Diễn đàn lý luận

Bài thơ “Em gái” của Đoàn Thị Lam Luyến

Phạm Minh Trị
Tác phẩm và dư luận 07:17 | 08/12/2024
Baovannghe.vn - Người phụ nữ nào cũng thế: Cũng yêu chí chết cái người mình yêu. Đó là sự tất yếu mang tính phổ biến của người phụ nữ đẹp và biết mình đẹp.
aa

EM GÁI

ĐOÀN THỊ LAM LUYẾN

Bài thơ “Em gái” của Đoàn Thị Lam Luyến
Bức tranh “Hai chị em gái” của họa sĩ Lê Phổ được thực hiện năm 1940.

Em đầy ngộ nhận như tôi

Cũng yêu chí chết cái người mình yêu

Cũng tìm những lối phong rêu

Để rồi bước trật bước trèo uổng công

Mắt thì thăm thẳm mùa đông

Trái tim mùa hạ, tấm lòng mùa thu

Mùa xuân ở phía sa mù

Mà băng tuyết… đến bao giờ cho tan?

Gặp cơ nhỡ em cưu mang

Em đâu biết đến lỡ làng về sau

Em đương lấy sóng làm cầu

Khơi xa làm bến, đáy sâu làm thuyền

Lấy khao khát để làm yên

Đem duyên làm phúc, lấy tiền làm khinh

Rồi ra em giống chị mình

Lấy bấy nhiêu cái thất tình làm vui

LỜI BÌNH

Bài thơ như một lời tâm tình, giãi bày những suy tư trăn trở… mà chính mình đã trải qua, đã chiêm nghiệm trong cuộc đời đối với đứa em gái xem ra chẳng khác mình là bao.

Lời thơ của Đoàn Thị Lam Luyến mộc mạc, chữ nghĩa chân chất dễ hiểu nhưng càng đọc càng lắng sâu cái tình của người chị gái vì đã trải qua nhiều chặng vấn vương, truân chuyên, gập ghềnh, có nhiều kinh nghiệm ước muốn em mình sẽ khác chăng?

Người phụ nữ nào cũng thế: Cũng yêu chí chết cái người mình yêu. Đó là sự tất yếu mang tính phổ biến của người phụ nữ đẹp và biết mình đẹp. Là đặc trưng mang nét riêng chỉ có ở phái đẹp. Yêu rồi là bất kể, giống như ngọn nến cháy hết sáng, hết ruột gan. Từ “chí chết” sao hay đến thế. Vừa cụ thể vừa khái quát. Vừa mộc thô, vừa sâu sắc. Vừa nghiêm lại vừa thấp thoáng nụ cười mỉm của người biết làm duyên vì thấy mình đẹp.

Lối so sánh của Đoàn Thị Lam Luyến vừa lạ vừa quen. Tác giả lấy đông lạnh giá để so sánh với mắt, còn gì hay hơn để nói về sự đợi chờ mỏi mòn, cô đơn, đằng đẵng. Lấy mùa hạ so với trái tim, mùa thu so với tấm lòng. Ta thấy lạ ở chỗ: tác giả dùng hình ảnh mùa của tự nhiên mang tính kế tiếp, rộng hầu như không có giới hạn để nói, để so, để đối chiếu với cái nhỏ cụ thể mang tính hữu hạn của con người. Vậy mới biết cái tình nó rộng lớn, mạnh, bám riết lấy thân phận con người đến thế nào, đặc biệt đối với những người phụ nữ vừa đẹp, vừa tài hoa.

Kết thúc bài thơ là từ “vui” nhưng cái “vui” ấy gói biết bao cái đắng cay, truân chuyên, gian nan, biết bao bước trật, bước trèo uổng công. Một bài thơ đã đọc là ám ảnh cứ theo hoài mãi.

Mơ hồ - Thơ Tô Thi Vân

Mơ hồ - Thơ Tô Thi Vân

Baovannghe.vn- Như còn ấm một vòng tay con gái/ Xao xuyến một dáng hình
Tưởng nhớ họa sĩ Lê Thiết Cương

Tưởng nhớ họa sĩ Lê Thiết Cương

Baovannghe.vn - Triển lãm Tưởng nhớ họa sĩ Lê Thiết Cương là dịp để người thân, bạn bè, đồng nghiệp cùng công chúng yêu mến nghệ thuật hội ngộ, tưởng nhớ và tri ân người họa sĩ tài hoa đã dành trọn cuộc đời cống hiến cho mỹ thuật đương đại Việt Nam.
Hội nghị tri ân người có công toàn quốc: Khắc ghi những hy sinh vì Tổ quốc

Hội nghị tri ân người có công toàn quốc: Khắc ghi những hy sinh vì Tổ quốc

Baovannghe.vn - Hội nghị tri ân người có công với cách mạng toàn quốc năm 2026 không chỉ là dịp tôn vinh những cống hiến, hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước mà còn phát động phong trào đẩy mạnh chăm lo người có công, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027).
Hoa thác dọc sông Đà

Hoa thác dọc sông Đà

Baovannghe.vn - Người xưa đánh trống thúc cho hoa nở. Nay, hoa ban sông Đà nở kia và chờ sẵn ở bờ sông mà động viên thêm cho cuộc sống mới trên mặt sông thượng ngàn.
"Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng"

"Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng"

Baovannghe.vn - Kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp với chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng"