Văn hóa nghệ thuật

Từ “Mưa đỏ” đến tiềm năng chiếu thương mại của dòng phim chiến tranh

Phong Kiều
Điện ảnh 08:49 | 13/09/2025
Baovannghe.vn - Tăng trưởng doanh thu nhanh, chinh phục các cột mốc trăm tỷ đồng qua từng ngày chiếu, bộ phim “Mưa đỏ” của đạo diễn Đặng Thái Huyền tiếp tục góp phần khởi lên niềm tin về cơ hội dòng phim chiến tranh chinh phục đại chúng.
aa

Theo ghi nhận của đơn vị quan sát phòng vé Box Office Vietnam, tính đến sáng 9/9, Mưa đỏ thu về hơn 574 tỷ đồng. Tác phẩm đã vượt mặt Mai (551 tỷ đồng), Nhà bà Nữ (475 tỷ đồng) và Lật mặt 7: Một điều ước (483 tỷ đồng) để trở thành phim ăn khách nhất trong lịch sử phòng vé Việt.

Từ “Mưa đỏ” đến tiềm năng chiếu thương mại của dòng phim chiến tranh
Hình ảnh trong phim Mưa đỏ. Nguồn: Điện ảnh Quân đội

Trước đó, Mưa đỏ vượt 100 tỷ đồng sau hơn ba ngày chiếu, kiếm 300 tỷ đồng sau hơn 9 ngày và hiện là phim chạm mốc 400 tỷ đồng nhanh nhất điện ảnh nội địa (sau hơn 10 ngày). Với tốc độ tăng trưởng doanh thu được xem là vô tiền khoáng hậu như thế, không ít người dự đoán tác phẩm điện ảnh này sẽ sớm thu về 500 tỷ đồng, thậm chí “soán ngôi” Mai (551 tỷ đồng) của đạo diễn Trấn Thành, trở thành phim Việt chiếu rạp ăn khách nhất lịch sử. Năm 2025, Việt Nam có 24 phim truyện ra rạp, đến nay thu về hơn 2.563 tỷ đồng. Mưa đỏ dẫn đầu và đóng góp hơn 16,4% tổng doanh số.

Vài năm nay, phim Việt chiếu rạp liên tục xô đổ các kỷ lục doanh thu phòng vé. Từ con số 100 tỷ đồng, giấc mơ doanh thu đã nối dài gấp ba, gấp bốn. Việc một phim kiếm về vài trăm tỷ đồng vẫn là niềm vui, nhưng không còn gây choáng ngợp nhiều như trước. Tuy nhiên, Mưa đỏ là trường hợp rất khác.

Đã nhiều thập niên, hầu hết phim nhà nước không phát hành thương mại. Một số phim chiến tranh sản xuất trong các năm gần đây chiếu lặng lẽ ở các tuần phim kỷ niệm, trong khuôn khổ liên hoan phim. Trước Mưa đỏ, dòng phim chiến tranh có duy nhất Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối đạt doanh thu tốt (hơn 172,4 tỷ đồng), tuy nhiên dự án này do tư nhân đầu tư và sản xuất. Giữa bối cảnh như thế, thành tích doanh thu của một phim được đầu tư hoàn toàn bằng vốn nhà nước như Mưa đỏ trở thành của hiếm.

Điểm rơi phát hành và truyền thông lý tưởng

Thành công của Mưa đỏ trước hết đến từ thời điểm phát hành cận kề đại lễ 80 năm Quốc khánh. Vào những ngày tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc được khởi lên hào hùng khắp nơi trên đất nước, câu chuyện phim tái hiện 81 ngày đêm trận chiến ở Thành cổ Quảng Trị năm 1972 cùng hình ảnh những người lính đôi mươi xông pha trận mạc chạm vào tâm tư, nỗi niềm xúc động của bao người. Những hình ảnh, thông tin bên lề phim hòa hợp với khung cảnh cờ hoa rợp trời, toàn dân háo hức chờ đợi sự kiện diễu binh, diễu hành kỷ niệm ngày lập nước. Sự đồng hành của các cựu chiến binh - những người trong cuộc ở Quảng Trị năm xưa - với bộ phim tô đậm thêm hào khí dân tộc. Nhờ vậy, phim thu hút đông khán giả quan tâm, tìm hiểu và lựa chọn xem ở rạp.

