Diễn đàn lý luận

Phát huy “sức mạnh mềm” văn hóa, nghệ thuật trong phát triển đất nước

PGS.TS Đỗ Lệnh Hùng Tú*
Lý luận phê bình 09:54 | 10/12/2025
Baovannghe.vn - Theo PGS.TS Đỗ Lệnh Hùng Tú, Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam, cần phát huy “sức mạnh mềm” văn hóa, nghệ thuật trong phát triển đất nước
aa

Hội Điện ảnh Việt Nam nhất trí Dự thảo các Văn kiện Đại hội XIV của Đảng với nhiều điểm mới, phản ánh tư duy mới, tầm nhìn mới và cách tiếp cận mới của Đảng. Đặc biệt, Dự thảo các văn kiện được hình thành trên nền tảng và kiên định những giá trị cốt lõi của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đồng thời thể hiện sự kiên định đường lối đổi mới cũng như mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Đó là sự kết tinh từ lý luận và thực tiễn qua gần 40 năm thực hiện đường lối đổi mới của Đảng ta. Cụ thể, chủ đề Đại hội và nội dung trong các phần đã phản ánh toàn diện, thống nhất trên cơ sở kế thừa, phát triển các văn kiện trong thời kỳ đổi mới, nhất là Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và Văn kiện Đại hội XIII. Riêng phần đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII, nguyên nhân và đúc rút những bài học kinh nghiệm ngắn gọn, cô đọng, đúng mực, đúng thực chất, theo đúng quan điểm của Đảng: “Nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật, đánh giá đúng sự thật”.

Phát huy “sức mạnh mềm” văn hóa, nghệ thuật trong phát triển đất nước
PGS.TS Đỗ Lệnh Hùng Tú, Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam

Tôi có một số góp ý về văn hóa và văn học, nghệ thuật. Là hình thái văn hóa kết tinh, văn học, nghệ thuật có sức ảnh hưởng mạnh mẽ, lâu bền đối với công chúng qua những tác phẩm, nhân vật, hình tượng nghệ thuật; là tấm gương phản chiếu tâm hồn con người, thời đại; dẫn hướng con người đến với những lý tưởng, hoài bão mang tính cống hiến cao đẹp; góp phần gìn giữ và trao truyền văn hóa dân tộc nhưng rất ít được đề cập trong dự thảo Báo cáo chính trị.

Hơn nữa, văn hóa và nghệ thuật có mối quan hệ hữu cơ không thể tách rời. Nếu như văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần mà con người sáng tạo ra trong suốt quá trình lịch sử, thì nghệ thuật là thành tố trung tâm của văn hóa tinh thần, thể hiện khả năng sáng tạo, cảm xúc, tư tưởng và khát vọng của nhân loại qua các hình thức như văn học, âm nhạc, hội họa, sân khấu, điện ảnh..., do đó vừa là sản phẩm của văn hóa, vừa là phương tiện biểu đạt của văn hóa. Nếu xem văn hóa là nền tảng, môi trường nuôi dưỡng nghệ thuật thì mọi tác phẩm nghệ thuật đều được sinh ra từ bối cảnh văn hóa cụ thể. Giá trị văn hóa của mỗi dân tộc sẽ hình thành căn cốt đặc trưng nghệ thuật của dân tộc ấy. Nghệ thuật góp phần sáng tạo, lưu giữ và truyền bá văn hóa. Văn hóa định hướng giá trị và chuẩn mực cho nghệ thuật và cả hai cùng góp phần phát triển con người và xã hội. Nếu văn hóa là gốc, nghệ thuật là hoa. Văn hóa nuôi dưỡng nghệ thuật và nghệ thuật tỏa sáng văn hóa. Vì lẽ đó, không nên tách rời riêng hai thuật ngữ này. Trái lại, văn hóa nghệ thuật cần được gắn liền với nhau trong mọi nội dung có liên quan trong văn kiện.

Dự thảo đề cao vai trò tối quan trọng của ngoại giao kinh tế; nhưng chưa đề cập đến vai trò của ngoại giao văn hóa là một trong những “sức mạnh mềm” có hiệu quả để hợp lực cùng các trụ cột ngoại giao tạo nên sức mạnh tổng hợp của ngoại giao “Cây tre Việt Nam” trong thời kỳ hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa.

-----------

Bài viết được khai thác từ "Hội nghị lấy ý kiến góp ý văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng"

Hoàng hôn không tắt nắng. Truyện ngắn của Hiền Anh

Hoàng hôn không tắt nắng. Truyện ngắn của Hiền Anh

Baovannghe.vn - Nắng trải rộng đồi thông. Thông xanh sẫm một màu huyền bí. Những chú bò vàng ươm đạp chân trên lá khô lúi húi gặm cỏ. Chúng tôi dạo quanh đồi. Bên kia là thành phố trắng lấp loá. Bên này, con đường đá xám mịn cong mình ôm lấy những quả đồi xanh.
Màu xanh ở Trường Sa. Bút ký của Nông Quang Khiêm

Màu xanh ở Trường Sa. Bút ký của Nông Quang Khiêm

Baovannghe.vn- Trong lịch trình công tác tại quần đảo Trường Sa, chúng tôi được đặt chân lên nhiều đảo như: Trường Sa Lớn, Đá Tây, Đá Đông, An Bang… đảo nào cũng bắt gặp một màu xanh mướt mát, mạnh mẽ của cây lá.
Người chạy đua với thời gian - Thơ của một shipper

Người chạy đua với thời gian - Thơ của một shipper

Baovannghe.vn- Tập thơ Người chạy đua với thời gian - thơ của một shipper ghi chép lại những ngày tháng Vương Kế Binh làm công việc shipper bôn ba như con thoi trên những nẻo đường thành phố. Những câu thơ được viết tranh thủ giữa những thời khắc vội vã, trên vỏ bao thuốc, trên giấy báo cũ, là những bài dân ca đến từ nơi lao động, tràn đầy sức sống, thô kệch và sắc nhọn.
"Thanh âm vượt đại dương" dự liên hoan phim tại Hong Kong (Trung Quốc)

"Thanh âm vượt đại dương" dự liên hoan phim tại Hong Kong (Trung Quốc)

Baovannghe.vn - "Thanh âm vượt đại dương" (The Sound of Crossing the Sea) sẽ đại diện cho điện ảnh Việt Nam tham dự Liên hoan phim ASEAN (ASEAN Film Festival) lần thứ 4 diễn ra từ ngày 20/8 tại Khu hành chính đặc biệt Hong Kong (Trung Quốc).
Qua Kẻ Nú - Thơ Nguyễn Văn Mạnh

Qua Kẻ Nú - Thơ Nguyễn Văn Mạnh

Baovannghe.vn- Con sóng sông nào đưa những hạt giống về đây/ Để Hùng Vương dạy dân trồng kê, gieo mạ?