| Kate Chopin (1850-1904), tên khai sinh là Katherine O’Flaherty, là nữ nhà văn người Mỹ nổi tiếng giai đoạn cuối thế kỷ XIX, được quan tâm trở lại từ khoảng thế kỷ XX. Tác phẩm của Kate Chopin mang tính chân thực và trực diện. Bà được xem là cây bút đi đầu trong việc khai thác hình ảnh, vị thế và vai trò của người phụ nữ trong văn học. Bên cạnh đó, nữ nhà văn cũng viết về các vấn đề xã hội, con người nói chung. |
![]() |
| Nguồn: Pinterest |
Câu hỏi nên đầu tư số tiền này vào đâu chiếm lấy tâm trí. Suốt một, hai ngày sau đó, Sommers cứ đi đi lại lại, nhìn thì có vẻ như người trong cơn mê sảng nhưng thực chất lại đang đau đáu tính toán và cân nhắc. Bà không muốn hành động hấp tấp hay làm gì để sau này phải hối hận. Nhưng chính vào cái lúc nằm thao thức trong đêm tĩnh lặng với nhiều kế hoạch tua đi tua lại trong đầu, bà Sommers lại nhìn thấy rõ ràng hơn bao giờ hết việc làm sao để sử dụng số tiền kia một cách khôn ngoan.
Một đến hai đồng nên dành chi cho giày dép của Janie, chúng cần bền hơn mấy đôi trước. Bà sẽ mua thật nhiều thước vải để may áo cánh cho các con trai cùng Janie và Mag thay vì tỉ mỉ vá lại mấy cái áo cũ như dự định. Mag nên có thêm một bộ váy. Bà Sommers đã ngắm qua vài họa tiết xinh xắn, những món hạ giá thần kỳ qua kính các cửa tiệm. Số tiền dư ra vẫn đủ để mua tất mới, mỗi đứa hai đôi, vậy là không cần vá lại mấy chiếc đã cũ nữa! Bà sẽ mua mũ lưỡi trai cho các con trai và mũ rộng vành cho các con gái. Niềm mong đợi khi nghĩ tới đàn con được một lần ăn diện sáng sủa và chỉn chu trong đời khiến bà Sommers bồn chồn và tỉnh táo hẳn.
Hàng xóm đôi khi bàn với nhau về “những ngày khấm khá” mà bà Sommers bé nhỏ từng kinh qua trước đây, trước khi bà nghĩ về việc mang họ Sommers. Sommers không cho phép mình chìm đắm vào niềm tiếc thương quá khứ, bà không có thời gian, không thừa dù chỉ một giây. Mọi tâm huyết của bà bây giờ đều dồn vào xoay xở cuộc sống. Hình ảnh một tương lai mờ mịt, đói khát cứ như con quái vật làm bà Sommers kinh hãi, nhưng may thay, ngày mai không bao giờ đến.
Bà Sommers đã trở thành người luôn tính toán chi li, người có thể đứng hàng giờ, nhích từng chút một tới khi chạm được vào món hời bà mong muốn. Bà thậm chí có thể len lách, chen chúc nếu cần, bà đã học cách giành lấy những mẩu hàng hóa trong nơm nớp và cách nắm chắc, dính lấy chúng bằng sự kiên trì và quyết tâm cho tới khi đến lượt, bao lâu không quan trọng.
Nhưng hôm đó, bà Sommers hơi mệt mỏi và lả đi. Bà vừa nuốt vội chút đồ ăn lót dạ? Không! Bà nhớ ra mình đã quên hẳn việc ăn trưa vì mải lo cho bọn trẻ, dọn dẹp và chuẩn bị để ra ngoài mua sắm!
Bà ngồi lên cái ghế xoay trước một quầy hàng vắng, cố lấy lại sức và cả can đảm để chen qua vòng vây toàn những khách hàng đang háo hức trước các loại áo và vải hoa văn. Một cảm giác chán nản ập đến, Sommers trong vô thức buông hai tay lên quầy hàng. Khi đó, bà không đeo găng tay. Dần dần, bà nhận ra tay mình đang chạm vào thứ gì đó thật mềm mượt, thật dễ chịu. Nhìn xuống, bên dưới là một đôi tất lụa. Tấm áp phích gần đó ghi thông tin người ta đang hạ giá sản phẩm từ 2 đô la và 15 xen xuống 1 đô la và 98 xen; một cô gái trẻ đứng sau quầy hàng mở lời hỏi liệu bà Sommers có muốn ướm qua đôi tất lụa. Bà mỉm cười, như thể vừa được đề nghị thẩm tra một chiếc vương miện kim cương trên danh nghĩa khách hàng độc quyền. Thực tế, bà Sommers đang cầm đôi tất lên bằng cả hai tay, nhìn ngắm chất vải lấp lánh, bóng loáng xa xỉ, cảm nhận sự mềm mại như loài rắn trượt qua từng ngón tay.
