kiện để văn hóa bước vào những không gian mới bằng chính sức sống của mình.

Việc Hà Nội kết nối với 10 địa phương trong khuôn khổ chương trình cũng mở ra một cách nhìn rộng hơn. Văn hóa Việt Nam không phải một bức tranh đồng nhất, mà được làm nên từ sự đa dạng của các vùng đất, cộng đồng và truyền thống. Kết nối văn hóa giữa các địa phương không nhằm làm nhạt đi bản sắc riêng, mà để những bản sắc ấy có thêm cơ hội gặp gỡ, đối thoại và được biết đến rộng rãi hơn.

Một “Ngày Văn hóa Việt Nam” vì thế chỉ thực sự có ý nghĩa khi không khép lại sau một chương trình. Điều cần hướng tới là sau mỗi lễ phát động, mỗi cuộc trình diễn, mỗi không gian trải nghiệm, văn hóa tiếp tục được mang về trường học, gia đình, làng quê, đô thị và đời sống đương đại. Khi ấy, ngày dành cho văn hóa không chỉ để tôn vinh văn hóa, mà còn để nhắc mỗi người rằng mình đang sống trong văn hóa và cũng là một phần của quá trình làm nên văn hóa hôm nay.