Chuyên đề

Mở rộng biên độ văn chương - Một mùa xuân đáng nhớ của Hội Nhà văn TP.HCM

Lộc Hà
Hội nhà văn VN 15:19 | 30/01/2026
Baovannghe.vn - Có những buổi gặp gỡ, dù đã khép lại, người ta vẫn còn mang theo dư âm rất lâu. Buổi tổng kết - gặp mặt đầu xuân của Hội Nhà văn TP.HCM năm nay là một trong số đó.
aa

Gần 400 người viết, từ TP.HCM, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, ngồi lại với nhau trong một không gian vừa trang trọng vừa ấm cúng. Không ồn ào, không phô trương, nhưng đủ để cảm nhận một sinh khí đang lan tỏa: sinh khí của văn chương phương Nam khi các đường biên địa lý dần được nới rộng, khi những mái nhà riêng đang chủ động tìm đến một mái nhà chung.

Ở đó, người ta không chỉ nhìn thấy con số hội viên tăng lên, mà thấy rõ hơn một điều: văn học đang dịch chuyển, đang tìm cách kết nối lại chính mình sau những phân mảnh của đời sống hiện đại.

Mở rộng biên độ văn chương - Một mùa xuân đáng nhớ của Hội Nhà văn TP.HCM
Nhà văn Trịnh Bích Ngân - Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM và nhà thơ Phan Hoàng tặng hoa, trao thẻ cho các tân hội viên Hội Nhà văn Việt Nam

Năm nay, Hội Nhà văn TP.HCM công bố và trao quyết định kết nạp 21 hội viên mới. Cũng trong buổi gặp mặt ấy, những bó hoa được trao, những tấm thẻ hội viên Hội Nhà văn Việt Nam được trân trọng đặt vào tay các tác giả đến từ TP.HCM và các tỉnh lân cận. Những cái bắt tay, những nụ cười kín đáo - có phần xúc động - đủ nói lên chặng đường không ngắn mà mỗi người viết đã đi qua.

Không gian của trách nhiệm và chia sẻ

Buổi lễ có sự hiện diện của các lãnh đạo thành phố, các cơ quan quản lý văn hóa - báo chí và đại diện các hội chuyên ngành. Nhưng điều dễ nhận thấy hơn cả không nằm ở danh sách khách mời, mà ở không khí lắng nghe và chia sẻ.

Mở rộng biên độ văn chương - Một mùa xuân đáng nhớ của Hội Nhà văn TP.HCM
Nhà văn Trịnh Bích Ngân - Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM phát biểu tại buổi lễ

Nhà văn Trịnh Bích Ngân - Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM phát biểu không dài, nhưng rõ ràng và có chiều sâu. Nhìn lại những việc đã làm trong năm qua, bà nói nhiều đến trách nhiệm của người cầm bút trước những chuyển động nhanh và phức tạp của đời sống hôm nay. Văn chương, theo bà, không thể đứng ngoài, cũng không thể tự bằng lòng với những lối mòn quen thuộc. Người viết buộc phải tự làm mới mình, nâng chuẩn nghề nghiệp, nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.

Những lời ấy vang lên trong khán phòng không như một mệnh lệnh, mà như một sự nhắc nhở chân thành - giữa những người hiểu rất rõ cái giá của lao động chữ nghĩa.

Khi văn học bước qua ranh giới địa lý

Có lẽ, khoảnh khắc để lại nhiều cảm xúc nhất trong buổi gặp mặt là khi đại diện các chi hội văn học Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu bước lên phát biểu. Không phải những bài tham luận, mà là những lời nói từ trải nghiệm của người trong cuộc.

Nhà thơ Lê Thành Tựu, với giọng điềm đạm, nói về cảm giác “trở về nhà” khi các tác giả Bình Dương chính thức sinh hoạt trong một không gian văn học rộng mở hơn. Anh nhấn mạnh: Sự kết nối này không làm phai nhạt bản sắc địa phương, mà ngược lại, giúp những trang viết về đất và người Bình Dương có thêm cơ hội được lắng nghe, được đối thoại.

