 |
| Minh họa: Ngô Bình Nhi |
Lúc nào làng cũng vắng lặng, vì thanh niên trai tráng bỏ đi làm ăn xa, làng chỉ rặt người già và trẻ con. Ruộng nương cũng cạn kiệt hoặc bỏ hoang. Thắm cũng bỏ đi, chỉ khác Thắm bỏ đi vì một người đàn ông đốn mạt.
Tiếng loa rọt rẹt vang lên báo hiệu giờ thể dục giữa buổi làm việc, như một tiếng thở phào khoan khoái trong không gian căng thẳng. Công nhân trong xưởng may nhất loạt đứng đều tăm tắp và bắt đầu khởi động. Bỗng tiếng thất thanh: Ối chị Thắm, chị làm sao vậy. Vài người chạy vội về phía Thắm đang nằm xoài ngay cạnh bàn máy. Toàn thân Thắm mềm oặt, mặt tái nhợt, chân tay lạnh ngắt. Ai đó gọi điện thoại và chỉ một loáng vài người mặc áo blu trắng mang băng ca đến. Tất cả chóng vánh trong vòng vài phút và tiếng nhạc thể dục thì vẫn đều đều. Chị tổ trưởng công đoàn đi về từ bệnh xá thông báo: Con Thắm chỉ bị hạ đường huyết thôi, cũng may cấp cứu kịp thời, giờ tỉnh rồi. Té ra cô nàng chưa ăn sáng, vội đi làm không kịp ăn. Người thì đã gầy như que củi rồi mà còn nhịn ăn.
Mỗi lần nghĩ lại cái lần ấy, những ngày mới vào làm trong nhà máy này Thắm lại thấy mình thật dại dột. Chỉ có Thắm là biết mình chủ động bỏ bữa sáng. Bởi bỏ bữa nào Thắm tiết kiệm được tiền bữa đó.
Thắm sinh ra ở cái làng ven thành phố, tiếng là làng ngoại ô dễ làm ăn mà làng quê của Thắm chẳng ai giàu có. Lúc nào làng cũng vắng lặng, vì thanh niên trai tráng bỏ đi làm ăn xa, làng chỉ rặt người già và trẻ con. Ruộng nương cũng cạn kiệt hoặc bỏ hoang. Thắm cũng bỏ đi, chỉ khác Thắm bỏ đi vì một người đàn ông đốn mạt. Thắm ra đi với bộ quần áo nhàu nhĩ và một thân thể rách nát, mà mỗi lần nghĩ lại vẫn còn rùng mình.
*
Đứa bé gái ngồi gục mặt trên chậu rửa bát, nước mắt rơi long tong xuống những chiếc bát nó vừa kỳ cọ.
- Con kia, có mấy cái bát mà mày rờ rẫm cả ngày thế hả, có mau đến nhà bà Béo mua tao chai rượu không.
- Bác ấy bảo không bán cho bố nữa, mấy chai trước bố vẫn chưa trả.
- Rồi tao sẽ trả, có việc là tao trả tất, đi mau đi.
- Con đến rồi nhưng bác ấy đuổi về.
- À con này láo, còn lý sự, mày có đi không thì bảo, tao cho một cán chổi bây giờ.
Thắm mếu máo, bỏ đống bát đũa đấy rồi đi ra cổng. Nó đi lang thang chứ nào dám đến quán bà Béo, ở nhà thì bị bố đánh, đến quán thì nghe bà Béo chửi. Nó biết chắc kiểu gì chiều nay nó cũng không được ăn cơm. Bố sẽ vét sạch nồi không để phần nó lấy một hạt như đã nhiều lần bố vẫn làm thế để phạt nó. Nhiều khi nó cứ nghĩ ân hận sao nó lại đồng ý để mẹ lên thành phố làm việc nhỉ, nhưng nếu mẹ không lên thành phố làm thì nó không có tiền đi học. Nhưng từ ngày mẹ nó đi vắng, nó luôn bị bố chửi mắng đánh đập, bố bắt nó làm tất cả mọi việc mà trước đó mẹ nó từng làm, dù nó mới có bảy tuổi, và nhất là không bao giờ được ăn no. Thắm ở nhà với đứa em gái tên Cốm, là đứa em không cùng cha cùng mẹ với Thắm. Nhưng Thắm thương em ấy lắm vì Cốm cũng không có mẹ từ lúc chưa đầy hai tuổi. Đáng ra mẹ con Thắm cũng có một cuộc sống yên lành ở nhà bà ngoại, nhưng vì thương tình bố con Cốm mà mẹ Thắm đến ở với bố Cốm, hay vì mẹ muốn cho Thắm cũng có một người bố mà Thắm vẫn hằng khao khát.