Gương mặt tái nhợt của bà Sommers chợt đỏ bừng. Bà nhìn cô nhân viên.
- Cô nghĩ đôi này có cỡ 8 rưỡi không?
Thật ra, cửa hàng có rất nhiều tất cỡ 8 rưỡi, số lượng sản phẩm có kích thước này chiếm chủ yếu. Bên này là một đôi màu xanh nhạt, bên kia có đôi màu hoa oải hương, mấy đôi màu đen cùng đa dạng mẫu có màu da và xám. Bà Sommers chọn một đôi tất đen, nhìn vào nó thật lâu và kỹ. Bà giả vờ như đang kiểm tra kết cấu vải sau khi nhân viên bán hàng khẳng định rằng đôi tất đó rất xịn.
- 1 đô và 98 xen, bà lẩm nhẩm tính.
- Được, tôi sẽ lấy đôi này.
Bà Sommers đưa cô gái trẻ một tờ 5 đô, chờ lấy lại tiền thừa và đóng gói sản phẩm. Một túi hàng bé xíu! Nó như bị vùi xuống tận sâu trong cái giỏ mua sắm tồi tàn của Sommers.
Sau khi hoàn tất mua hàng, bà Sommers không đi về phía gian hàng giá rẻ mà bước ra thang máy, thứ đưa bà lên tầng trên, nơi đặt phòng chờ cho các quý bà. Tại một góc nhỏ trong phòng chờ, bà Sommers thay đôi tất vải cốt-tông của mình sang đôi bằng lụa mới mua. Bà không dao động, dằn vặt hay cố lý giải động cơ khi thực hiện hành động vừa rồi. Bà chẳng nghĩ gì hết. Bà dường như muốn dành thời gian nghỉ ngơi sau chuỗi ngày siêng năng đảm nhận thiên chức đầy nhọc nhằn và để mặc cho một nguồn động lực máy móc nào đó điều khiển mình, giải phóng mình khỏi trọng trách.
Cảm giác lụa mềm chạm vào da thịt mới tuyệt vời làm sao! Bà tựa lưng lên chiếc ghế bông êm ái đằng sau và tận hưởng sự xa xỉ của nó đôi chút. Rồi bà thay lại giày, cuộn đôi tất cũ rồi thảy vào túi. Sau đó, Sommers đi thẳng tới khu giày dép và chọn một chỗ ngồi để thử giày.
Bà là người tỉ mỉ. Nhân viên bán hàng khó lòng nhìn thấu được Sommers, anh ta thấy đôi giày bà đang mang cùng đôi tất lụa chẳng ăn nhập và bà Sommers trông không quá thoải mái. Sommers vén lại váy, chân và đầu xoay hai hướng khác nhau khi bà để ý một đôi giày bốt mũi nhọn, bóng loáng. Bàn chân và cổ chân Sommers thật ra rất đẹp. Bà đã không thể nhận ra chúng thuộc về mình, hay chính là một phần của cơ thể mình. Mong muốn một đôi giày thật tốt và phong cách, bà nói với anh nhân viên rằng cách biệt giá một đến hai đô cũng không sao, miễn bà có được thứ mình khao khát.
Đã khá lâu rồi bà Sommers không đeo găng tay. Mấy đôi găng bà mua vào vài dịp hiếm gặp cũng toàn là hàng tồn kho, giá bán mấy loại đó rẻ đến mức mọi kỳ vọng vào sự vừa vặn đều trở nên quá sức vô lý.
Giờ đây, Sommers duỗi khuỷu tay lên tấm vải lông đặt ở quầy bán găng, nơi một cô nhân viên trẻ, xinh xắn, tận tình đang khéo léo xỏ một đôi găng tay da dê non dáng dài lên tay bà. Sau khi cô gái trẻ miết đôi găng lên cổ tay rồi cài khuy gọn gàng, cả cô lẫn bà Sommers cùng ngỡ ngàng trước vẻ hài hòa của đôi tay nhỏ nhắn khi đã đeo găng.
Và còn nhiều nơi khác đang cần đến tiền.
Những cuốn sách và tạp chí được bày thẳng tắp trên các sạp bán trước cửa sổ dọc phố. Bà Sommers chọn mua hai cuốn tạp chí giá cao như hồi còn thói quen đọc - cái hồi bà thường quen với những điều dễ chịu. Bà cầm theo chúng mà không cần giấy gói, miễn là vẫn đủ tay nâng váy khi sang đường. Đôi tất, đôi giày và đôi găng tay vừa vặn tôn lên từng chuyển động, khiến bà Sommers cảm thấy an tâm và thuộc về đám đông ăn vận lịch sự xung quanh.
