Sáng tác

Xuân tha hương. Tản văn của Lan Anh

Lan Anh
Tản văn 08:00 | 19/02/2026
Baovannghe.vn - Bao năm sống nơi xứ người, tóc đã thay màu, đôi chân mòn mỏi theo từng bước đường lập nghiệp, trái tim kẻ tha hương vẫn quay quắt hướng về mảnh đất chôn nhau cắt rốn.
aa

Giữa nhịp sống ồn ã của trời Tây, nhiều lúc tôi thấy lòng chùng xuống, như ai đó vừa gọi khẽ tên mình từ bờ sông tuổi thơ xa lắc.

Quê tôi đổi thay nhiều lắm, đường nhựa nối dài tận cuối xóm, những ngôi nhà mái ngói đỏ tươi mọc lên san sát, đồng lúa trúng mùa nặng hạt. Trong kí ức tôi, vẫn mang hình ảnh quê hương mộc mạc thuở nào. Những con đường đất in dấu chân trần, những rặng tre chao bóng kĩu kịt buổi trưa hè, những đêm đom đóm lập lòe cả một vùng quê nghèo.

Xuân tha hương. Tản văn của Lan Anh
Cành Mai. Tranh của Trần Ngọc Bích

Tôi nhớ tiếng rao cà rem kéo dài giữa nắng trưa gay gắt. Đứa bé năm nào cầm mấy đồng bạc mẹ dúi vội, chạy theo tiếng chuông leng keng mà sợ người bán khuất bóng. Cái vị dừa béo ngọt tan nhanh trên đầu lưỡi đến bây giờ vẫn còn đâu đó nơi đáy kí ức.

Nhớ những buổi chiều chăn trâu trên đồng gió, bọn trẻ chúng tôi vừa chơi đánh trận giả, vừa hát nghêu ngao những câu hò quê nghe thương đến lạ. Cỏ may bám đầy ống quần, gai đâm rát da nhưng chẳng mấy đứa kêu đau. Tuổi thơ mộc mạc và chan chứa tiếng cười ấy bây giờ giữa xứ người đôi khi khiến tôi thèm được đánh đổi tất cả cuộc sống hiện tại, để trở về với đồng quê mà hít thở cái mùi rơm rạ ngai ngái của ruộng đồng vừa mới gặt.

Mười năm xa quê. Mười năm chỉ nghe tiếng mẹ qua đường dây viễn xứ, nhìn quê qua những tấm ảnh mờ nhòe. Mười năm quay vòng trong cuộc mưu sinh, sáng đến hãng, tối về phòng trọ, ăn bữa cơm vội rồi chìm vào giấc ngủ chập chờn đầy lo toan. Trong thành phố người đông nghịt này, tôi vẫn là kẻ lạc lõng như chiếc bóng không tên chen giữa dòng người tấp nập.

Rồi mùa bão lũ ập đến quê tôi. Nước dâng trắng đồng, tràn vào xóm nhỏ. Mẹ kể, hàng cây đầu làng bật gốc, bụi trầu hơn hai mươi năm tuổi cả làng vẫn hái lá cúng Tết bị nước cuốn trôi. Cầu tre trước ngõ, nơi tôi từng đặt những bước chân thơ dại ngày ấy cũng không còn nữa. Bà con chạy lũ lên gò cao, bùn đất bám lấy từng mái nhà đã xiêu vẹo. Nghe tin mà tim tôi thắt lại. Ở nơi chưa thể quay về, tôi chỉ biết gom chút tiền dành dụm gửi về cho mẹ mua gạo, mua mì chia cho những nhà khó khăn. Khoảnh khắc ấy, dù đi xa bao nhiêu, quê hương vẫn là nơi mình nặng nợ nghĩa tình nhất. Nhìn những dòng xe dài xếp hàng lăn bánh ủng hộ đồng bào miền Trung, tôi thấy ấm lòng. Quê hương mình, trong thiên tai bão lũ, không ở đâu, con người bao dung, nhân ái như ở Việt Nam.

Sau bão, quê hương lại gượng dậy, con đường đất ngày xưa đã thành đường nhựa thẳng tắp, cây cầu bằng xi măng mới bắc qua sông giúp bà con đi lại dễ dàng. Trẻ con được đến sân chơi mới xây, mỗi tối xóm nhỏ sáng ánh đèn như thị trấn. Quê hương giờ đây đổi thay từng ngày mà tôi thì vẫn lận đận nơi xứ xa.

Xuân mới sắp về. Xuân nơi đất khách chỉ là sự thay đổi con số trên tờ lịch. Không có mai vàng trước ngõ, không có mùi nhang trầm lan nhẹ trong những mái nhà, cũng không có tiếng trẻ con nô nức đón giao thừa. Tết ở Mỹ gắn với ca làm thêm, với khí lạnh quắt người, với chiếc đồng hồ báo thức vẫn reo đúng giờ như chẳng hề biết hôm nay là ngày mùng Một. Tôi chỉ kịp lên chùa buổi sáng đầu năm, thắp nén nhang cho lòng dịu lại. Rồi quay về guồng quay quen thuộc của hãng xưởng, nơi người ta không biết và cũng chẳng quan tâm hôm nay là Tết của quê tôi.