Những ngày đầu đi làm xa, mẹ cũng thường về vào buổi tối, nhưng dần dần vài ngày mới về, rồi một tuần về một lần, về thì tắm qua quýt là lên giường, nhiều khi cũng chả thèm hỏi han đến Thắm nữa. Thắm đi học một buổi, một buổi ở nhà phải làm tất cả các việc mà bố dượng cắt đặt trước khi đi làm thợ xây. Hai chị em nấu nướng qua loa nồi cơm, rồi có gì ăn nấy. Nhưng ít ra Thắm còn được ăn no, được thoải mái nghỉ ngơi, chứ hôm nào bố không có việc, bố ở nhà là nó run như chuột gặp mèo, vì bố ở nhà là bố uống rượu, và nhìn thấy Thắm học bài hay chơi đùa với em là bố ngứa mắt lắm, bố mắng chửi, cứ như nó là cái gai trước mắt bố. Chỉ cần thấy nó đang ngồi mà không phải làm gì là bố cũng nổi điên lên rồi, nhất là nó không dám cầm quyển sách lên học bài, vì bố sẽ giằng lấy cuốn sách ném ra ngoài sân rồi bảo:
- Không học hành gì sất, tiền đâu mà cho mày đi học. Mẹ con mày đã không có tiền còn lắm chuyện học với chả hành. Tìm thằng bố mày về mà lấy tiền đi học.
Nếu nó có cãi lại thì dứt khoát sẽ bị lia một vật gì đó vào người. Có hôm nó bị bố lia cái chén sứ đang uống rượu vào trúng đầu, máu chảy lênh láng, em Cốm phải chạy sang bên hàng xóm kêu cứu. Bà Bân vội chạy sang, bà rịt nắm thuốc lào vào vết thương rồi băng bó cho Thắm, máu mới cầm được. Nhưng bố dượng đe không đứa nào được mách mẹ, bảo là do bị ngã thôi.
Cho đến bây giờ Thắm vẫn không quên được những ngày đói dài trong căn nhà ấy, những bữa cơm đạm bạc, chỉ có rau và nước mắm, nhưng Thắm vẫn không được ăn đủ hai bát cơm. Bố thường cố tình xới bát thứ hai cho ông thật đầy để Thắm ăn đến bát thứ hai là không còn cơm nữa. Lắm hôm, Cốm nhìn sang bát của Thắm nên xúc sang cho Thắm ít cơm, thì bố lừ mắt quát:
- Ăn đi, lấy sức mà lớn còn làm việc, không ai nuôi báo cô mãi được đâu.
Mỗi lần mẹ về, mẹ đưa tiền cho bố rồi hỏi Thắm: Con có ngoan không, có nghe lời bố không, có chịu khó giúp bố việc nhà không? Mà không thấy mẹ hỏi: Con có được ăn no không? Thắm chỉ khóc thút thít, liếc vội sang ông bố dượng đang tươi cười nhưng mắt hằn lên tia nhìn hăm dọa, thì Thắm chỉ còn biết gật đầu. Lần nào mẹ về mẹ cũng dúi cho Thắm vài chục, bảo thích ăn gì thì mua mà ăn, nhưng chưa kịp mua gì thì mẹ vừa đi là bố lột sạch, đến nỗi em Cốm cũng bất bình:
- Bố không được lấy tiền của chị Thắm, tiền đó chị Thắm mua quà cho con cùng ăn.
