Chuyên đề

Biển

Văn học địa phương 10:10 | 26/07/2016
Câu nói và cái cười nửa miệng khiến mình tò mò. Hỏi thêm, mới biết Q vừa được trả tự do sau 3 năm ngồi “bóc lịch” trong khám. Một vụ làm ăn kinh tế bất minh bị đổ bể, đại loại thế. Sông có khúc, người có lúc. Số phận cứ đưa đẩy tự nhiên. Xưa nay lường trước những khúc quanh hiểm nghèo của nó để chuẩn bị cho mình một tâm thế vững vàng vượt qua, thật không phải ai cũng làm được.
aa

Ngoài ba mươi tuổi đến định cư ở Vũng Tàu, hàng chục năm sau vẫn chưa một lần nhúng chân xuống biển. Một dạo cái lưng giở chứng đau ê ẩm, ông thầy thuốc khuyên: Buổi sáng chịu khó chạy bộ ra tắm biển, chả có thứ thuốc nào hiệu nghiệm bằng. Chạy bộ, tập thể dục thường xuyên, cái lưng hết đau, nhưng lời thầy vẫn chỉ lọt vào tai một nửa. Đến tuổi xế chiều, mất ngủ trầm trọng, bạn lại giục: Tắm biển đi, có kho thuốc tiên ngay bên cạnh như thế mà bỏ phí à? Bấy giờ mới chịu sắm đôi quần soọc, chiều chiểu chạy xe ra Bãi Sau, ngâm mình xuống nước khoảng nửa tiếng. Nhưng cũng chỉ được mươi bữa rồi thôi. Đêm vẫn thức chong chong, nhiều khi nghe rõ cả tiếng sóng ầm ào mùa biển động…

Một góc biển Vũng Tàu Nguồn Internet

Năm nay cái lưng đau lại, bác sĩ phòng mạch tư chụp X quang đọc phim mặt nghiêm trọng: Thoái hóa đốt sống, thoát vị đĩa đệm. Choáng, nhưng vẫn làm ra vẻ cứng bóng vía, gượng cười: Tưởng gì, hơn bốn mươi năm công chức mài đũng quần như tôi mà không loãng xương thoái hóa chệch đĩa đệm mới lạ! Lần này không đợi ai khuyên, tự mình mày mò trên mạng. Gõ cụm từ “lợi ích tắm biển”, trong 0,32 giây Google cho ra 1.340.000 kết quả, hầu hết khẳng định tính chất thần kỳ của cái liệu pháp với người ở đâu thì trắc trở khó khăn, chứ với các công dân thành phố Vũng Tàu thì quá ư đơn giản. Trong đó, đặc biệt nhấn mạnh tác dụng của nước biển đối với những người mắc bệnh xương khớp.

Chẳng có thứ thuốc đánh răng nào trên đời sánh được với ba ngụm nước biển súc miệng lúc sớm mai. Ngâm mình dưới biển thường xuyên hàng ngày chừng nửa tiếng đồng hồ thì cao hổ cốt tinh luyện, rượu ngũ xà hạ thổ ba tháng mười ngày còn phải gọi bằng cụ. Bà chủ quán cà phê cóc đầu hẻm nhà mình năm nay ngót nghét bảy mươi mà vẫn nhanh nhẹn dẻo dai như đàn bà tuổi băm. Mười một đứa con theo nhau ra đời, đến năm ngoài bốn mươi mỗi khi đặt mình xuống giường bà chỉ ước gì cứ thế nằm luôn không dậy nữa. Xương cốt rệu rã, đau nhức đến mức ngứa lưng không dám gãi. Nhà nghèo, tiền mua gạo chả đủ, chỉ biết mỗi phương thuốc không tốn xu nào là ngày ngày chịu khó ra Bãi Trước trầm mình xuống biển. Ròng rã như thế hơn ba chục năm, bà lấy lại “phong độ” như bây giờ. “Bây giờ tôi nghiện tắm biển như đàn ông xóm này nghiện cà phê” - bà Tám cà phê cười. Rồi nói tiếp: Nhưng chú muốn biết lợi ích tắm biển như thế nào thì phải đến hỏi bà cụ Giằng.

