Hơn hai mươi năm kể từ khi bước vào âm nhạc, Kimmese vẫn đi cùng niềm tin ấy. Hành trình của cô không chỉ là câu chuyện của một nghệ sĩ, mà còn phản chiếu những đổi thay của một thế hệ đã lớn lên cùng hip-hop, cùng sự chuyển mình của đời sống và của chính âm nhạc Việt Nam.
Tên thật là Quách Cẩm Lê, Kimmese được công chúng biết đến từ khi mới 14 tuổi. Đó là thời điểm rap vẫn còn là một khái niệm khá mới với phần đông khán giả Việt Nam. Trong khi thị trường nhạc trẻ chủ yếu xoay quanh những ca khúc tình yêu, cô gái nhỏ ấy lại lựa chọn hip-hop như cách để kể về chính mình và những điều diễn ra xung quanh.
Năm 2006, khi mới 15 tuổi, Kimmese phát hành album đầu tay Kim Vol.1. Album gồm 10 ca khúc, trong đó có 3 sáng tác của chính cô là Niềm Tin - Scandal, Hãy Là Chính Mình và Kim - Thế Là Quá Đủ. Những ca từ còn mộc mạc nhưng thẳng thắn, viết về áp lực của việc nổi tiếng quá sớm, những lời đồn đoán và mong muốn được nhìn nhận đúng với con người mình.
Điều đáng chú ý là ngay từ những sáng tác đầu tiên, Kimmese đã bộc lộ tinh thần độc lập khá rõ nét. Cô từng chia sẻ mình không muốn trở thành “Kim Jojo” hay bản sao của bất kỳ nghệ sĩ nào khác. Với một thiếu niên vừa bước chân vào nghề, đó không chỉ là cách lựa chọn nghệ danh, mà còn là lựa chọn về cách làm nghệ thuật.
Những năm sau đó, Kimmese dần mở rộng thế giới âm nhạc của mình. Rap vẫn là nền tảng, nhưng không còn là giới hạn. Cô tìm đến R&B, soul, pop và những thử nghiệm khác, cộng tác với nhiều nghệ sĩ thuộc các thế hệ và phong cách khác nhau như JustaTee, Đen, Suboi, Da LAB, SpaceSpeakers hay Hazard Clique. Điều Kimmese giữ lại không phải một hình ảnh cố định, mà là cách kể chuyện bằng giọng hát và cảm xúc của chính mình.
Trong cuộc trò chuyện với Dunkare Magazine năm 2018, cô từng nói hip-hop giống như một cái nôi đã mang đến cho mình bạn bè, trải nghiệm và nhiệt huyết. Nhưng theo thời gian, cô không còn muốn đặt âm nhạc trong những ranh giới quá rõ ràng.
“Tôi không còn suy nghĩ tôn vinh một dòng nhạc nữa mà trở nên tôn trọng sự khác biệt.”
Có lẽ đó cũng là lý do Kimmese chưa bao giờ ngại bước ra khỏi vùng an toàn. Không chỉ hoạt động với vai trò nghệ sĩ biểu diễn, cô còn tham gia nhiều dự án ở vai trò sáng tạo, trong đó có việc cùng diva Mỹ Linh xây dựng ý tưởng kết hợp giữa yếu tố cổ điển và hip-hop cho Mỹ Linh Tour 06. Đó là một cột mốc cho thấy khả năng kết nối những ngôn ngữ âm nhạc khác nhau, thay vì chỉ đứng trong một khuôn khổ quen thuộc.
 |
| Hành trình hơn hai thập kỷ của Kimmese được nhìn lại qua ý niệm về ký ức, nơi mỗi bài hát trở thành một dấu mốc của thời gian và của chính người nghệ sĩ. Ảnh: Lam Nguy |
Có một khoảng thời gian Kimmese xuất hiện ít hơn trước. Không phải vì ngừng sáng tác, mà bởi cô không còn muốn phát hành những điều mình chưa thực sự tin tưởng.
Nhiều ca khúc được viết từ trước đại dịch COVID-19 đã nằm lại nhiều năm. Theo Kimmese, khi ấy cô chưa đủ dũng cảm để chia sẻ những phần mong manh nhất của bản thân với người nghe.
Chính những biến động của cuộc sống trong giai đoạn đại dịch đã khiến cô nhìn lại hành trình của mình. Thay vì tiếp tục cố gắng trở thành một “chiến binh”, Kimmese bắt đầu học cách chấp nhận những trải nghiệm chưa hoàn hảo đã tạo nên con người mình.
