Trước khi năm Bính Ngọ (2026) đến, chú ngựa Mã Tiểu Dã của tác giả Hoàng Tam Thủy nổi tiếng khắp mạng xã hội Trung Quốc đã chính thức đến Việt Nam. Người đưa chú ngựa vừa chạy vừa khóc với thông điệp truyền cảm hứng “tuấn mã tự biết đường còn xa, không cần roi quất cũng tự mình phi nước đại” về nước ta chính là anh Leo Đinh, founder của Sun Wolf Animation Studio (SWAS). Mã Tiểu Dã được dự đoán sẽ là IP (Intellectual Property - Tài sản trí tuệ) được săn đón bậc nhất trong năm “ngựa” 2026. SWAS sẽ là đơn vị khai thác và bảo vệ bản quyền chính thức của IP này tại Việt Nam. Bên cạnh đó, SWAS cũng sở hữu nhiều IP được đông đảo công chúng, đặc biệt là khán giả yêu thích trên mạng xã hội trong nhiều năm qua như Én, Sói Họa Nô, hợp tác làm phim hoạt hình Thỏ Bảy Màu (Huỳnh Thái Ngọc sáng tạo).
|
Nhân dịp xuân Bính Ngọ, Leo Đinh chia sẻ với Văn Nghệ về những đam mê, cơ hội và thách thức trong lĩnh vực phát triển IP nhân vật hoạt hình, văn hóa tại Việt Nam.
- Sau “cơn sốt” Mã Tiểu Dã tại qua, việc khai thác và bảo vệ bản quyền của IP Mã Tiểu Dã hiện nay ra sao?
- “Cơn sốt” vừa qua giúp cho nhân vật được lan tỏa và trở nên gần gũi với nhiều người. Tôi đọc được rất nhiều bình luận cảm động từ khán giả khi nhân vật phần nào phản ánh được những gì mà họ đang trải qua. Mục tiêu của tôi là muốn nhân vật có thể tiếp lửa cho mọi người theo hướng tích cực. Tôi cho rằng, một câu chuyện hay nên được duy trì và chia sẻ.
Việc khai thác Mã Tiểu Dã sẽ nằm trong chừng mực. Đây là một IP có giá trị cảm xúc cao, có câu chuyện đồng cảm, tôi muốn truyền cảm hứng cho mọi người, về lâu dài, trở thành một nguồn động viên tinh thần có giá trị, chứ không phải chỉ theo “trend”. Hiện tại tôi không cảm thấy có bất cứ khó khăn nào, vì tinh thần tôi cũng giống như nhân vật Tiểu Dã. Sắp tới tôi và tác giả sẽ có những món quà bất ngờ cho mọi người.
- Anh có thể chia sẻ từ góc nhìn thực tế về thị trường IP (tài sản trí tuệ), liệu có những khả quan nào cho mảng phát triển IP các nhân vật hoạt hình ở Việt Nam?
- Tôi luôn tin vào tiềm năng của mảng này, đặc biệt là khán giả trong nước vẫn có niềm tin vào IP Việt và sẵn sàng ủng hộ vì yêu thích. Tuy nhiên, để một IP có thể phát triển, tiến xa và bền vững còn phụ thuộc vào sự sáng tạo của “cha đẻ” ra IP đó. IP hoạt hình Việt Nam đa phần được mọi người theo dõi trên mạng xã hội là nhiều, việc xuất hiện ra ngoài kệ (đồ chơi, hàng lưu niệm, vật phẩm thương mại) như các IP ngoại vẫn rất hiếm.
Chưa kể các sản phẩm ngoại được sản xuất với số lượng lớn, trình độ và chất lượng thành phẩm cao, giá lại cạnh tranh nên phần nào thách thức các IP Việt khi quy mô của chúng ta nhỏ hơn nhiều. Dù vậy, tôi có niềm tin khi người sáng tạo IP cởi mở và kết hợp với các đơn vị có uy tín trong nước, chúng ta có thể xây dựng hệ sinh thái vững chắc và giúp IP đi được xa hơn.
- Trở lại với các IP chủ lực của đơn vị anh như Sói, Én, Thỏ... là hiện tượng trong những năm qua. Làm sao để khai thác IP hiệu quả, để nó thắng ở mặt thương mại mà còn là những biểu tượng văn hoá đại chúng?
- Mỗi IP, tôi đều có định hướng chiến lược riêng, không quá chi tiết mà đủ linh động để có thể thay đổi theo xu hướng thị trường. Tôi thường khá “cứng đầu” trong việc tôn trọng những giá trị nguyên bản khi sáng tạo ra nhân vật. Tôi tin rằng, khán giả yêu thích là bởi quý mến nhân vật và câu chuyện của các nhân vật đó. Vì thế, dù làm gì thì chúng tôi vẫn lựa theo những giá trị nguyên bản, để tạo ra những hình ảnh nhất quán, những câu chuyện đặc trưng hơn là chạy theo “trend”. Định hướng của chúng tôi là chậm và chắc.
- Vấn đề bản quyền thì sao - liệu có những khó khăn nào khi phát triển mảng IP này ở môi trường luật bản quyền chưa được thực thi triệt để?
- Vấn đề bản quyền là một bài toán nhức đầu, nhất là đối với các cá nhân sáng tạo độc lập khi chưa có cơ chế hoặc kiến thức để có thể bảo vệ các tài sản trí tuệ của mình. Cũng nhiều trường hợp vì không có kiến thức, hay “dễ dãi” trong việc hợp tác mà các tác giả bị mất đi quyền lợi của mình. Tôi nghĩ nếu các tác giả có những đơn vị uy tín tư vấn thêm, họ sẽ có những phương án bảo vệ cho việc sáng tạo của mình, từ đó tự tin hơn trong việc sáng tác.
- Anh Nguyễn Khánh Dương, Founder Comicola từng chia sẻ với tôi rằng, phát triển một IP mạnh rồi từ đó sẽ có những sản phẩm phái sinh (truyện tranh, hoạt hình, vật phẩm văn hoá, túi mù)... Còn anh nghĩ sao về điều này?
- Tôi nghĩ là cũng tùy nguồn gốc của IP đó. Thật ra với những công ty hay studio có đội ngũ bài bản, thì cũng chưa chắc tạo ra được một IP thành công ngay và luôn. Trong khi một họa sĩ độc lập có thể khai thác trúng các nhu cầu và ý thích của khán giả và làm cho IP “tình cờ” của mình viral sau một đêm.
Lộ trình chỉ là một phần, có khi còn phải có thiên thời địa lợi nữa. Tôi hay đùa làm IP giỏi đôi khi phải có “căn” đấy. Trên thế giới có những IP nổi tiếng cũng nhờ vào sự kiên trì nữa. Có những tác giả theo đuổi giấc mơ của mình tận 10 năm mới được một bên sản xuất hay nhà xuất bản đồng ý cơ mà.
- Cảm ơn Leo Đinh đã chia sẻ!