Bà cụ Giằng từ ngoài Bắc vào ở với con, làm hàng xóm của bà Tám hơn mười năm nay. Ngoài sáu mươi lưng bà đã còng gập. Một dạo than mỏi người, vào bệnh viện, bác sĩ nửa đùa nửa thật bảo đám con cháu theo hầu: “Xương bà cụ mối mọt hết rồi. Bây giờ chả cần cụ ngã, chỉ cần ai đó sơ ý vỗ vào người là bộ khung rã ra hết đấy”. Nghe nói bà Tám nhờ tắm biển mà cứng cáp trở lại, anh con trai bà Giằng cũng chịu khó chiều chiều chở mẹ ra bãi tắm. Chỉ dám để mẹ ngồi sát mép nước, cho sóng xô lên ướt người. Tắm như làm phép thế, mà hóa ra “phép màu” linh ứng thật: ba tháng sau bà hết nhức mỏi. Một năm sau không khiến con, tự đi tắm một mình. Bây giờ chiều nào ở Bãi Trước, tầm 5 giờ cũng thấy một bà cụ để nguyên cả quần áo chống gậy lội xuống nước. Ngâm mình chừng nửa tiếng, lại thấy cụ lóp ngóp chống gậy lội lên, lướt thướt đi về nhà. Cây gậy tre của bà nước biển cũng ngấm vào lâu ngày làm cho đen xạm, rắn đanh như gậy sắt.

Viết đến đây, tự nhủ mình phải “thắng” bớt lại cho ngòi bút khỏi quá sa đà vào việc ca tụng biển.

Bây giờ đều đặn mỗi sáng ra biển chừng bốn mươi phút đồng hồ. Một tuần 5 buổi, trừ thứ 7, chủ nhật “nhường” cho du khách từ Sài Gòn và các nơi khác đến tắm đông. Cái lưng đau chưa thấy chuyển. Nhưng không hề gì. Mình đã tới cái ngưỡng không còn quá bận tâm trông đợi vào thành quả của mọi thứ trên đời. Đi không nghĩ nhiều đến đích. Viết không nghĩ nhiều đến in. Mỗi tối trước khi lên giường, bắt chước người Tây Tạng, xếp đôi dép đi trong nhà quay mũi vào trong cho thật ngay ngắn. Tự nhiên thấy thích một câu cửa miệng tình cờ nghe được của người miền Trung: “Từ từ rồi khoai cũng nhừ”… Sáng mai thức dậy, khua khoắng mấy động tác thể dục, thay bộ đồ, phóng xe ra biển khi các ngã tư đường còn chưa kịp đèn xanh đèn đỏ, thấy khoan khoái lạ lùng.

Không ai bảo ai, những người phụ nữ tắm sớm (chủ yếu là các bà tuổi đã sồn sồn), xúm xít một chỗ gần bờ. Mấy đứa trẻ con cũng tụ tập đùa nghịch với nhau. Chỗ của mình dành cho bọn đàn ông cứng tuổi và mấy ông già về hưu. Dân tắm “chuyên nghiệp”, buổi đầu còn lạ, vài ngày sau đã quen mặt. Nhưng tắm, bơi là chính. Chuyện trò cũng chỉ hỏi han vài câu xã giao…

Có một ông khiến mình chú ý. Lần nào ra biển cũng thấy ông ngồi ở đó rồi. Mặc xà lỏn, cởi trần, chỉ ngồi đúng một chỗ ấy trên bãi cát. Biển có ngày động ngày êm. Nước triều có hôm rút ra xa, có hôm dềnh vào sát bờ. Mặc. Người đàn ông chừng ngoài năm mươi vẫn ngồi bất động chỗ cũ, có vẻ như đang thiền, hai chân khoanh tròn, hai tay đặt trên lòng, nhưng mắt mở nhìn xa xăm. Ông nhìn sóng, nhìn hải âu, nhìn tàu thuyền nhấp nhô phía chân trời… hay nhìn gì không rõ. Nhưng bao giờ mình cũng nhẹ nhàng vòng ra phía sau ông mà đi qua.

