Cô được đảm nhận nhiều vai diễn mẫu mực của tuồng như Đào Tam Xuân, Hồ Nguyệt Cô, công chúa Phất Kim... và giành nhiều giải thưởng. Bên cạnh vai trò nghệ sĩ sân khấu truyền thống, Thanh Phương còn là một DJ với những dấu ấn riêng.
- Nhiều người bất ngờ khi biết Thanh Phương là nghệ sĩ tuồng nhưng lại làm công việc DJ. Không biết là cơ duyên nào đã đưa chị đến với âm nhạc điện tử?
Phương luôn luôn nghĩ là nghề chọn người. Khi Phương làm nghệ sĩ tuồng, trong quá trình hoạt động và làm nghề cũng có nhiều khó khăn, đặc biệt là về kinh tế. Lúc đấy Phương nghĩ nếu phải nuôi đam mê, nuôi ước mơ của mình thì biết lấy gì để nuôi đây? Thời điểm đó, một người bạn của Phương nói: Phương ơi, hay là em đi học DJ đi, chị thấy em có năng khiếu và hợp với nghề đó. Thì Phương nghĩ là: Ừ, hay là mình cũng thử nhỉ? Thế là thử và... làm được.
- Học DJ có khó không và Thanh Phương đầu tư trong thời gian bao lâu?
Theo Phương cũng không khó lắm, vì máu nghệ thuật đã ở trong người mình rất là nhiều năm rồi. Tuy không sinh ra trong gia đình có truyền thống theo nghệ thuật nhưng từ bé Phương đã được gần gũi với nghệ thuật. Quê mình ở Bắc Ninh, cái nôi của nhiều làn điệu dân ca truyền thống. Trong gia đình, mẹ mình cũng rất thích tuồng và thường tập cùng các cụ trong đoàn tuồng không chuyên của làng khi rảnh rỗi. Sau này, khi quyết định theo đuổi nghệ thuật, đến nhà hát làm việc, Phương lại càng nhuần nhuyễn với nghệ thuật hơn. DJ trái ngược hoàn toàn với công việc của Phương đang làm, song thực chất đều là nghệ thuật, đều cần sự trình diễn và cần có nhịp trong người. Do đó, Phương không khó để kết nối với DJ và tính ra chỉ mất thời gian làm quen, học tập trong vài tháng.
- Thanh Phương còn nhớ lần đầu tiên mình trình diễn DJ là như thế nào không?
Khi Phương bắt đầu làm DJ, lúc đó mình chưa xây dựng được hình ảnh, chẳng ai biết đến mình. Một kỷ niệm vui là có một anh bạn ở trong lớp nghệ thuật tuồng với Phương, anh ấy cưới và động viên mình: Anh cưới đấy, về chơi DJ cho anh nhé! Lúc đó Phương cũng lo lắm bởi mình chưa từng đi làm, chưa từng biểu diễn và lúc đó cũng đang trong quá trình học thôi, cũng chưa tự tin về bản thân. Nhưng mà anh bảo: Không sao, vui là được! Và cứ thế, Phương bắt đầu hành trình làm DJ.
 |
| Nghệ sĩ Thanh Phương trình diễn tuồng kết hợp với nhạc điện tử. Ảnh: NVCC |
- Có vẻ như âm nhạc điện tử thì mang đến cho Thanh Phương một không gian rất là khác với nghệ thuật tuồng mà Phương theo đuổi?
Đúng vậy. Tiếp xúc với nghề DJ, Phương nhận thấy hai môi trường, hai công việc hoàn toàn trái ngược với nhau. Nhưng mà dễ thì nhiều người làm rồi! Phương nghĩ là mình phải làm một cái gì đấy khác đi, mới có thể đột phá được bản thân. Công việc chính của Phương là làm nghệ thuật truyền thống - nghệ thuật tuồng. Thực tế, bộ môn này vẫn rất ít được sự quan tâm từ các bạn trẻ. Cho nên Phương cũng muốn trải nghiệm thêm nghề DJ để có cơ hội tiếp cận, hòa nhịp vào thế hệ trẻ nhiều hơn.
- Khi biết Thanh Phương theo đuổi con đường DJ thì gia đình hay đồng nghiệp của Phương phản ứng như thế nào?
Phương rất là may mắn, bởi vì gia đình luôn ủng hộ những quyết định và lựa chọn trong cuộc sống của Phương. Mọi người không có ý kiến gì cả và luôn tin là Phương sẽ phát triển được theo những gì mong muốn. Còn về phần bạn bè, đồng nghiệp thì đúng là lúc bắt đầu cũng có người ủng hộ, có người e ngại. Nhiều cô bác cũng lo sợ là bây giờ Phương theo đuổi nghệ thuật hiện đại như vậy thì liệu có giữ được mình không, có còn ở lại để hoạt động nghệ thuật tuồng, gắn bó với sân khấu cổ truyền nữa không. Liệu rằng khi mình đi ra ngoài, mình có tìm đến những thứ thức thời hơn và rồi lãng quên đi truyền thống?... Lúc đó, chính bản thân mình cũng hoang mang. Nhưng tĩnh tâm lại, Phương tin vào bản thân mình.
- Còn về phía khán giả thì phản ứng ra sao?