- Cơm còn không đủ no, quà bánh gì.
Vài lần như vậy Thắm cũng khôn ra, tìm chỗ giấu kín. Ông ta không lột được từ túi áo của Thắm hay của Cốm thì lại tra khảo, bắt Thắm phải nộp lại cho ông để ông mua thức ăn, nhưng thực ra là để uống rượu. Thắm khóc lóc không chịu nói chỗ cất giấu thế là bị ông ta đánh đòn. Cốm khóc lóc ôm lấy chị để che đòn thì bị ông lôi ra rồi quát:
- Lui ra, nó không phải chị mày đâu mà bênh.
- Ứ, chị Thắm là chị con hu hu, bố không được đánh chị.
Nhưng đó là những năm nó mới bảy, tám tuổi, chứ khi lên đến mười hai, mười ba tuổi thì Thắm không còn chịu để ông đánh đòn nữa. Thắm đã biết kháng cự lại, nhiều khi nó còn giằng lấy cả que củi trong tay ông mà hất ra, hoặc là bỏ chạy. Nhưng sức nó cũng mới chỉ là sức của một cô bé chưa đến tuổi dậy thì, làm sao đọ nổi với một người đàn ông chưa đến năm mươi.
Một đêm, Thắm đang ngủ say cùng với Cốm trên giường, thì nó bỗng thấy như có con vật gì lành lạnh bò lên chân rồi lên đùi nó, Thắm bỗng hét toáng lên, vùng dậy, làm Cốm cũng tỉnh dậy theo hốt hoảng hỏi. Nhưng Thắm không biết trả lời em ra sao vì chỉ thấy một bóng người lao vội ra cửa.
Những ngày sau, Thắm thấy thái độ của ông bố dượng rất khác. Bỗng dưng ông ta nói năng với Thắm dịu dàng hẳn và còn gắp thức ăn vào bát cho Thắm. Nhưng Thắm cũng cảnh giác, nếu biết hôm nào ông ta ở nhà cả ngày là Thắm cố tình đi làm cả buổi ngoài đồng, còn lúc nào ở nhà là Thắm cứ luẩn quẩn bên Cốm. Thắm biết chỉ có Cốm mới che chở được cho Thắm. Một buổi trưa hè, ông ta đi làm về vắt chiếc khăn lên vai rồi đi ra ao tắm, Cốm đang nằm ngủ trưa trong buồng, Thắm không dám ngủ, thấy vậy ông ta khoát tay bảo: Thắm, ra ao kỳ cho bố cái lưng. Thắm ngần ngại, nhưng không thể từ chối đành phải đi theo. Ông ta cởi trần chìm nửa người dưới ao rồi bảo Thắm lội xuống kỳ lưng cho ông ta, Thắm chỉ mới đưa vài đường kỳ ông ta đã kéo giật Thắm ngã tùm xuống ao rồi ông ta lột quần Thắm. Ông ta bắt Thắm phải làm những gì mà ông chỉ bảo, rồi dụ dỗ:
- Giúp bố cái, mai bố mua cho cái váy mà mặc như bọn con gái ở làng.
Thắm vùng ra giãy giụa và dùng hết sức xô ông ta ngã ngửa ra chỗ nước sâu, khiến ông mất đà chới với, thế là Thắm vọt được lên bờ. Vừa lên đến bờ Thắm đã thấy Cốm đứng ngay trước mặt, nước mắt lưng tròng hỏi:
- Chị ơi chị có làm sao không, bố dìm chị xuống ao phải không?
Thắm không nói gì chỉ ừ hữ. Bỗng Cốm gào lên:
- Con sẽ mách mẹ, bố đánh chị dìm chị xuống ao.
Ông ta hằm hằm bước lên bờ và đe cả hai chị em.
- Không được đứa nào mách mẹ, nếu mách tao sẽ cho cả hai nhừ đòn. Nếu con Thắm mà mách thì tao sẽ tống cổ mẹ con mày ra khỏi nhà này.
