Chuyên đề

Mở rộng biên độ văn chương - Một mùa xuân đáng nhớ của Hội Nhà văn TP.HCM

Lộc Hà
Hội nhà văn VN 15:19 | 30/01/2026
Baovannghe.vn - Có những buổi gặp gỡ, dù đã khép lại, người ta vẫn còn mang theo dư âm rất lâu. Buổi tổng kết - gặp mặt đầu xuân của Hội Nhà văn TP.HCM năm nay là một trong số đó.
aa

Gần 400 người viết, từ TP.HCM, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, ngồi lại với nhau trong một không gian vừa trang trọng vừa ấm cúng. Không ồn ào, không phô trương, nhưng đủ để cảm nhận một sinh khí đang lan tỏa: sinh khí của văn chương phương Nam khi các đường biên địa lý dần được nới rộng, khi những mái nhà riêng đang chủ động tìm đến một mái nhà chung.

Ở đó, người ta không chỉ nhìn thấy con số hội viên tăng lên, mà thấy rõ hơn một điều: văn học đang dịch chuyển, đang tìm cách kết nối lại chính mình sau những phân mảnh của đời sống hiện đại.

Mở rộng biên độ văn chương - Một mùa xuân đáng nhớ của Hội Nhà văn TP.HCM
Nhà văn Trịnh Bích Ngân - Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM và nhà thơ Phan Hoàng tặng hoa, trao thẻ cho các tân hội viên Hội Nhà văn Việt Nam

Năm nay, Hội Nhà văn TP.HCM công bố và trao quyết định kết nạp 21 hội viên mới. Cũng trong buổi gặp mặt ấy, những bó hoa được trao, những tấm thẻ hội viên Hội Nhà văn Việt Nam được trân trọng đặt vào tay các tác giả đến từ TP.HCM và các tỉnh lân cận. Những cái bắt tay, những nụ cười kín đáo - có phần xúc động - đủ nói lên chặng đường không ngắn mà mỗi người viết đã đi qua.

Không gian của trách nhiệm và chia sẻ

Buổi lễ có sự hiện diện của các lãnh đạo thành phố, các cơ quan quản lý văn hóa - báo chí và đại diện các hội chuyên ngành. Nhưng điều dễ nhận thấy hơn cả không nằm ở danh sách khách mời, mà ở không khí lắng nghe và chia sẻ.

Mở rộng biên độ văn chương - Một mùa xuân đáng nhớ của Hội Nhà văn TP.HCM
Nhà văn Trịnh Bích Ngân - Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM phát biểu tại buổi lễ

Nhà văn Trịnh Bích Ngân - Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM phát biểu không dài, nhưng rõ ràng và có chiều sâu. Nhìn lại những việc đã làm trong năm qua, bà nói nhiều đến trách nhiệm của người cầm bút trước những chuyển động nhanh và phức tạp của đời sống hôm nay. Văn chương, theo bà, không thể đứng ngoài, cũng không thể tự bằng lòng với những lối mòn quen thuộc. Người viết buộc phải tự làm mới mình, nâng chuẩn nghề nghiệp, nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.

Những lời ấy vang lên trong khán phòng không như một mệnh lệnh, mà như một sự nhắc nhở chân thành - giữa những người hiểu rất rõ cái giá của lao động chữ nghĩa.

Khi văn học bước qua ranh giới địa lý

Có lẽ, khoảnh khắc để lại nhiều cảm xúc nhất trong buổi gặp mặt là khi đại diện các chi hội văn học Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu bước lên phát biểu. Không phải những bài tham luận, mà là những lời nói từ trải nghiệm của người trong cuộc.

Nhà thơ Lê Thành Tựu, với giọng điềm đạm, nói về cảm giác “trở về nhà” khi các tác giả Bình Dương chính thức sinh hoạt trong một không gian văn học rộng mở hơn. Anh nhấn mạnh: Sự kết nối này không làm phai nhạt bản sắc địa phương, mà ngược lại, giúp những trang viết về đất và người Bình Dương có thêm cơ hội được lắng nghe, được đối thoại.

