Diễn đàn lý luận

Bài thơ “Em gái” của Đoàn Thị Lam Luyến

Phạm Minh Trị
Tác phẩm và dư luận 07:17 | 08/12/2024
Baovannghe.vn - Người phụ nữ nào cũng thế: Cũng yêu chí chết cái người mình yêu. Đó là sự tất yếu mang tính phổ biến của người phụ nữ đẹp và biết mình đẹp.
aa

EM GÁI

ĐOÀN THỊ LAM LUYẾN

Bài thơ “Em gái” của Đoàn Thị Lam Luyến
Bức tranh “Hai chị em gái” của họa sĩ Lê Phổ được thực hiện năm 1940.

Em đầy ngộ nhận như tôi

Cũng yêu chí chết cái người mình yêu

Cũng tìm những lối phong rêu

Để rồi bước trật bước trèo uổng công

Mắt thì thăm thẳm mùa đông

Trái tim mùa hạ, tấm lòng mùa thu

Mùa xuân ở phía sa mù

Mà băng tuyết… đến bao giờ cho tan?

Gặp cơ nhỡ em cưu mang

Em đâu biết đến lỡ làng về sau

Em đương lấy sóng làm cầu

Khơi xa làm bến, đáy sâu làm thuyền

Lấy khao khát để làm yên

Đem duyên làm phúc, lấy tiền làm khinh

Rồi ra em giống chị mình

Lấy bấy nhiêu cái thất tình làm vui

LỜI BÌNH

Bài thơ như một lời tâm tình, giãi bày những suy tư trăn trở… mà chính mình đã trải qua, đã chiêm nghiệm trong cuộc đời đối với đứa em gái xem ra chẳng khác mình là bao.

Lời thơ của Đoàn Thị Lam Luyến mộc mạc, chữ nghĩa chân chất dễ hiểu nhưng càng đọc càng lắng sâu cái tình của người chị gái vì đã trải qua nhiều chặng vấn vương, truân chuyên, gập ghềnh, có nhiều kinh nghiệm ước muốn em mình sẽ khác chăng?

Người phụ nữ nào cũng thế: Cũng yêu chí chết cái người mình yêu. Đó là sự tất yếu mang tính phổ biến của người phụ nữ đẹp và biết mình đẹp. Là đặc trưng mang nét riêng chỉ có ở phái đẹp. Yêu rồi là bất kể, giống như ngọn nến cháy hết sáng, hết ruột gan. Từ “chí chết” sao hay đến thế. Vừa cụ thể vừa khái quát. Vừa mộc thô, vừa sâu sắc. Vừa nghiêm lại vừa thấp thoáng nụ cười mỉm của người biết làm duyên vì thấy mình đẹp.

Lối so sánh của Đoàn Thị Lam Luyến vừa lạ vừa quen. Tác giả lấy đông lạnh giá để so sánh với mắt, còn gì hay hơn để nói về sự đợi chờ mỏi mòn, cô đơn, đằng đẵng. Lấy mùa hạ so với trái tim, mùa thu so với tấm lòng. Ta thấy lạ ở chỗ: tác giả dùng hình ảnh mùa của tự nhiên mang tính kế tiếp, rộng hầu như không có giới hạn để nói, để so, để đối chiếu với cái nhỏ cụ thể mang tính hữu hạn của con người. Vậy mới biết cái tình nó rộng lớn, mạnh, bám riết lấy thân phận con người đến thế nào, đặc biệt đối với những người phụ nữ vừa đẹp, vừa tài hoa.

Kết thúc bài thơ là từ “vui” nhưng cái “vui” ấy gói biết bao cái đắng cay, truân chuyên, gian nan, biết bao bước trật, bước trèo uổng công. Một bài thơ đã đọc là ám ảnh cứ theo hoài mãi.

Cảm tưởmg bão tan - Thơ Khaly Chàm

Cảm tưởmg bão tan - Thơ Khaly Chàm

Baovannghe.vn- Bão tan rồi chắc gì không bão nữa/ dải đất Miền Trung nghĩ thật diệu kỳ
Bản sắc nghệ thuật đương đại trong “Vóc Thu” của họa sĩ Chu Nhật Quang

Bản sắc nghệ thuật đương đại trong “Vóc Thu” của họa sĩ Chu Nhật Quang

Baovannghe.vn - Mới đây, không gian nghệ thuật đương đại Vóc Thu của họa sĩ Chu Nhật Quang đã được giới thiệu tại Hà Nội. Sự kiện do Hội Mỹ thuật Việt Nam phối hợp Vietcom cùng một số đơn vị đồng hành tổ chức đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của giới mỹ thuật và công chúng yêu nghệ thuật.
Lau trổ bông (3) - Thơ Nguyễn Hữu Quý

Lau trổ bông (3) - Thơ Nguyễn Hữu Quý

Baovannghe.vn- Lau cất lên tiếng gió/ xào xạc nào cũng em
Trùng Hưng thuở ấy: đọc lại một thời đại với mắt nhìn phản biện

Trùng Hưng thuở ấy: đọc lại một thời đại với mắt nhìn phản biện

Không chỉ là một biên niên sử của thời Trần, “Trùng Hưng thuở ấy” của tác giả Tô Như là hành trình tái lập lịch sử bằng cái nhìn phản biện. Dựa trên tư liệu chính sử và ngoại sử, sách không chỉ thuật lại ba lần kháng Nguyên mà còn đào sâu thể chế, luật lệ, bang giao, dân sinh, và những chi tiết từng bị bỏ quên hoặc làm mờ. Một quyển sách sử học dành cho đông đảo công chúng và mở ra đối thoại mới giữa truyền thống và phê phán.
Món mít trộn và thơ. Tùy bút của Thanh Thảo

Món mít trộn và thơ. Tùy bút của Thanh Thảo

Baovannghe.vn - Ở Hội An, tôi đã có dịp ăn trưa với một nhà thơ người Australia, ăn món mít trộn trong một nhà hàng hẳn hoi, nghĩa là món này đã vào thực đơn chính thức.