Sáng tác

Văn học mạng Trung Quốc: Nâng cao chất lượng, đẩy mạnh hội nhập

Đào Lưu (tổng thuật)
Văn học nước ngoài 07:56 | 17/11/2026
Baovannghe.vn- Sau gần 30 năm phát triển, văn học mạng đã trở thành một bộ phận quan trọng của nền văn học Trung Quốc, đồng thời phát triển thành ngành công nghiệp văn hóa có quy mô lớn, gắn kết ngày càng chặt chẽ với công nghệ số, xuất bản, điện ảnh, hoạt hình và trò chơi trực tuyến.
aa
Văn học mạng Trung Quốc: Nâng cao chất lượng, đẩy mạnh hội nhập
Một cảnh trong phim truyền hình chuyển thể từ tiểu thuyết mạng Tương Dạ. Nguồn: TGCC

Ngành này đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với những vấn đề nổi bật như: duy trì tăng trưởng, phát triển tác phẩm chất lượng cao, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), bảo vệ bản quyền và thúc đẩy giao lưu văn hóa quốc tế.

Mở rộng quy mô thị trường

Theo Báo cáo phát triển văn học mạng Trung Quốc năm 2025 do Hiệp hội Xuất bản Âm thanh, Hình ảnh và Số Trung Quốc công bố, trong thời kỳ Quy hoạch 5 năm lần thứ 14 (2021-2025), ngành văn học mạng duy trì đà tăng trưởng ổn định trên nhiều phương diện.

Doanh thu thị trường tăng từ 26,72 tỷ nhân dân tệ (NDT) năm 2021 lên 57,47 tỷ NDT năm 2025, hơn gấp đôi. Thị trường nước ngoài tăng trưởng cao hơn đáng kể so với thị trường trong nước.

Sự phát triển đồng thời của nhiều loại hình nội dung, từ văn học mạng đến phim ảnh và phim ngắn, đang tạo động lực đáng kể cho quá trình mở rộng thị trường quốc tế.

Hoạt động chuyển thể cũng tiếp tục tăng trưởng. Số lượng tác phẩm chuyển thể từ tài sản trí tuệ tăng 9,78% so với năm trước, trong đó mức tăng chủ yếu đến từ các tác phẩm được chuyển thể thành phim ngắn và phim truyện tranh ứng dụng AI. Đến cuối năm 2025, tổng số tác phẩm văn học mạng đạt khoảng 43,95 triệu, bao gồm cả tác phẩm chưa hoàn thành. Những số liệu này cho thấy ngành đang dần chuyển từ tăng trưởng chủ yếu về số lượng sang chú trọng phát triển ổn định và khai thác hiệu quả kho tác phẩm hiện có.

Nâng cao chất lượng sáng tác

Một chủ đề xuyên suốt được thảo luận hiện nay là yêu cầu nâng cao chất lượng văn học mạng, gắn sáng tác với đời sống hiện thực và chiều sâu văn hóa.

Lý Nhĩ, Chủ tịch Hội Nhà văn Bắc Kinh, giáo sư Đại học Bắc Kinh, cho rằng văn học mạng đã làm thay đổi sâu sắc phương thức sáng tác và truyền bá văn học, cũng như quan hệ giữa tác giả với độc giả. Sự chuyển dịch từ việc sáng tác một tác phẩm hoàn chỉnh sang đăng tải từng chương khiến quá trình sáng tác, tiếp nhận và phản hồi diễn ra nhanh hơn. Tuy vậy, tốc độ truyền bá không thể thay thế thời gian cần thiết để người viết tích lũy trải nghiệm, xây dựng nhân vật và khám phá những vấn đề thực sự đáng viết của một thời đại. Theo ông, văn học truyền thống và văn học mạng cần học hỏi lẫn nhau, duy trì đối thoại chân thành.

