Văn hóa nghệ thuật

Bản sắc văn hóa năm châu tỏa sáng tại Hà Nội

Hà Phương
Âm nhạc 10:54 | 02/10/2026
Baovannghe.vn - Tối 1/10, Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai với chủ đề “Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao và UBND thành phố Hà Nội tổ chức đã khai mạc tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội.
aa

Dự lễ khai mạc có: Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà; Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng; Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn; Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn.

Cùng dự có Giám đốc Trung tâm Di sản thế giới UNESCO Lazare Eloundou Assomo; các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước; đại diện các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế.

Bản sắc văn hóa năm châu tỏa sáng tại Hà Nội
Màn biểu diễn nghệ thuật tại lễ khai mạc sự kiện. Ảnh HNM

Khi di sản bước vào cuộc đối thoại của thời đại

Có một nghịch lý của di sản: càng được nâng niu trong những không gian trang trọng, di sản càng có nguy cơ trở thành thứ để ngắm nhìn, thay vì một phần sống động của đời sống. Bởi vậy, ý nghĩa của Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai, diễn ra từ ngày 1 đến 4/10 tại Hoàng thành Thăng Long, không chỉ nằm ở sự hội tụ của những sắc màu văn hóa năm châu, mà ở câu hỏi lớn hơn: di sản sẽ đi về đâu trong một thế giới đang thay đổi từng ngày?

Với chủ đề “Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai”, lễ hội quy tụ khoảng 50 quốc gia và tổ chức quốc tế, cùng 45 không gian văn hóa, 35 gian ẩm thực và nhiều hoạt động nghệ thuật, điện ảnh, thời trang, sáng tạo.

Sự phong phú ấy chỉ thực sự có ý nghĩa khi những giá trị được trưng bày không dừng lại ở một cuộc trình diễn, mà tạo ra sự gặp gỡ giữa con người với con người.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh yêu cầu “bảo tồn phải gắn với phát huy; truyền thống phải gắn với sáng tạo; di sản phải gắn với đời sống đương đại”. Đây không chỉ là một thông điệp dành cho lễ hội, mà còn là cách nhìn cần thiết đối với di sản trong thời đại số. Bởi một di sản chỉ thực sự có tương lai khi nó còn khả năng đối thoại với người trẻ, đi vào những hình thức sáng tạo mới, được công nghệ hỗ trợ để lan tỏa rộng hơn nhưng không đánh mất căn cốt vốn có.

Bản sắc văn hóa năm châu tỏa sáng tại Hà Nội
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh yêu cầu “bảo tồn phải gắn với phát huy; truyền thống phải gắn với sáng tạo; di sản phải gắn với đời sống đương đại”. Ảnh HNM

Điều đáng suy nghĩ là: công nghệ có thể số hóa một hiện vật, tái hiện một không gian đã mất, đưa một điệu hát đến hàng triệu người; nhưng công nghệ không thể tự mình tạo ra ý nghĩa cho di sản. Ý nghĩa ấy vẫn phải được con người trao truyền, diễn giải và làm mới. Nếu chỉ biến di sản thành dữ liệu, chúng ta có thể giữ được hình hài nhưng chưa chắc giữ được sức sống.

Từ góc nhìn đó, phát biểu của ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản thế giới UNESCO, gợi ra một chiều sâu khác. Ông cho rằng những lễ hội như thế này đem lại những trải nghiệm mà các cuộc đối thoại chính sách đơn thuần khó thay thế; âm nhạc, thủ công và cách văn hóa hiện diện trong đời sống có thể “thay đổi góc nhìn, khơi mở những cuộc đối thoại mới”.

Trao truyền vốn văn hóa để nhân loại hiểu nhau

Bản sắc văn hóa năm châu tỏa sáng tại Hà Nội
Ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản thế giới UNESCO phát biểu tại sự kiện. Ảnh HNM

Văn hóa vì thế không chỉ là nội dung của đối thoại, mà chính là phương thức đối thoại. Một làn điệu, món ăn, bộ trang phục hay kỹ thuật thủ công có thể nói những điều mà ngôn ngữ chính trị đôi khi không thể nói hết: chúng ta khác nhau, nhưng có thể hiểu nhau từ những giá trị rất người.

Hoàng thành Thăng Long, nơi những lớp trầm tích lịch sử Việt Nam gặp gỡ văn hóa thế giới trong những ngày này, vì thế không chỉ là sân khấu của một lễ hội. Đây có thể được nhìn như một phép thử về cách Hà Nội đưa di sản ra thế giới: không phải bằng việc kể rằng mình có bao nhiêu di sản, mà bằng khả năng khiến di sản ấy tiếp tục sống, tiếp tục sáng tạo và tiếp tục tạo ra những mối liên hệ mới.

Bởi cuối cùng, kiến tạo tương lai không phải là đặt di sản phía sau để bảo vệ, mà là đưa di sản đi cùng con người về phía trước. Khi ấy, hội tụ không chỉ để nhìn thấy sự khác biệt, mà để nhận ra những điểm chung; bảo tồn không chỉ để giữ lại quá khứ, mà để trao cho tương lai một vốn văn hóa đủ giàu có để con người còn có thể hiểu nhau.

Bông hoạ mi trong nhà cổ - Thơ Lê Nhi

Bông hoạ mi trong nhà cổ - Thơ Lê Nhi

Baovannghe.vn- Những bông hoạ mi rời làng vào phố/ tinh khôi trong sương
Con cái của Goni. Truyện ngắn của Quya Reyna

Con cái của Goni. Truyện ngắn của Quya Reyna

Baovannghe.vn- Nhà tôi có vô số quy tắc. Những quy tắc phải tuân theo ở trong lẫn ngoài nhà, khi còn nhỏ cũng như khi lớn. Tất cả đều được đặt ra dưới sự giám sát nghiêm khắc của mama và tính khí cứng rắn của bố. Mỗi quy tắc đều có câu chuyện riêng, và câu chuyện nào cũng thú vị.
Biến tri thức thành giá trị

Biến tri thức thành giá trị

Baovannghe.vn- Giai đoạn 2021-2025, ngân sách nhà nước đầu tư khoảng 17.000 tỷ đồng cho 4.800 nhiệm vụ thuộc 42 chương trình khoa học và công nghệ, nhưng chỉ một phần nhỏ kết quả nghiên cứu được thương mại hóa.
THƯ MỜI CỘNG TÁC BÁO VĂN NGHỆ TẾT ĐINH MÙI 2027

THƯ MỜI CỘNG TÁC BÁO VĂN NGHỆ TẾT ĐINH MÙI 2027

Baovannghe.vn - Báo Văn nghệ trân trọng kính mời các nhà văn, nhà thơ, nhà nghiên cứu, văn nghệ sĩ, họa sĩ và cộng tác viên gửi bài cho số báo Tết Đinh Mùi 2027.
Nguyễn Đình Phúc: Tiếng thơ lắng đọng từ ngã ba sông lịch sử

Nguyễn Đình Phúc: Tiếng thơ lắng đọng từ ngã ba sông lịch sử

Baovannghe.vn - Nhà thơ Nguyễn Đình Phúc đã góp phần tô thắm thêm truyền thống văn hóa vẻ vang của quê hương Phú Thọ.