BÓNG CHỮ
|
LÊ ĐẠT
Chia xa rồi anh mới thấy em
Như một thời thơ thiếu nhỏ
Em về trăng đầy cong khung nhớ
Mưa mấy mùa
mây mấy độ thu
Vườn thức một mùi hoa đi vắng
Em vẫn đây mà em ở đâu
Chiều Âu Lâu
bóng chữ động chân cầu.
LỜI BÌNH
Hình như nhịp điệu của từng câu thơ cuốn người đọc đi theo cách dùng câu chữ. Chưa kịp hiểu ngữ nghĩa đã bị cái bóng ma mị của chữ dẫn dụ. Người đọc có cảm giác, tác giả cố nén cái công phu trong một cái lò xo cảm xúc.
Câu thơ mở đầu: Chia xa rồi anh mới thấy em, nghiêng về sự thức nhận, đánh giá, mang nét sắc sảo của tư duy nhưng lại nhẹ về cảm xúc. Nếu có một độ lùi cần thiết - chia xa - sẽ nhận thấy rõ ràng, chính xác hơn - mới thấy. Những vẻ đẹp của em ngày chưa chia xa vẫn hiện hữu sao anh chưa nhận thấy, chỉ khi cách xa ta mới thấy vẻ đẹp thánh thiện, tinh khiết của em - như một thời thơ thiếu nhỏ. Một hoán dụ mới lạ được tác giả sử dụng kết dính hài hoà cùng phụ âm đầu được lặp lại ba lần (thời thơ thiếu) vừa gợi sự suy tư, vừa tạo dòng nhạc tính rất hay và độc đáo.
Thời quá khứ nhập chồng thời hiện tại, cái hiện tại soi tỏ cái đã qua. Sự chia xa ở đây đâu cứ phải là sự chia xa của thời ly loạn. Vì thế em về mới: …trăng đầy cong khung nhớ. Tác giả dùng từ rất lạ đã đầy rồi lại cong mà còn trong khung nữa. Khung nhớ - nỗi nhớ được tác giả cô đặc - tác giả dùng biện pháp chuyển đổi tính chất đặc trưng của sự vật. Các tính từ: đầy, cong tạo cảm giác viên mãn, khêu gợi, xui khiến người đọc tưởng tượng. Đặc biệt nét cong mọng tròn, mỡ màng, mướt mát, được ướp ủ trong khung nhớ, được bọc bởi một màng ánh trăng vàng. Em về đem đến cho anh trọn vẹn đủ đầy. Bởi em đã xa: mưa mấy mùa, mây máy độ thu rồi. Phụ âm đầu mờ(m) được lặp năm lần trong môt câu thơ bảy chữ. Rất giàu tính nhạc. Đằng sau sự giàu có về nhạc điệu kia là tầng tầng lớp lớp nỗi nhớ cứ chồng xếp lên nhau theo thời gian, theo mùa, theo thời tiết. Bởi thế khi em về mới sung mãn căng tràn, ăm ắp đủ đầy, khơi gợi mà thanh khiết lạ lùng. Khiến cho: vườn thức dù mùi hoa đi vắng. Em quả thật không thể thiếu trong anh, trong không gian, thời gian trong cỏ cây hoa lá, trong cuộc đời này. Vì sao vườn lại thức được khi vắng mùi hương của hoa nở? Bởi vì em là hương, sự tinh khiết được chắt lọc của đất trời nắng mưa. Chỉ có Em về vườn mới thật sự thức – em là linh hồn là sự sống.
Em mơ hồ mờ mờ ảo ảo như làn hương, ánh trăng cảm nhận thấy mà khó nắm bắt em vần đây mà em ở đâu. Từ nỗi nhớ tác giả nâng thành nỗi khát khao ước vọng. Em chính là hồn quê, hồn đất, là nét đẹp của cội nguồn văn hoá: Chiều Âu Lâu, bóng chữ động chân cầu.