Nhưng dù Tết xứ người có buồn đến mấy, chỉ cần nghe tiếng quê trong từng cuộc điện thoại, trong từng câu mẹ kể chuyện làng sau bão, tôi vẫn thấy ấm áp vô cùng. Tôi tưởng tượng đến những mái nhà quê đã sửa sang sau trận lũ, đến cảnh bà con quây quần gói bánh chưng xanh, dưa hành thơm nồng trong căn bếp nhỏ. Tôi mong những ngày Tết sau bão, mọi người vẫn có một bữa cơm ấm áp, có tiếng cười giòn, có lời chúc nhau một năm mới bình yên.

Những ngày bão lũ, tôi nghe nói bà con khắp nơi gửi áo quần, gửi chăn ấm về cho quê. Mỗi lần nhìn hình ảnh ấy, tôi lại thấy quê mình hiện lên như một bức tranh đa sắc, màu áo phao, màu chăn bông, màu của những bịch bánh kẹo ngày Tết...

Xuân Bính Ngọ đến rồi. Giữa mùa đông tuyết phủ trắng đường ở Bắc Mỹ, tôi vẫn tự nhủ phải thu xếp thời gian và tiền bạc trở về. Trở về để nhìn lại con sông xưa của ngày thơ ấu. Trở về để nghe tiếng kẽo kẹt của dãy tre làng chạm nhau trong gió, ngắm nhìn những cánh đồng, những mái nhà còn đứng vững sau bao mùa giông bão. Trở về để nghe tiếng rao hàng của những anh, chị bán hàng rong, để được bước trên con đường đất nay đã thành đường mới.

Trở về để được gần bên mẹ, để thấy quê hương không chỉ là nơi ta rời đi, mà còn là nơi vẫn kiên gan đứng đó, dang rộng cánh tay chờ ta quay về. Tôi muốn để lòng mình bình yên như buổi sớm xuân năm nào, gió nhẹ khẽ lay nhành mai vàng trước ngõ, khói lam chiều tỏa ấm trên mái nhà...

Nơi này đông dài và lạnh, nhưng ở quê, mai đang vàng rực rỡ. Những đứa con tha hương như tôi chỉ biết mong cầu, bà con sau bão có một cái Tết trọn vẹn, có bánh chưng xanh dưa hành đầy đủ, có tiếng cười sum họp bên bếp lửa hồng. Cầu mong một ngày thật gần, tôi sẽ được bước về quê nhà, được đón Tết như thuở còn thơ, ấm áp, bình yên và đầy thương mến.

Người trọn vẹn với đất, trọn tình với thơ

Người trọn vẹn với đất, trọn tình với thơ

Baovannghe.vn - Trong đời sống chính trị, văn hóa, văn nghệ của vùng đất Tổ Phú Thọ, đồng chí Nguyễn Hữu Điền là một chân dung đặc biệt.
Vì sự hưng thịnh của đất nước

Vì sự hưng thịnh của đất nước

Baovannghe.vn- Về mặt lịch sử, kinh tế tư nhân ra đời, tồn tại và phát triển trước cả khi xuất hiện nhà nước và kinh tế nhà nước. Nó tạo ra đại bộ phận hàng hóa và dịch vụ cho cả xã hội, phát triển thúc đẩy và vận hành toàn bộ nền kinh tế. Thực tiễn hầu hết các nước phát triển có nền kinh tế thị trường hiện nay đã chứng minh cho nhận định đó.
Một mùa pơ lang nở. Truyện ngắn của Nguyễn Bá Thuyết

Một mùa pơ lang nở. Truyện ngắn của Nguyễn Bá Thuyết

Baovannghe.vn- Tháng tư lại về. Những triền rừng Tây Nguyên bừng lên sắc đỏ rực của hoa pơ lang. Những cánh hoa dày, đỏ như lửa, nở bừng rồi lặng lẽ rơi xuống, phủ kín lối đi, phủ kín cả ký ức.
Những thước phim chạm đến trái tim

Những thước phim chạm đến trái tim

Baovannghe.vn- Diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9/2026, Liên hoan Phim tài liệu châu Âu - Việt Nam lần thứ 16 là một trong những sự kiện văn hóa điện ảnh thường niên được mong đợi hằng năm. Sự kiện là một nhịp cầu văn hóa ý nghĩa giữa Việt Nam và các quốc gia châu Âu; khẳng định điện ảnh tài liệu trở thành sợi dây kết nối những tâm hồn đồng điệu.
AI và thách thức trong đào tạo nghệ thuật

AI và thách thức trong đào tạo nghệ thuật

Baovannghe.vn - Hội thảo khoa học cấp quốc gia Giáo dục văn hóa nghệ thuật trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển công nghiệp văn hóa, diễn ra ngày 18/9 tại Trường Đại học Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh đã góp phần trả lời câu hỏi: khi máy móc ngày càng làm được nhiều việc hơn, nhà trường sẽ đào tạo con người như thế nào để không chỉ biết sử dụng công cụ mà còn biết mình muốn nói gì với cuộc đời?