Mở rộng biên độ văn chương - Một mùa xuân đáng nhớ của Hội Nhà văn TP.HCM
Các nhà thơ Huệ Triệu và Phùng Hiệu - Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà văn TP.HCM trao quyết định kết nạp cho các hội viên mới

Nhà thơ Hoàng Quý, đại diện chi hội văn học Bà Rịa - Vũng Tàu, nói về niềm khích lệ khi tiếng nói của những người viết vùng biển được trân trọng. “Về chung một nhà”, theo anh, không chỉ là niềm vui, mà còn là một áp lực tích cực - buộc người viết phải tự nâng mình lên, để xứng đáng với một không gian sáng tạo lớn hơn.

Trong khán phòng, người ta thấy nhiều cái gật đầu. Bởi đó là cảm giác chung: Văn học chỉ thực sự sống khi có đối thoại, có sự va chạm và cộng hưởng giữa những vùng văn hóa khác nhau.

Đại diện Hội Nhà văn TP.HCM đã nói một câu ngắn gọn nhưng đọng lại rất lâu:

Chúng ta không còn khoảng cách về địa lý, chỉ còn khoảng cách giữa những trái tim yêu văn chương.

Những tác phẩm nổi bật

Phần công bố Giải thưởng Văn học năm 2025 diễn ra trong không khí lắng lại. Ở đó, mỗi tác phẩm được xướng tên không chỉ như một danh hiệu, mà như dấu mốc của một hành trình sáng tạo.

Mở rộng biên độ văn chương - Một mùa xuân đáng nhớ của Hội Nhà văn TP.HCM
Các nhà văn, nhà thơ, dịch giả nhận Tặng thưởng văn học năm 2025 của Hội Nhà văn TP.HCM

Từ tiểu thuyết Trùng khơi nghe sóng của Trương Anh Quốc, những câu thơ trong Những ngọn gió biên cương của Trần Mai Hường, đến thế giới kỳ ảo trong Lục địa rồng của Cao Việt Quỳnh... mỗi tác phẩm mở ra một cánh cửa khác nhau của đời sống, cho thấy độ mở và sự đa dạng của văn chương hôm nay.

Mở rộng biên độ văn chương - Một mùa xuân đáng nhớ của Hội Nhà văn TP.HCM
Nhà văn Trịnh Bích Ngân - Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM và lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố trao Giải thưởng văn học năm 2025 cho các tác giả đoạt giải

Đặc biệt, sự xuất hiện của Cao Việt Quỳnh - tác giả sinh năm 2008 - mang lại một cảm giác rất khác: cảm giác về sự tiếp nối. Ở tuổi mà nhiều người còn đang dò dẫm với con chữ, Quỳnh đã cho thấy một tư duy sáng tạo mạnh mẽ, một trí tưởng tượng đủ sức thuyết phục Hội đồng chung khảo và bạn đọc.

Khi đề tài người lính vẫn còn tiếng nói

Giữa những tìm tòi mới mẻ, đề tài lực lượng vũ trang - chiến tranh cách mạng vẫn hiện diện như một dòng chảy bền bỉ. Nhà văn Châu La Việt, khi nhận giải với trường ca Tiếng chim rừng và đất lửa Tây Ninh, đã nói về niềm xúc động của một người viết gắn bó lâu dài với người lính.

Mở rộng biên độ văn chương - Một mùa xuân đáng nhớ của Hội Nhà văn TP.HCM
Nhà văn Châu La Việt được nhận giải thưởng với trường ca "Tiếng chim rừng và đất lửa Tây Ninh"

Ông nhắc đến một thế hệ nhà văn trong Hội Nhà văn TP.HCM - những người đã đi qua chiến tranh, mang theo ký ức sống vào trang viết: Trần Văn Tuấn, Nguyễn Ngọc Mộc, Trúc Hương, Trần Mạnh Hảo, An Bình Minh, Phạm Sỹ Sáu, Nguyễn Minh Ngọc... Một lực lượng không ồn ào, nhưng bền bỉ và giàu nội lực.

