Diễn đàn lý luận

Thơ Nguyễn Bình Phương. Lời bình Thanh Thảo

Thanh Thảo
Tác phẩm và dư luận 13:00 | 19/11/2026
Baovannghe.vn - Lâu rồi tôi không đọc thơ ai. Hôm nay tự nhiên có một tập thơ mỏng của Nguyễn Bình Phương. Tôi đọc.
aa

Và tôi chọn trước nhất bài này: Mây mùa nước nổi. Có lẽ vì tôi quen với những dòng sông Nam bộ, nơi gắn bó nhiều tháng năm đời tôi trong chiến tranh.

Thơ Nguyễn Bình Phương. Lời bình Thanh Thảo
Bìa cuốn thơ mà ta cũng lạ

Mây mùa nước nổi

Trong mây những ngọn cỏ mềm

những trái bần khô mòng xoay mơn trớn

Trên mây

có tên người được gọi, và sóng gợn

một bình minh sắp sửa loang ra

Trước mây một chiếc ghe nhẩn nha

ruổi theo đàn cá linh dát bạc

những vụn trắng vẩn lên thành đám mây

trắng khác

bồng bềnh rồi miền ấy lại trôi…

Mới đọc, cứ ngỡ một bài thơ tả cảnh. Nhưng không phải. Đây là bài thơ ngẫu nhiên, bài thơ tình cờ. Những chữ nhẹ như hơi thở, như bèo dạt, mây trôi. Đàn cá linh cũng nhẹ như mây trắng, và tác giả lại trôi.

Tôi thích bài thơ này. Một bài thơ không cố ý. Đừng nghĩ thơ hậu hiện đại phải giằng xé, quẫy cựa, tung tóe lắm. Không phải. Thơ hậu hiện đại vẫn rất nhẹ nhàng, vẫn bâng quơ. Và không hề thiếu xúc cảm.

Tôi lại đọc tiếp bài thơ thứ hai, lại bài thơ về sông nước:

Đêm ven sông

Cách nhau một giọt nước

là nhịp thở phù sa

cô gái mù giữa đêm

gương mặt em ngơ ngơ dát bạc

Cách nhau một giọt nước

những lối nhỏ đi vòng qua mùa hạ

gặp cái ngày xao xác âu lo

cô không thấy hoa kia đang rụng

Nhưng rẩy run thì vẫn hãy còn

mười ngón tay em phấn hoa bay

trong tủ gỗ xoan đào

khăn len và áo quần chạnh nhớ

những tiết trời lạ xa

Cách nhau một giọt nước

sông Hồng nối nhau trôi thật mềm

cô gái mờ mờ sáng.

Đây là bài thơ mang dấu ấn thơ tượng trưng. Trong thơ hậu hiện đại vẫn có thơ siêu thực và thơ tượng trưng. Nguyễn Bình Phương phối hợp rất đẹp cả siêu thực và tượng trưng trong bài thơ về sông Hồng này. Người ta sẽ hỏi: “Tại sao có hình ảnh cô gái mù?” Xin thưa, đó là hình ảnh tượng trưng cho sông Hồng về đêm, trôi thật mềm, và như cô gái, dòng sông mờ mờ sáng.

Tôi rất vui khi đọc thơ Nguyễn Bình Phương. Anh nhẹ nhàng nhưng thấu hiểu nghệ thuật thơ,

thể hiện hai dòng thơ siêu thực và tượng trưng một cách nhẹ nhàng nhưng rất dễ nhận ra.

Tôi lại đọc tiếp bài thơ thứ ba về dòng sông:

Bờ bên kia

Thế đấy, rêu ở sau lời nói

dòng sông nhân thêm một bầu trời khác

lũ trẻ bơi trong màu son hoan lạc

chúng sẽ vượt qua cơn rợn ngợp của tôi

Khi câu hát trượt ngã vì đứt hơi

điếu thuốc hực lên phút lụi tàn xán lạn

thời gian với bóng nó dần tan

sao chúng lẫn vào nhau buồn đến vậy

Thế đấy

chỗ nắng nghỉ trùng với chỗ người mù ngồi nghỉ

tôi nhắm mắt về phía họ, và đi

theo những đám mây dưới lòng sông trôi chậm.

Tôi đã dẫn các bạn vào 3 bài thơ của Nguyễn Bình Phương. Tôi nghĩ, các bạn cũng đã nhận ra những nét riêng của tập thơ này. Không ồn ào, không hào nhoáng, cứ lặng lẽ trôi như nước trên dòng sông.

Nếu là nhà thơ đích thực, thì một trăm nhà thơ cũng không giống nhau. Thơ Nguyễn Bình Phương nằm trong số đó. Không giống một nhà thơ nào cả.

Xin giới thiệu với các bạn, đó là tập thơ Mà ta cũng lạ. Ngay tên tập thơ cũng không giống ai rồi, phải không ạ?

Tags:

“Chịu đựng” một câu chuyện

“Chịu đựng” một câu chuyện

Baovannghe.vn- Trong một buổi tọa đàm, tôi được đặt câu hỏi: “Liệu có bao giờ bạn bị ảnh hưởng bởi các nhận xét của độc giả và quyết định thay đổi tác phẩm vì ý kiến của người khác không?”
Đổi mới tư duy, khơi thông nguồn lực phát triển văn hóa

Đổi mới tư duy, khơi thông nguồn lực phát triển văn hóa

Baovannghe.vn - Hội thảo “40 năm đổi mới chính sách văn hóa (1986-2026) - Những vấn đề lý luận và thực tiễn” do Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật tổ chức diễn ra ngày 18/11 tại Hà Nội. Hội thảo có sự tham dự của Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng.
Ngày cuối sở hữu VinFast VF 6 mới chỉ từ 631 triệu đồng, tiện đi phố lẫn đường trường

Ngày cuối sở hữu VinFast VF 6 mới chỉ từ 631 triệu đồng, tiện đi phố lẫn đường trường

Baovannghe.vn - Chương trình cọc tiên phong VinFast VF 6 mới sẽ kết thúc ngày 18/11/2026, với mức hỗ trợ 15 triệu đồng cho cả hai phiên bản. Giá từ 631 triệu đồng sau ưu đãi cùng lợi thế về chính sách hậu mãi tạo sức hút cho mẫu B-SUV điện vừa ra mắt.
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026

Baovannghe.vn - Trong khuôn khổ chương trình tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) 2026 tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc, chiều 18/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026 (APEC CEO SUMMIT 2026). Văn nghệ trân trọng giới thiệu Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Tăng cường quản lý Xuất bản, in, phát hành dịp Tết Nguyên đán 2027

Tăng cường quản lý Xuất bản, in, phát hành dịp Tết Nguyên đán 2027

Baovannghe.vn - Cục Xuất bản và Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đề nghị tập trung kiểm soát các mặt hàng lịch, sách, tranh, ảnh và ấn phẩm văn hóa phục vụ Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027.