Lợi thế thứ hai của Mưa đỏ thuộc về lượng suất chiếu. Theo lẽ thông thường, phim Việt mới nhất thường được ưu ái suất chiếu nhiều, giờ chiếu đẹp. Tùy lượng vé tiêu thụ trong ba ngày đầu, suất chiếu có thể được điều chỉnh. Theo như Box Office Vietnam hiển thị, Mưa đỏ được duy trì trên dưới 5.000 suất chiếu mỗi ngày, gấp hơn 4 lần so với Làm giàu với ma: Cuộc chiến hột xoàn - phim có doanh thu ngày cao thứ hai tại rạp hiện tại. Tỷ lệ lấp đầy rạp của phim đạt hơn 68,33%, chứng tỏ phim có lượng khán giả ổn định. Cộng thêm lịch trình cine tour (đoàn phim giao lưu tại rạp) trải dài nhiều ngày từ Hà Nội vào TPHCM, phim càng dễ kéo khách.

Câu chuyện dành cho đại chúng

Trước ngày công chiếu, Mưa đỏ gây không ít nghi ngại cho những người quan sát điện ảnh lâu năm. Bởi loạt hình ảnh đầu tiên của phim được hé lộ qua teaser hay trailer gây cảm giác diễn giải của truyền hình, ước lệ của sân khấu. May mắn, cảm giác này bị xóa nhòa ở bản phim chiếu rạp.

Nhiều phim chiến tranh châu Á thường sa vào việc tôn vinh quá mức phe chính diện, biến họ thành những người hùng mình đồng da sắt, gây choáng ngợp trong các đại cảnh chiến đấu nhưng đánh mất bản chất con người. Tương tự như Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên, Mưa đỏ tránh được điều này, khi đào sâu muôn nỗi choáng váng, sự lóng ngóng ngày đầu ra trận của các chiến sĩ trẻ. Và ngay cả khi đã ở trong lòng cuộc chiến, tâm trí họ vẫn hiện hữu nỗi sợ đổ máu, dư chấn tâm lý vì chứng kiến đồng đội ngã xuống bên mình. Người lính trong phim nhờ vậy đời thường, sống đúng lứa tuổi.

Đối trọng với họ là nhóm lính Việt Nam Cộng hòa hiếu chiến nhưng không phải ai cũng tuyệt đối tàn bạo. Họ cũng có lòng trắc ẩn, nỗi niềm riêng. Dù là người lính bên kia hay bên này chiến tuyến, họ cũng có người mẹ chờ đợi nơi quê nhà, cũng có lúc nhận ra chiến tranh là phi nghĩa. Cách xây dựng nhân vật như vậy của Mưa đỏ được khen ngợi cấp tiến so với nhiều phim chiến tranh quen lối tô đen phe phản diện ngày trước. Tất nhiên, loạt ưu điểm này của phim được hưởng lợi từ tiểu thuyết gốc cùng tên của nhà văn tài ba Chu Lai.

Mạch phim Mưa đỏ đôi khi tùy hứng, chuyển biến chưa mượt mà, vài đoạn thoại khiên cưỡng, phần lồng tiếng thiếu cảm xúc. Các biểu tượng ẩn dụ của phim không mới trong ngôn ngữ điện ảnh, lộ nhiều sự sắp đặt cố ý. Tuy nhiên, các chi tiết đó có ưu thế dễ hiểu, dễ cảm để bất kỳ nhóm khán giả nào cũng tìm thấy được sự đồng điệu. Câu chuyện phim tổng thể không đánh đố người xem về mặt ý nghĩa, gợi nhắc ký ức của những người sống trong lòng cuộc chiến và chạm vào lòng yêu nước thương dân của mọi thế hệ người Việt Nam. Độ phổ quát, tính toàn dân của kịch bản đưa Mưa đỏ đến gần với công chúng và tạo được hiệu ứng truyền miệng.