EP For The Old Kim phát hành năm 2023 ra đời từ suy nghĩ ấy. Những ca khúc từng bị cất lại nhiều năm được đưa đến với người nghe như một cuộc đối thoại với quá khứ. Từ sự bốc đồng trong Racing Horse, những tổn thương của You Ain’t Got My Soul đến sự buông bỏ trong Yêu Đơn Phương, Kimmese không còn cố xây dựng hình ảnh mạnh mẽ. Cô để sự mong manh trở thành một phần của âm nhạc.
Ba năm sau, For My People tiếp tục mở ra một chương mới. Nếu For The Old Kim là hành trình đối diện với chính mình, thì For My People hướng nhiều hơn đến những con người đã âm thầm đồng hành cùng cô suốt nhiều năm. Âm nhạc không còn chỉ là nơi chữa lành cho cá nhân, mà trở thành cách để kết nối với cộng đồng và thế hệ đã lớn lên cùng mình.
Sự chuyển dịch ấy cũng phản ánh trong cách làm nghề của Kimmese. Cô tham gia sâu hơn vào quá trình sản xuất, từ ý tưởng, phối khí đến mixing và mastering, lựa chọn sự chân thực thay vì chạy theo những công thức dễ tạo hiệu ứng.
Nhìn lại ba dấu mốc Kim Vol.1, For The Old Kim và For My People, có thể thấy một hành trình khá nhất quán: từ khẳng định cái tôi, học cách chấp nhận bản thân đến mở lòng với những người xung quanh.
Có lẽ cũng từ những chiêm nghiệm ấy, Kimmese bắt đầu nhìn âm nhạc như một nơi lưu giữ ký ức.
Ý tưởng đó trở thành nền tảng cho For Me’se - live concert solo đầu tiên trong hơn hai mươi năm hoạt động của cô, dự kiến diễn ra vào tháng 8/2026 tại TP. Hồ Chí Minh.
Thay vì xây dựng như một chương trình tổng hợp những ca khúc nổi bật trong sự nghiệp, Kimmese lựa chọn một cách kể chuyện khác. Với cô, mỗi bài hát giống như một “chiếc thẻ nhớ”. Chỉ cần một giai điệu vang lên, con người có thể nhớ lại một khoảng thời gian, một khung cảnh, một mối quan hệ hay một phiên bản cũ của chính mình.
Từ ý tưởng ấy, For Me’se được xây dựng như một hành trình phi tuyến tính, nơi ký ức cá nhân và ký ức của cả một thế hệ cùng song hành. Những năm 2000 với tuổi thơ và những đam mê đầu tiên. Thập niên 2010 khi internet mở ra những cộng đồng mới, từ các diễn đàn âm nhạc, Audition đến Facebook hay YouTube, nơi nhiều người trẻ bắt đầu tìm thấy tiếng nói của mình. Và hiện tại, khi tất cả những phiên bản cũ gặp lại nhau trong một tâm thế bình tĩnh và trưởng thành hơn.
Ở góc độ nào đó, hành trình ấy cũng chính là chân dung của Kimmese.
Từ cô bé 15 tuổi từng viết Hãy Là Chính Mình, đến người nghệ sĩ đối thoại với quá khứ trong For The Old Kim, rồi hướng về cộng đồng bằng For My People, mỗi chặng đường đều đánh dấu một cách nhìn mới về âm nhạc và về cuộc sống.
Sau hơn hai mươi năm, Kimmese vẫn là một trong số ít nghệ sĩ của thế hệ hip-hop đầu tiên còn duy trì việc sáng tác và biểu diễn một cách bền bỉ. Điều đáng quý không chỉ nằm ở quãng thời gian làm nghề, mà ở việc cô vẫn giữ được sự tò mò với âm nhạc và sự sẵn sàng thay đổi khi bản thân cảm thấy cần thiết.
Có lẽ vì vậy, For Me’se không chỉ đánh dấu live concert solo đầu tiên trong sự nghiệp của Kimmese. Sau hơn hai mươi năm, sân khấu ấy giống như một điểm hẹn để cô nhìn lại những chặng đường đã qua và gặp lại những người đã đồng hành cùng mình ở nhiều giai đoạn khác nhau. Những ca khúc từng gắn với một thời điểm, một ký ức hay một lát cắt của tuổi trẻ sẽ được đặt cạnh nhau như một cách kể lại hành trình ấy.
Từ cô bé 15 tuổi từng viết rằng “Hãy là chính mình” đến người nghệ sĩ hôm nay, điều Kimmese theo đuổi dường như chưa bao giờ thay đổi. Không phải một thể loại âm nhạc hay một hình ảnh cố định, mà là sự trung thực với cảm xúc của mình ở từng giai đoạn. Có lẽ chính điều đó đã giúp cô đi qua hơn hai thập kỷ mà vẫn giữ được một tiếng nói riêng - lặng lẽ, bền bỉ và luôn sẵn sàng bước tiếp.