Mở rộng biên độ văn chương - Một mùa xuân đáng nhớ của Hội Nhà văn TP.HCM
Các nhà thơ Huệ Triệu và Phùng Hiệu - Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà văn TP.HCM trao quyết định kết nạp cho các hội viên mới

Nhà thơ Hoàng Quý, đại diện chi hội văn học Bà Rịa - Vũng Tàu, nói về niềm khích lệ khi tiếng nói của những người viết vùng biển được trân trọng. “Về chung một nhà”, theo anh, không chỉ là niềm vui, mà còn là một áp lực tích cực - buộc người viết phải tự nâng mình lên, để xứng đáng với một không gian sáng tạo lớn hơn.

Trong khán phòng, người ta thấy nhiều cái gật đầu. Bởi đó là cảm giác chung: Văn học chỉ thực sự sống khi có đối thoại, có sự va chạm và cộng hưởng giữa những vùng văn hóa khác nhau.

Đại diện Hội Nhà văn TP.HCM đã nói một câu ngắn gọn nhưng đọng lại rất lâu:

Chúng ta không còn khoảng cách về địa lý, chỉ còn khoảng cách giữa những trái tim yêu văn chương.

Những tác phẩm nổi bật

Phần công bố Giải thưởng Văn học năm 2025 diễn ra trong không khí lắng lại. Ở đó, mỗi tác phẩm được xướng tên không chỉ như một danh hiệu, mà như dấu mốc của một hành trình sáng tạo.

Mở rộng biên độ văn chương - Một mùa xuân đáng nhớ của Hội Nhà văn TP.HCM
Các nhà văn, nhà thơ, dịch giả nhận Tặng thưởng văn học năm 2025 của Hội Nhà văn TP.HCM

Từ tiểu thuyết Trùng khơi nghe sóng của Trương Anh Quốc, những câu thơ trong Những ngọn gió biên cương của Trần Mai Hường, đến thế giới kỳ ảo trong Lục địa rồng của Cao Việt Quỳnh... mỗi tác phẩm mở ra một cánh cửa khác nhau của đời sống, cho thấy độ mở và sự đa dạng của văn chương hôm nay.

Mở rộng biên độ văn chương - Một mùa xuân đáng nhớ của Hội Nhà văn TP.HCM
Nhà văn Trịnh Bích Ngân - Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM và lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố trao Giải thưởng văn học năm 2025 cho các tác giả đoạt giải

Đặc biệt, sự xuất hiện của Cao Việt Quỳnh - tác giả sinh năm 2008 - mang lại một cảm giác rất khác: cảm giác về sự tiếp nối. Ở tuổi mà nhiều người còn đang dò dẫm với con chữ, Quỳnh đã cho thấy một tư duy sáng tạo mạnh mẽ, một trí tưởng tượng đủ sức thuyết phục Hội đồng chung khảo và bạn đọc.

Khi đề tài người lính vẫn còn tiếng nói

Giữa những tìm tòi mới mẻ, đề tài lực lượng vũ trang - chiến tranh cách mạng vẫn hiện diện như một dòng chảy bền bỉ. Nhà văn Châu La Việt, khi nhận giải với trường ca Tiếng chim rừng và đất lửa Tây Ninh, đã nói về niềm xúc động của một người viết gắn bó lâu dài với người lính.

Mở rộng biên độ văn chương - Một mùa xuân đáng nhớ của Hội Nhà văn TP.HCM
Nhà văn Châu La Việt được nhận giải thưởng với trường ca "Tiếng chim rừng và đất lửa Tây Ninh"

Ông nhắc đến một thế hệ nhà văn trong Hội Nhà văn TP.HCM - những người đã đi qua chiến tranh, mang theo ký ức sống vào trang viết: Trần Văn Tuấn, Nguyễn Ngọc Mộc, Trúc Hương, Trần Mạnh Hảo, An Bình Minh, Phạm Sỹ Sáu, Nguyễn Minh Ngọc... Một lực lượng không ồn ào, nhưng bền bỉ và giàu nội lực.