Công thức phim hợp tác nhà nước và tư nhân

Không thuần là phim nhà nước như dòng phim chiến tranh trước đây, cũng không phải là sản phẩm của tư nhân như Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối, Mưa đỏ được tạo nên bởi sự kết hợp đôi bên. Đạo diễn quân nhân cùng đội ngũ làm phim của Điện ảnh Quân đội giúp phim giữ được tầm nhìn, hào khí người lính trên màn ảnh, đồng thời đưa vào phim lượng quân khí, quân trang, quân dụng chân thật. Đổi lại, hãng phim tư nhân với vốn hiểu biết về thị trường điện ảnh nội địa đã đưa vào phim các chất liệu thuận tiện “bán” truyền thông, cũng như đưa ra định hướng quảng bá phim hiệu quả, lan tỏa đúng đắn thông điệp của tác phẩm.

Hiệu ứng của Mưa đỏ xóa nhòa tư tưởng phân biệt phim nhà nước và phim tư nhân tồn tại lâu nay. Mỗi bên một thế mạnh, kết hợp đúng lúc và phù hợp sẽ đem lại kết quả như ý. Tại cuộc thảo luận về phim ở Hà Nội hôm 2/9 vừa qua, diễn viên Hứa Vĩ Văn (vai bác sĩ Lê) nhận định: “Phim chiến tranh không đơn giản, nếu không phải hãng phim Điện ảnh Quân đội thì không thể làm được bộ phim tầm vóc như vậy. Trong khi, Nguyễn Trí Viễn là một trong những nhà sản xuất giỏi nhất của dòng phim thị trường. Nền tảng làm phim Đất rừng phương Nam Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối giúp Nguyễn Trí Viễn đúc rút nhiều kinh nghiệm khi làm các phim chiến tranh, hào khí dân tộc.”

Thành công vượt trội của Mưa đỏ ở phòng vé cho thấy khán giả ở ta cũng đón nhận phim chiến tranh, phim dân tộc không thua kém nước bạn, và không phải cứ phim chiến tranh do nhà nước làm sẽ xa rời quần chúng. Chỉ cần câu chuyện có cảm xúc, cách thức sản xuất và truyền thông phù hợp, phim sẽ tiếp cận được đại chúng và khán giả cũng sẽ tìm được đường đến với phim. Từ Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối đến Mưa đỏ, dòng phim chiến tranh vốn là chủ lực, kinh điển của điện ảnh Việt những năm 1960-1980 dần tìm lại được chỗ đứng, nhen lên niềm tin các phim chiến tranh, cách mạng có thể đạt doanh thu thương mại như kỳ vọng.

Toàn văn phát biểu nhậm chức của Tổng Bí thư Tô Lâm

Toàn văn phát biểu nhậm chức của Tổng Bí thư Tô Lâm

Baovannghe.vn- Ngày 23/1, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã thống nhất tuyệt đối bầu đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII tiếp tục giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV. Baovannghe trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu nhậm chức của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Thông cáo báo chí phiên bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Thông cáo báo chí phiên bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Baovannghe.vn - Chiều ngày 23/01/2026, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam đã họp phiên bế mạc tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Thủ đô Hà Nội. Đồng chí Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính thay mặt Đoàn Chủ tịch điều hành phiên bế mạc Đại hội.
Thông cáo báo chí Hội nghị lần thứ Nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV

Thông cáo báo chí Hội nghị lần thứ Nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV

Baovannghe.vn - Sáng ngày 23/01/2026, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV đã tổ chức Hội nghị lần thứ nhất để quyết định những vấn đề đặc biệt quan trọng, đánh dấu khởi đầu của nhiệm kỳ mới.
Thủ pháp so sánh trong sáng tác của Nguyên Hồng

Thủ pháp so sánh trong sáng tác của Nguyên Hồng

Baovannghe.vn - Trong sáng tác của Nguyên Hồng, người đọc luôn thấy một “thế giới cần lao dưới đáy của xã hội thành thị” với hai loại hình nhân vật nổi bật: hạng người lưu manh, côn đồ cùng những người buôn thúng bán mẹt, những đứa trẻ đầu đường xó chợ.
Dốc Phạ. Truyện ngắn của Tống Ngọc Hân

Dốc Phạ. Truyện ngắn của Tống Ngọc Hân

Baovannghe.vn - Đường vào bản Phạ của người Mông Hoa là một cái dốc cao lừng lững. Cái dốc cũng được gọi là dốc Phạ. Đứng bên kia sông nhìn sang, dốc Phạ như mũi tên bằng vàng đang vút vào mây trời. Cánh cung là dải núi đá vôi đồ sộ cổ kính. Con dốc không dài nhưng dựng đứng.