Từ thực tiễn sáng tác, Kiêu Kỵ Hiệu, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn mạng tỉnh Giang Tô, nhấn mạnh vai trò của đời sống hiện thực, văn hóa truyền thống ưu tú Trung Hoa và văn hóa cách mạng đối với sáng tác văn học mạng. Theo ông, tích lũy chất liệu từ đời sống giúp tác phẩm có nền tảng vững chắc; tiếp thu các nguồn lực văn hóa giúp gia tăng chiều sâu và bản sắc; còn việc vận dụng phương thức kể chuyện của văn học mạng giúp câu chuyện trở nên sinh động, gần gũi với độc giả.

Đinh Quốc Kỳ, Bí thư Đảng ủy kiêm Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn học thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, cũng khẳng định sức sống của văn học mạng nằm ở nội hàm, còn năng lực cạnh tranh cốt lõi nằm ở giá trị. Ông kêu gọi các tác giả kiên trì sáng tác tác phẩm chất lượng cao, đi sâu vào đề tài hiện thực, bám rễ trong đời sống nhân dân và bồi đắp nền tảng văn hóa; đồng thời tránh tâm lý nóng vội chạy theo lượt truy cập, coi trọng định hướng giá trị và trách nhiệm xã hội của văn nghệ.

Những quan điểm này phản ánh một chuyển biến đáng chú ý: Khi thị trường đã đạt quy mô lớn và nguồn cung tác phẩm ngày càng phong phú, chất lượng sáng tác, chiều sâu nội dung và giá trị văn hóa trở thành những yếu tố then chốt quyết định sức cạnh tranh lâu dài của văn học mạng.

Mở rộng chuỗi giá trị trong thời đại AI

Bên cạnh sáng tác, hội nhập liên ngành được xem là hướng đi quan trọng để phát huy giá trị của văn học mạng. Khái niệm “văn học mạng+” thể hiện xu hướng kết nối văn học với các lĩnh vực khác, từ xuất bản số đến điện ảnh, phim ngắn, hoạt hình, trò chơi và những phương thức truyền thông mới.

Các chuyên gia đã bàn về ứng dụng mô hình AI tạo sinh quy mô lớn và thuật toán thông minh trong ngành văn học mạng; phát triển mô hình ươm tạo IP xuyên suốt chuỗi giá trị; đổi mới hoạt động xuất bản và hoàn thiện cơ chế quản trị bản quyền. Việc chuyển thể tác phẩm sang nhiều hình thức nội dung không chỉ tạo thêm cơ hội tiếp cận độc giả mà còn mở rộng khả năng khai thác giá trị thương mại của mỗi IP.

Tuy nhiên, công nghệ cũng đặt ra những vấn đề mới về bản quyền, trách nhiệm của các nền tảng và quản trị nội dung. Việc bảo vệ bản quyền đều nhấn mạnh yêu cầu làm rõ các quy định pháp lý liên quan, hoàn thiện tiêu chuẩn và cơ chế phòng ngừa rủi ro trong bối cảnh AI phát triển nhanh. Cùng với đổi mới công nghệ, việc xây dựng môi trường văn hóa số lành mạnh và cơ chế bảo vệ quyền lợi của người sáng tạo được xem là điều kiện cần thiết để ngành phát triển bền vững.

Văn học mạng cũng được kỳ vọng đóng góp nhiều hơn cho phong trào đọc sách toàn dân. Các hoạt động quảng bá đọc sách trên internet, chia sẻ mô hình thực tiễn và tặng sách tại diễn đàn chuyên đề cho thấy ngành không chỉ hướng đến khai thác thương mại mà còn chú trọng mở rộng khả năng tiếp cận văn học, phổ cập tài nguyên đọc và góp phần xây dựng xã hội đọc sách.

Đẩy mạnh quốc tế hóa

Mở rộng thị trường nước ngoài là một trong những động lực tăng trưởng nổi bật của văn học mạng Trung Quốc. Theo báo cáo năm 2025, quy mô thị trường nước ngoài đạt 6,98 tỷ NDT. Đáng chú ý, hoạt động quốc tế hóa không còn chỉ giới hạn ở việc đưa tác phẩm văn học ra nước ngoài mà ngày càng gắn với sự phối hợp giữa nhiều loại hình nội dung.