Kỳ vọng được đặt ra là: Đề tài này sẽ tiếp tục được quan tâm đúng mức, có thêm những hình thức ghi nhận và động viên, để những trang viết về chiến tranh - người lính không chỉ là hồi ức, mà còn là bài học nhân văn cho hôm nay.

Mở rộng biên độ văn chương - Một mùa xuân đáng nhớ của Hội Nhà văn TP.HCM
Các tác giả có nhiều giải thưởng và đóng góp nổi bật trong năm 2025 của văn học TP.HCM được trao tặng biểu trưng vinh danh

Buổi gặp mặt khép lại bằng phần khen thưởng dành cho các tập thể và cá nhân tích cực trong hoạt động Hội. Nhưng điều đọng lại sau cùng không phải là danh sách hay nghi thức, mà là cảm giác về một cộng đồng người viết đang lặng lẽ nắm tay nhau đi tiếp.

Một mùa xuân mới của Hội Nhà văn TP.HCM bắt đầu như thế - không phô trương, nhưng đủ sâu; không ồn ào, nhưng có sức lan tỏa dài lâu.

55 tác phẩm tại triển lãm “Sắc quê 10”của họa sĩ Quỳnh Thơm

55 tác phẩm tại triển lãm “Sắc quê 10”của họa sĩ Quỳnh Thơm

Baovannghe.vn - Diễn ra từ ngày 11-20/3, tại Nhà triển lãm 16 Ngô Quyền (Hà Nội), triển lãm Sắc quê 10 của họa sĩ Quỳnh Thơm giới thiệu tới công chúng 55 tác phẩm, nhằm đánh dấu một chặng mới trong hành trình sáng tác bền bỉ về đề tài làng quê Việt Nam.
Thông cáo báo chí về tình hình bầu cử ĐBQH khóa XVI và ĐB HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031

Thông cáo báo chí về tình hình bầu cử ĐBQH khóa XVI và ĐB HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031

Baovannghe.vn - Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đã khép lại với tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu rất cao. Theo thống kê đến cuối ngày 15/3, cử tri cả nước đi bầu cử đạt 99,68%.
“Sắc xuân”  bộ sưu tập tranh mới nhất Họa sĩ Thái Tĩnh

“Sắc xuân” bộ sưu tập tranh mới nhất Họa sĩ Thái Tĩnh

Baovannghe.vn - Mới đây, tại không gian của L’Art Gallery, sảnh VP 1F của Trung tâm thương mại Lotte Tây Hồ, Hà Nội, họa sĩ Thái Tĩnh đã giới thiệu tới người xem triển lãm tranh mới nhất của mình mang tên Sắc xuân.
Hà Nội, mùa nào cũng được -Thơ Bùi Việt Phương

Hà Nội, mùa nào cũng được -Thơ Bùi Việt Phương

Baovannghe.vn- Ừ thì rét, pha cà phê với sương/ Khăn quàng cũ, choàng lên run rẩy cũ,
Cuốn tiểu thuyết làm nước Pháp phẫn nộ, 70.000 chữ ký yêu cầu cấm bán

Cuốn tiểu thuyết làm nước Pháp phẫn nộ, 70.000 chữ ký yêu cầu cấm bán

Một cuộc tranh cãi dữ dội đang diễn ra tại Pháp xung quanh cuốn tiểu thuyết Corps à cœur tạm dịch Từ thể xác đến trái tim của tác giả Jessie Auryann. Tác phẩm thuộc thể loại “lãng mạn đen tối” (dark romance) này đã bị Amazon gỡ bỏ khỏi nền tảng bán sách sau khi bị cáo buộc lãng mạn hóa các hành vi ấu dâm.