Bà rất đói bụng. Trước đây, nếu đói quá, bà Sommers sẽ chờ đến khi về tới nhà chỉ để được lót dạ bằng một cốc trà và ít đồ ăn vặt hay bất kể thứ gì có sẵn. Nhưng nguồn động lực đã chỉ dẫn bà từ nãy đến giờ sẽ không cho phép chuyện đó tiếp diễn.
Một nhà hàng nằm ở góc phố. Bà Sommers chưa bao giờ đặt chân vào đây; đôi khi, đứng từ bên ngoài, bà thoáng thấy những tấm khăn trải bàn không tỳ vết, ly cốc sáng loáng cùng những bồi bàn có điệu bước nhẹ nhàng đang phục vụ các quý ông, quý bà.
Khi bước chân qua cánh cửa nhà hàng, trái với chút lo sợ ban đầu, sự hiện diện của bà Sommers không gây ra bất cứ ngạc nhiên hay hoang mang nào. Bà chọn cho mình một chiếc bàn đơn, ngay lập tức, có anh bồi bàn đi tới phục vụ. Bà không muốn gọi một phần ăn quá to mà chỉ cần một bữa tinh tế và ngon lành: sáu con hàu Blue Point, thịt sườn mọng nước kèm cải xoong, thêm món ngọt nào đó - một ly crème frappée chẳng hạn, một ly vang trắng vùng Rhine và một tách cà phê đen nhỏ.
Chờ lên món, bà Sommers nhàn nhã tháo găng tay và đặt chúng bên cạnh. Rồi bà chọn một cuốn tạp chí, đọc lướt qua rồi dùng cạnh dao rọc giấy cùn mà bà mang theo rạch các mép trang chưa được tách rời. Cảm giác thật dễ chịu. Tấm khăn trải bàn trông trắng trẻo hơn khi nhìn trực tiếp mà không qua lớp cửa kính nào, còn các loại cốc chén thì càng thêm lóng lánh. Những quý ông, quý bà - những người không để ý tới Sommers - đang dùng bữa trưa trên các bàn nhỏ xung quanh, giống như chính bà. Một điệu nhạc du dương vang lên, một làn gió nhẹ khẽ lướt qua cửa sổ. Bà Sommers ăn một miếng, đọc đôi ba từ trong tạp chí, nhâm nhi chút rượu óng ánh và khẽ nhúc nhích các ngón chân được bao bọc bằng đôi tất lụa. Giá bữa ăn không còn là vấn đề. Bà đếm tiền để đưa cho anh phục vụ và típ thêm xu lên chiếc khay anh ta đang bê, rồi anh ta cúi chào bà Sommers như nghi thức hành lễ trước công chúa hoàng gia.
Trong ví vẫn còn tiền, khao khát tiếp theo của bà hiện diện trong hình hài một tấm áp phích quảng bá kịch sân khấu.
Lúc sau, bà Sommers bước vào rạp hát khi vở kịch đã bắt đầu còn khán phòng có vẻ đã kín chỗ. Hóa ra còn vài chỗ trống, bà Sommers được xếp ngồi giữa hai người phụ nữ ăn mặc sang trọng, họ tới đây để giết thời gian, ăn chút kẹo và trưng diện. Cũng có những người tới thực sự vì vở diễn. Khá chắc là không ai bị cụt hứng bởi sự xuất hiện của Sommers. Bà ngồi đó, thu hết hình ảnh sân khấu, diễn viên, khán giả trong tầm mắt và tận hưởng. Bà cười trước màn hài và quệt nước mắt trước màn bi, người phụ nữ bên cạnh cũng thế. Họ trò chuyện về bi kịch. Quý bà ăn vận xa hoa chấm nước mắt, lau mũi bằng một tờ khăn giấy mỏng thơm mùi nước hoa rồi cho bà Sommers hộp kẹo của mình.
Vở kịch hạ màn, dàn nhạc ngừng chơi, đám đông thưa thớt dần. Như giấc mộng vừa tan. Người tản ra nhiều ngả. Bà Sommers đi tới một góc, chờ xe cáp.
Một người đàn ông có con mắt tinh nhạy ngồi đối diện Sommers, nom muốn đọc vị gương mặt nhỏ, tái nhợt của bà. Gương mặt ấy khiến người này bối rối, khó giải mã. Bởi người đàn ông chẳng nhìn ra gì hết, trừ phi ông ta đủ pháp thuật để đọc được một điều ước thống thiết, một niềm mong mỏi mãnh liệt rằng chiếc xe này sẽ đi tiếp và đi mãi, không dừng lại ở bất cứ điểm trạm nào...
Tú Nhi
Dịch từ nguyên bản tiếng Anh