Về đưa văn hóa ra thế giới, đại diện các doanh nghiệp văn học mạng, nghe nhìn trực tuyến và trò chơi trực tuyến đã chia sẻ kinh nghiệm phát triển thị trường quốc tế. Những trao đổi tập trung vào xu hướng kết hợp IP văn học với phim ảnh, hoạt hình, trò chơi và phim ngắn, cũng như việc xây dựng chuỗi công nghiệp liên kết để đưa nhiều loại sản phẩm ra nước ngoài. Hướng đi này giúp mở rộng phạm vi tiếp cận của tác phẩm, đồng thời tạo điều kiện để các câu chuyện và giá trị văn hóa Trung Hoa đến với công chúng quốc tế qua nhiều phương tiện khác nhau.

Hiện nay, 47 tác phẩm văn học mạng xuất sắc từ 16 nền tảng, cùng các phiên bản số, đã được đưa vào lưu trữ tại Trung tâm Lưu trữ Phiên bản Quốc gia Trung Quốc. Hoạt động này thể hiện nỗ lực lưu giữ thành quả sáng tác của văn học mạng, một loại hình văn học gắn liền với môi trường số và phương thức truyền bá đương đại.

Có thể thấy, văn học mạng Trung Quốc đang đứng trước cơ hội phát triển mới nhờ quy mô thị trường lớn, lực lượng sáng tác đông đảo, khả năng kết nối nhiều ngành công nghiệp và thị trường quốc tế ngày càng mở rộng. Song, để duy trì sức tăng trưởng, ngành cần giải quyết đồng thời những yêu cầu về chất lượng tác phẩm, định hướng giá trị, bảo vệ bản quyền và quản trị công nghệ. Từ những nội dung được các chuyên gia Trung Quốc thảo luận cho thấy, định hướng phát triển nổi bật hiện nay là kết hợp đổi mới công nghệ với chiều sâu sáng tác, mở rộng chuỗi giá trị công nghiệp với trách nhiệm văn hóa, qua đó thúc đẩy văn học mạng phát triển ổn định và nâng cao sức lan tỏa trong nước cũng như trên trường quốc tế.

Đào Lưu tổng thuật

Sức mạnh của cái Đẹp

Sức mạnh của cái Đẹp

Baovannghe.vn- Con người nhìn ngắm, con người lắng nghe, dần dần, anh ta làm được nhiều hơn là nhìn ngắm: anh ta thực sự nhìn thấy, anh ta làm được nhiều hơn là lắng nghe: anh ta thực sự nghe thấy.
CHUNG MỘT ĐẠI DƯƠNG - CHUNG MỘT TƯƠNG LAI

CHUNG MỘT ĐẠI DƯƠNG - CHUNG MỘT TƯƠNG LAI

Baovannghe.vn - Nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33 và tiến hành các hoạt động song phương tại thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc) từ ngày 17 đến 20/11/2026, Văn nghệ trân trọng giới thiệu bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đăng trên báo China Daily.
Dưới bầu trời mùa thu - Thơ Bạch Diệp

Dưới bầu trời mùa thu - Thơ Bạch Diệp

Baovannghe.vn- Trong chiếc tổ rơm vàng óng/ Nắng vớt tôi bên rìa những ngọn đồi
Bảng lảng tượng mồ

Bảng lảng tượng mồ

Baovannghe.vn - Tôi từng được tham dự lễ bỏ mả của người Jrai ở một ngôi làng khá hẻo lánh. Lễ bỏ mả (tiếng Jrai là pơthi) là nghi lễ cuối cùng trong vòng đời của người Jrai.
41 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII

41 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII

Baovannghe.vn - Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII (HANIFF VIII) diễn ra từ ngày 28/11 đến 2/12 hứa hẹn mang đến nhiều trải nghiệm điện ảnh, đồng thời mở rộng cơ hội giao lưu, hợp tác giữa các nhà làm phim Việt Nam và quốc tế.