Thực ra Thắm cũng không muốn mách mẹ vì Thắm sợ mẹ sẽ không đi làm trên thành phố nữa, sẽ không có tiền lo cho Thắm, Thắm sợ mẹ con Thắm bị đuổi thì sẽ bơ vơ không biết sống ở đâu. Nhưng cái chính là Thắm sợ mẹ buồn.
Đêm hôm đó, con lợn nhà Thắm trở dạ, ông ta bắt Thắm phải thức canh cùng ông, Thắm cãi:
- Con không biết đỡ đẻ cho lợn, con nấu cháo cho lợn ăn xong là được rồi, mình bố canh thôi.
Cốm cũng đề nghị được thức canh cùng chị, nhưng đến gần sáng thì Cốm buồn ngủ quá, nên vào buồng đi ngủ, Thắm cũng định vào theo thì ông ta bảo đợi lợn đẻ xong thì phải cho lợn ăn. Thắm cũng cảnh giác nhưng khi Thắm mệt quá, ngồi thiếp đi ở hè thì bỗng nhiên Thắm thấy mình bị bế bổng lên rồi như một làn gió, Thắm bị đưa tới một góc vườn, trong bốn bề tối đen rậm rạp của cây cối, Thắm chỉ còn nghe tiếng thở hồng hộc như tiếng lợn đau đẻ và quần áo trên người Thắm bị bung ra, rồi một thân hình đè ập lên người Thắm. Thắm sợ quá, lấy hết sức bình sinh chống đỡ nhưng không được, trong lúc tuyệt vọng, Thắm lại nghe thấy tiếng Cốm và khi ông ta hơi buông một chút, Thắm đã chạy thoát vào đêm tối...
Đến bây giờ Thắm vẫn không hiểu Thắm đã bước ra khỏi ngôi nhà đó, ra khỏi cái làng đó bằng cách nào, chỉ nhớ rằng trăng đã tắt, mà trời thì chưa sáng, Thắm bước đi như người mộng du, với một ý nghĩ Thắm phải đi tìm mẹ.
Sáng bảnh thì Thắm tới được cửa ngõ thành phố, Thắm leo lên chuyến xe buýt đầu tiên trong ngày, soát vé hỏi:
- Đi đâu!
Thắm chỉ trả lời:
- Tới bến cuối.
Trong thâm tâm Thắm chỉ muốn rời khỏi ngôi làng ấy thật xa. Còn vài đồng tiết kiệm, Thắm quyết định vào một quán phở ven đường, phải ăn đã rồi mới đi đâu thì đi. Thắm vừa ăn vừa quan sát quán phở, quán khá đông khách, nhưng phục vụ thì chỉ thấy có một người đàn ông trung tuổi, chắc là chồng của chủ quán. Ăn xong Thắm rụt rè hỏi chủ quán:
- Bác có thuê người phụ giúp không ạ, cháu có thể vừa bưng bê vừa rửa bát, tiền công bác trả bao nhiêu cũng được.
Người đàn bà chủ quán nhìn chằm chằm vào Thắm như dò xét một lúc rồi bảo:
- Nếu làm được thì làm ngay đi, công trả theo ngày, ngày năm chục.
Thắm mừng quýnh, nhưng vẫn giữ nét mặt bình thản.
- Bác cho cháu thêm chút ạ, để cháu còn đủ tiền ăn và tiền thuê trọ nữa ạ.
- Mới quê lên đi kiếm việc hả. Thôi được vẫn thế nhưng cho ăn cùng bữa trưa với gia đình.
Những ngày đầu khi làm xong việc, Thắm còn giúp bà chủ lo chuẩn bị đồ cho buổi sáng hôm sau, nên bà chủ cũng có vẻ ưng lắm. Thấy Thắm cứ hỏi tìm chỗ nhà trọ thuê rẻ, nên bà chủ bảo luôn:
- Thôi cho mày ngủ luôn tại quán đấy, sáng mai dậy sớm dọn hàng cho tiện.
