Từ xưa tới nay, rất nhiều bậc văn nhân đã mượn hình ảnh hoa sen để thể hiện tâm tư, khí chất của mình qua các tác phẩm thơ văn thuộc nhiều thể loại khác nhau. Trong số những gương mặt tiêu biểu nhất phải kể đến đại thi hào Nguyễn Du (1766-1820), tác giả của kiệt tác văn học Truyện Kiều được thể hiện bằng 3.254 câu thơ lục bát bằng chữ Nôm.

Các phẩm thư pháp có sự kết hợp hình ảnh sen và câu thơ trong "Truyện Kiều" của Nguyễn Du. Ảnh: BTC

Với lối kể chuyện tài tình, khiến cho nhiều thế hệ người đọc dễ thuộc, dễ nhớ, với vô vàn hình ảnh ẩn dụ cho thấy sức biểu đạt vô cùng to lớn của thể thơ lục bát mang đậm bản sắc Việt Nam của Đại thi hào Nguyễn Du. Bên cạnh đó, hoa sen chính là một trong những hình ảnh ẩn dụ được đại thi hào sử dụng khá thường xuyên trong tác phẩm kinh điển của mình.

Khách tham quan tại Không gian văn hóa sen và Kiều. Ảnh: BTC

Trưng bày giới thiệu 32 tác phẩm thư pháp mà phần lớn trong đó thể hiện những vần thơ đặc sắc trong Truyện Kiều của Nguyễn Du, đặc biệt là những câu thơ trực tiếp đề cập hoặc gợi lên hình ảnh hoa sen với giá trị ẩn dụ tinh tế.

Điểm nhấn của trưng bày là bức chân dung Đại thi hào Nguyễn Du được chế tác từ lá sen khô đặt trong một bố cục giúp người xem hình dung về không gian thư phòng của một bậc nho gia, khiêm nhường mà thanh cao.

Bên cạnh đó, khách tham quan cũng được chiêm ngưỡng một số tác phẩm thủ công mỹ nghệ đặc sắc gắn với hình tượng hoa sen như một minh chứng sống động cho “văn hóa sen” đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Việt.

Đây là một triển lãm rất đặc biệt. Lần đầu tiên có sự kết hợp giữa hai thực thể vốn đã rất nổi tiếng nhưng tồn tại độc lập là hoa sen và Truyện Kiều. Sự kết hợp hai thực thể này với nhau mang đến một cảm nhận khác biệt, vừa tao nhã, vừa hài hòa thể hiện được giá trị nghệ thuật, lịch sử và văn hóa.

Một số bộ sưu tập áo dài của nhà thiết kế Lan Hương. Ảnh: BTC

Đặc biệt tại lễ khai mạc có phần trình diễn bộ sưu tập áo dài Sắc sen Hà Thành của nhà thiết kế Lan Hương. Bộ sưu tập có các thiết kế đại diện cho bốn mùa xuân, hạ, thu, đông, tương ứng với các giai đoạn trong cuộc đời nàng Kiều.

Trưng bày Không gian văn hóa sen và Kiều được tổ chức từ ngày 09/06 đến ngày 15/06/2025 do Trung tâm hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Quỹ hỗ trợ Bảo tồn di sản văn hóa Việt Nam tổ chức.