Một lần bỗng nghe cái ông đang tắm bên cạnh mình bình luận bâng quơ:

- Nhìn thần thái thằng Q hồi này khá lên nhiều rồi.

- Có phải bác nói cái ông đang ngồi thiền kia không?

- Nó đó.

- Thiền được như bác ấy thì còn phải nói!

Ông bên cạnh nhếch miệng cười:

- Ừ. Nhưng giá như biết thiền sớm hơn…

Câu nói và cái cười nửa miệng khiến mình tò mò. Hỏi thêm, mới biết Q vừa được trả tự do sau 3 năm ngồi “bóc lịch” trong khám. Một vụ làm ăn kinh tế bất minh bị đổ bể, đại loại thế. Sông có khúc, người có lúc. Số phận cứ đưa đẩy tự nhiên. Xưa nay lường trước những khúc quanh hiểm nghèo của nó để chuẩn bị cho mình một tâm thế vững vàng vượt qua, thật không phải ai cũng làm được.

Khi mình chuẩn bị lên bờ thì Q cũng kết thúc buổi thiền, từ từ lội xuống biển. Ra đến chỗ nước ngang ngực, ông ấy bắt đầu lặn ngụp, nín hơi nằm ngửa nổi lềnh phềnh, có lúc lại ngóc đầu vung chân vung tay tùm tũm kiểu bơi chó… Nhìn ông ấy khoan khoái vùng vẫy, không hiểu sao cả tuổi thơ nước ngập mênh mông đồng chiêm trũng của mình lại hiện về. Thằng bé cởi truồng tóc râu ngô, đội áo quần sách vở trên đầu, ôm thân chuối vượt qua mùa lụt đến trường. Một niềm vui nho nhỏ, một chút bâng khuâng nhẹ nhõm muốn được sẻ chia.

Rồi mình chợt hiểu, vết thương tinh thần của Q đang được biển chữa lành…

(Nguồn: Báo Văn nghệ)


"Tóc, Giấy, Nước" tham dự Liên hoan phim Tài liệu “En ville !” Brussels -Bỉ

"Tóc, Giấy, Nước" tham dự Liên hoan phim Tài liệu “En ville !” Brussels -Bỉ

Baovannghe.vn - Bộ phim tài liệu hợp tác sản xuất giữa Việt Nam và Bỉ mang tên “Hair, Paper, Water” (Tóc, Giấy, Nước) dự kiến sẽ được trình chiếu tại Liên hoan phim Tài liệu “En ville !” Brussels -Bỉ.
Nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, góp phần quyết định tương lai của dân tộc

Nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, góp phần quyết định tương lai của dân tộc

Baovannghe.vn - Tham luận của Đảng bộ Bộ Giáo dục và Đào tạo trình bày tại Đại hội lần thứ XIV của Đảng.
Vở nhạc kịch "Giấc mơ Chí Phèo" đoạt giải Tinh hoa sân khấu

Vở nhạc kịch "Giấc mơ Chí Phèo" đoạt giải Tinh hoa sân khấu

Baovannghe.vn - Mới đây, vở nhạc kịch Giấc mơ Chí Phèo của Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long đã đoạt giải hạng mục Tinh hoa sân khấu trong lễ trao giải Tinh hoa Việt năm 2025.
Tạo khí thế mới để văn nghệ sĩ yên tâm cống hiến

Tạo khí thế mới để văn nghệ sĩ yên tâm cống hiến

Baovannghe.vn - Ngày 7/1/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. Đây là một quyết sách chiến lược có ý nghĩa đặc biệt đối với tiến trình phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Virus Nipah: Đặt cộng đồng vào trạng thái phòng vệ và cảnh giác cao độ

Virus Nipah: Đặt cộng đồng vào trạng thái phòng vệ và cảnh giác cao độ

Baovannghe.vn - Ngày 28/1, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) có văn bản khẩn gửi Sở Y tế 31 tỉnh, thành phố; 5 Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế tại Hải Phòng, Lạng Sơn, Lào Cai, Quảng Ninh, Khánh Hòa và 26 Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) các địa phương, yêu cầu tăng cường giám sát, phòng chống dịch bệnh do virus Nipah.