Kỳ vọng được đặt ra là: Đề tài này sẽ tiếp tục được quan tâm đúng mức, có thêm những hình thức ghi nhận và động viên, để những trang viết về chiến tranh - người lính không chỉ là hồi ức, mà còn là bài học nhân văn cho hôm nay.

Mở rộng biên độ văn chương - Một mùa xuân đáng nhớ của Hội Nhà văn TP.HCM
Các tác giả có nhiều giải thưởng và đóng góp nổi bật trong năm 2025 của văn học TP.HCM được trao tặng biểu trưng vinh danh

Buổi gặp mặt khép lại bằng phần khen thưởng dành cho các tập thể và cá nhân tích cực trong hoạt động Hội. Nhưng điều đọng lại sau cùng không phải là danh sách hay nghi thức, mà là cảm giác về một cộng đồng người viết đang lặng lẽ nắm tay nhau đi tiếp.

Một mùa xuân mới của Hội Nhà văn TP.HCM bắt đầu như thế - không phô trương, nhưng đủ sâu; không ồn ào, nhưng có sức lan tỏa dài lâu.

Hành trình gieo mầm tri thức

Hành trình gieo mầm tri thức

Baovannghe.vn - Cao Bá Quát từng nói: "Đọc sách, mắt như đèn muôn dặm". Sách đóng vai trò như ngọn đèn bất diệt giúp con người nhìn thấu vạn dặm đường đời, mở mang tầm nhìn để đi đến tương lai". Và thư viện Đà Nẵng - một kho sách đồ sộ đã và đang trên hành trình gieo mầm tri thức.
Mở rộng cơ hội an cư cho người lao động Thành phố Hồ Chí Minh

Mở rộng cơ hội an cư cho người lao động Thành phố Hồ Chí Minh

Baovannghe.vn - Ngày 22/6, Công ty Cổ phần Địa ốc Phú Long chính thức khởi công Dự án nhà ở xã hội (NOXH) thế hệ mới Dragon E-Home tại Khu đô thị Dragon Village, phường Long Trường, TP. Hồ Chí Minh. Tham dự lễ khởi công có Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh.
Toàn văn bài phát biểu của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tại Lễ Trao giải Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX

Toàn văn bài phát biểu của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tại Lễ Trao giải Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX

Baovannghe.vn - Tối 21/6, tại Nhà hát Hoa Phượng Đỏ - thành phố Hải Phòng, Hội Nhà báo Việt Nam long trọng tổ chức Lễ trao Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX - năm 2025 với chủ đề "Tâm sáng để phụng sự - Giữ lửa để tiên phong". Báo Văn nghệ trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tại buổi lễ.
Người tài hoa lấp lánh

Người tài hoa lấp lánh

Baovannghe.vn - Cách đây không lâu, tôi có đọc bài viết “Có người lính binh nhất tên Hoài” đăng trên Tạp chí Văn nghệ Quân đội (báo điện tử). Tôi hồi hộp dõi theo mạch viết của Nhà báo, nhà thơ Mai Nam Thắng, phần vì bài viết có gợi nhắc về cái tên mà tôi từng quen là Hoài… Tác giả bài viết từng là phóng viên phụ trách báo Quân đội nhân dân cuối tuần.
Nhà văn Trịnh Bích Ngân - Chủ tịch Hội Nhà văn thành phố Hồ chí Minh: “Cần nhất có lẽ là một thái độ ân cần, trọng thị và chu đáo với văn học…”

Nhà văn Trịnh Bích Ngân - Chủ tịch Hội Nhà văn thành phố Hồ chí Minh: “Cần nhất có lẽ là một thái độ ân cần, trọng thị và chu đáo với văn học…”

Baovannghe.vn - LTS: Nghị định 350/2025/NĐ-CP về khuyến khích phát triển văn học đã được Chính phủ ban hành ngày 30/12/2025. Nghị định có hiệu lực chính thức từ ngày 15/2/2026, mang theo nhiều kỳ vọng cho đội ngũ những người viết văn nói chung, hội viên Hội Nhà văn nói riêng.