Diễn đàn lý luận

Phát huy “sức mạnh mềm” văn hóa, nghệ thuật trong phát triển đất nước

PGS.TS Đỗ Lệnh Hùng Tú*
Lý luận phê bình 09:54 | 10/12/2025
Baovannghe.vn - Theo PGS.TS Đỗ Lệnh Hùng Tú, Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam, cần phát huy “sức mạnh mềm” văn hóa, nghệ thuật trong phát triển đất nước
aa

Hội Điện ảnh Việt Nam nhất trí Dự thảo các Văn kiện Đại hội XIV của Đảng với nhiều điểm mới, phản ánh tư duy mới, tầm nhìn mới và cách tiếp cận mới của Đảng. Đặc biệt, Dự thảo các văn kiện được hình thành trên nền tảng và kiên định những giá trị cốt lõi của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đồng thời thể hiện sự kiên định đường lối đổi mới cũng như mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Đó là sự kết tinh từ lý luận và thực tiễn qua gần 40 năm thực hiện đường lối đổi mới của Đảng ta. Cụ thể, chủ đề Đại hội và nội dung trong các phần đã phản ánh toàn diện, thống nhất trên cơ sở kế thừa, phát triển các văn kiện trong thời kỳ đổi mới, nhất là Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và Văn kiện Đại hội XIII. Riêng phần đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII, nguyên nhân và đúc rút những bài học kinh nghiệm ngắn gọn, cô đọng, đúng mực, đúng thực chất, theo đúng quan điểm của Đảng: “Nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật, đánh giá đúng sự thật”.

Phát huy “sức mạnh mềm” văn hóa, nghệ thuật trong phát triển đất nước
PGS.TS Đỗ Lệnh Hùng Tú, Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam

Tôi có một số góp ý về văn hóa và văn học, nghệ thuật. Là hình thái văn hóa kết tinh, văn học, nghệ thuật có sức ảnh hưởng mạnh mẽ, lâu bền đối với công chúng qua những tác phẩm, nhân vật, hình tượng nghệ thuật; là tấm gương phản chiếu tâm hồn con người, thời đại; dẫn hướng con người đến với những lý tưởng, hoài bão mang tính cống hiến cao đẹp; góp phần gìn giữ và trao truyền văn hóa dân tộc nhưng rất ít được đề cập trong dự thảo Báo cáo chính trị.

Hơn nữa, văn hóa và nghệ thuật có mối quan hệ hữu cơ không thể tách rời. Nếu như văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần mà con người sáng tạo ra trong suốt quá trình lịch sử, thì nghệ thuật là thành tố trung tâm của văn hóa tinh thần, thể hiện khả năng sáng tạo, cảm xúc, tư tưởng và khát vọng của nhân loại qua các hình thức như văn học, âm nhạc, hội họa, sân khấu, điện ảnh..., do đó vừa là sản phẩm của văn hóa, vừa là phương tiện biểu đạt của văn hóa. Nếu xem văn hóa là nền tảng, môi trường nuôi dưỡng nghệ thuật thì mọi tác phẩm nghệ thuật đều được sinh ra từ bối cảnh văn hóa cụ thể. Giá trị văn hóa của mỗi dân tộc sẽ hình thành căn cốt đặc trưng nghệ thuật của dân tộc ấy. Nghệ thuật góp phần sáng tạo, lưu giữ và truyền bá văn hóa. Văn hóa định hướng giá trị và chuẩn mực cho nghệ thuật và cả hai cùng góp phần phát triển con người và xã hội. Nếu văn hóa là gốc, nghệ thuật là hoa. Văn hóa nuôi dưỡng nghệ thuật và nghệ thuật tỏa sáng văn hóa. Vì lẽ đó, không nên tách rời riêng hai thuật ngữ này. Trái lại, văn hóa nghệ thuật cần được gắn liền với nhau trong mọi nội dung có liên quan trong văn kiện.

Dự thảo đề cao vai trò tối quan trọng của ngoại giao kinh tế; nhưng chưa đề cập đến vai trò của ngoại giao văn hóa là một trong những “sức mạnh mềm” có hiệu quả để hợp lực cùng các trụ cột ngoại giao tạo nên sức mạnh tổng hợp của ngoại giao “Cây tre Việt Nam” trong thời kỳ hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa.

-----------

Bài viết được khai thác từ "Hội nghị lấy ý kiến góp ý văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng"

Sự sinh thành nhà văn dân tộc thiểu số: Văn chương như một cách định nghĩa về cội nguồn

Sự sinh thành nhà văn dân tộc thiểu số: Văn chương như một cách định nghĩa về cội nguồn

Baovannghe.vn -...Đặt trong không gian văn học Việt Nam, nhà văn dân tộc thiểu số xuất hiện như một chủ thể đặc thù: vừa là tác giả cá nhân, vừa là tiếng nói đại diện cho cộng đồng có ngôn ngữ, văn hóa và thế giới quan riêng
E100 Dung Quất trở lại: Mảnh ghép then chốt cho lộ trình xăng E10

E100 Dung Quất trở lại: Mảnh ghép then chốt cho lộ trình xăng E10

Baovannghe.vn - Trong bối cảnh nhu cầu xăng dầu gia tăng và yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất đã hoạt động trở lại với vai trò: nguồn cung E100 ổn định, nằm kề Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, tạo lợi thế đặc biệt trong pha chế xăng sinh học. Sự phục hồi của nhà máy không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn mở ra triển vọng phát triển bền vững cho chuỗi nhiên liệu sinh học trong nước.
Ở trung tâm của công nghiệp văn hóa

Ở trung tâm của công nghiệp văn hóa

Baovannghe.vn - Trong cấu trúc của công nghiệp văn hóa, văn học thường bị nhìn nhận như một lĩnh vực độc lập, thậm chí có phần “tĩnh” so với các ngành năng động như điện ảnh hay âm nhạc. Nhưng thực chất, văn học giống như tầng đất màu. Không phải lúc nào cũng thấy rõ, nhưng mọi thứ mọc lên đều nhờ nó.
Bẻ chân “Mãnh Hổ” trên đỉnh hòn Chè. Bút ký của Trần Khởi

Bẻ chân “Mãnh Hổ” trên đỉnh hòn Chè. Bút ký của Trần Khởi

Baovannghe.vn- Hòn Chè (điểm cao 816m) phía tây nam tỉnh lị Bình Định (cũ), nằm giữa hai thôn Thạch Bàn và Hội Sơn, thuộc xã Cát Sơn, huyện Phù Cát. Cùng với các ngọn: Hòn Nọc (918m), Hòn Tre, Hòn Nhọn, Hòn Một... tạo thành một dãy liên hoàn vững chắc.
“CONCERT QUỐC GIA”: Viết tiếp tinh thần tự hào

“CONCERT QUỐC GIA”: Viết tiếp tinh thần tự hào

Baovannghe.vn- “Concert quốc gia” là hiện tượng viral đặc biệt từ mùa đại lễ năm 2025, đến nay vẫn lan tỏa mạnh mẽ. Có thể thấy thế hệ trẻ đã tạo ra một phương thức tiếp cận lịch sử hoàn toàn mới, nơi các buổi trình diễn và những ca khúc cách mạng được tái sinh trong đời sống đương đại.