Thực ra, khi Phương hoạt động hai lĩnh vực trái ngược như thế, Phương cảm thấy mình được chú ý nhiều hơn. Phương cảm thấy mình có thể tiếp cận xu thế của thời đại, đến với khán giả nhiều hơn. Và ít nhiều, điều đó cũng giúp mọi người có con mắt khác đi khi nhìn về nghệ thuật truyền thống. Mọi người sẽ thấy được là một người làm nghệ thuật truyền thống mà lại có thể hiện đại được như thế này thì chứng tỏ nghệ thuật truyền thống không cũ kỹ như những gì mình nghĩ.
- Là nghệ sĩ sân khấu truyền thống, có bao giờ Thanh Phương thử cài cắm một chút chất liệu tuồng vào âm nhạc điện tử hay chưa?
Trong quá trình làm nhạc đã có lúc mình cũng đưa một chút nhạc truyền thống vào rồi, nhưng là bộ môn nghệ thuật cải lương. Còn với nghệ thuật tuồng là một bộ môn nghệ thuật thuần truyền thống, nhiều quy tắc, lề lối, Phương chưa dám thử đưa nhạc của tuồng vào âm nhạc điện tử. Tuy nhiên, mình đã thử làm cách khác. Mình từng đi trình diễn một show mix trang phục của tuồng, vũ đạo của tuồng vào với âm nhạc điện tử, mang đến sự mới mẻ cho khán giả.
- Chưa thử nghiệm hòa trộn hai chất liệu nghệ thuật ấy với nhau, nhưng liệu có điều gì từ sân khấu tuồng ảnh hưởng đến cách Thanh Phương cảm nhận âm nhạc khi làm DJ hay không?
Trong DJ, sự sáng tạo bắt đầu từ quá trình mix nhạc. Giai điệu sẽ theo cảm xúc và theo cái gu âm nhạc của người mix nhạc ấy. Có lẽ, là nghệ sĩ nghệ thuật truyền thống nhiều năm đã cho mình một cái chất riêng, gu âm nhạc riêng. Phương tìm ra những điểm chung giữa nghệ thuật tuồng và DJ. Trong các làn điệu tuồng, cũng có những làn điệu dùng nhịp, mình phải hát cùng với nhịp. Lúc làm DJ, nhịp cũng là một yếu tố vô cùng quan trọng. Nếu không có nhịp thì không thể nào mix những bài nhạc khác với nhau được. Phương đã vận dụng những gì mình có sẵn từ quá trình học, thực hành nghệ thuật tuồng. Đồng thời, vận dụng cái năng khiếu về biểu diễn, vận dụng những nhịp có sẵn trong cơ thể, trong con người của mình để giúp mình trở thành một DJ có chất riêng.
- Nhìn lại hành trình nghệ thuật như Thanh Phương từng nói “Tuồng là nguồn cội, DJ là hơi thở hiện đại”, Thanh Phương thấy mình nhận được gì? Và sắp tới, Thanh Phương có dự định/kế hoạch gì với hai vai trò song song này?
Với Thanh Phương, hành trình đi giữa hai thế giới tưởng như đối lập, nghệ thuật tuồng truyền thống và âm nhạc DJ hiện đại lại là cách để hiểu rõ bản thân hơn. Tuồng cho Phương nền tảng về cảm xúc, hình thể, kỷ luật sân khấu và lòng tự hào với văn hóa dân tộc. Còn DJ mang đến năng lượng mới, sự tự do sáng tạo và cơ hội kết nối với khán giả trẻ bằng một ngôn ngữ hiện đại hơn. Khi từng nói “Tuồng là nguồn cội, DJ là hơi thở hiện đại”, Phương không xem đó là hai con đường tách biệt, mà là hai phần bổ trợ cho nhau. Chính chất liệu truyền thống giúp Phương có màu sắc riêng trong âm nhạc hiện đại, còn tinh thần trẻ trung của DJ lại khiến Phương muốn tìm cách làm mới tuồng để nghệ thuật này gần hơn với công chúng hôm nay. Điều Phương nhận được lớn nhất có lẽ là sự cân bằng: vừa được sống với đam mê cá nhân, vừa không đánh mất gốc rễ nghệ thuật mà mình theo đuổi từ đầu. Trong thời gian tới, Phương vẫn muốn phát triển song song cả hai vai trò. Với tuồng, Phương mong được tham gia nhiều hơn vào các tác phẩm có hướng tiếp cận mới, kết hợp yếu tố đương đại để khán giả trẻ dễ đồng cảm hơn nhưng vẫn giữ tinh thần truyền thống. Còn với DJ, Phương muốn xây dựng một màu sắc cá nhân rõ nét hơn, có thể thử nghiệm đưa âm hưởng dân gian, chất liệu sân khấu truyền thống hoặc cảm hứng từ tuồng vào âm nhạc điện tử. Xa hơn, Phương hy vọng sẽ có những dự án nơi khán giả không còn nhìn tuồng và DJ như hai thái cực, mà thấy được sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại - nơi nghệ thuật dân tộc vẫn có thể sống động, thời thượng và chạm tới thế hệ mới.
- Xin cảm ơn nghệ sĩ Thanh Phương!
Du Mi thực hiện