Thế là Thắm có chỗ ngủ ổn định, không phải lang thang ngủ đầu hè xó chợ. Giường và chăn màn bà chủ cho mượn. Mỗi lần xong việc Thắm vẫn có ý đi tìm mẹ, nhưng nhìn thành phố mênh mông, Thắm lại thất vọng, biết mẹ ở đâu mà tìm. Thắm định làm một thời gian rồi tiết kiệm sắm cái xe đạp cà tàng để cũng đi mua bán đồng nát giống mẹ mới hy vọng tìm được mẹ. Nhưng chưa kịp thực hiện được ý định ấy thì một tai họa lại đổ ập xuống đầu Thắm.
Đêm hôm đó Thắm đang nằm thì thấy như bị khó thở rồi mùi khói xộc lên, Thắm mở choàng mắt thì thấy lửa đang bén vào những vật dụng dễ cháy trong cửa hàng. Rất may gần vòi nước nên Thắm xả nước và vốc cả đám khăn lau tấp lên mặt. Thắm nhanh chóng chạy ra phía cửa, may là cửa sắt ọp ẹp nên Thắm dễ dàng phá tung được cửa và lao ra ngoài hô hoán. Khi các nhà trong phố rậm rịch mở cửa và đến cứu thì cửa hàng phở đã bốc cháy ngùn ngụt. Rất may, quán phở chỉ là một gian nhà tạm, đồ đạc không có gì và vật liệu dễ cháy cũng ít nên chẳng mấy chốc mà ngọn lửa đã tàn, nhưng cửa hàng thì bị cháy rụi hoàn toàn. Thắm bị chủ nhà báo lên công an, cho rằng chính cô là người phải chịu trách nhiệm về vụ cháy và phải đền bù thiệt hại. Nhưng ai cũng thừa hiểu Thắm lấy gì để đền bù ngoài bộ quần áo nhàu nát trên người. Công an phường giữ Thắm gọi là để điều tra nguyên nhân vụ cháy, nhưng chủ yếu là để cho Thắm có chỗ ở, vì biết Thắm không một đồng xu dính túi, thậm chí các anh công an phường còn phải mua quần áo và đồ dùng sinh hoạt tối thiểu cho Thắm. Hôm Thắm được ra ngoài, các anh công an hỏi Thắm định đi đâu, có cần giúp gì không các anh sẽ liên hệ tìm việc cho. Nhưng tự nhiên Thắm lại nghĩ Thắm không thể ở lại thành phố này được nữa, ở đây trước sau Thắm cũng sẽ bị chủ cũ trả thù, thế là Thắm xin các chú công an cho Thắm một chiếc vé đến một thành phố khác xa hẳn quê hương của Thắm. Cuối cùng Thắm cũng được đi nhờ một chiếc xe của một cán bộ đi công tác đến một thành phố trong miền Nam, lại được giới thiệu vào làm công nhân một nhà máy giày da do người Đài Loan làm chủ. Công việc của Thắm cũng khá nhàn, hợp với sức lực của Thắm, chỉ mỗi tội giờ giấc ở đây thì vô cùng ngặt nghèo. Chỉ cần không may đi chậm vài phút cũng bị trừ tiền lương. Đi vệ sinh cũng phải quy định mấy phút. Lắm hôm có đơn hàng gấp, công nhân phải làm thêm giờ nhưng tiền lương thêm không được bao nhiêu so với sức lao động bỏ ra. Mà khi ít đơn hàng thì bị chậm lương. Thắm ở trọ cùng với chị Nhiêu, cũng cùng cảnh xa quê vào đây lập nghiệp. Chị phải bỏ lại con thơ cho mẹ già chăm sóc, bảo đi làm một thời gian rồi tích lũy mới đưa con vào ở cùng. Nhìn chị đêm đêm nằm khóc nhớ con mà thương, chị làm công nhân đã mấy năm rồi mà cũng chẳng gom góp được bao nhiêu để đón con vào ở cùng. Có lần chị nói với Thắm:
- Chúng ta phải đấu tranh với chủ nhà máy, phải đòi tăng lương, giảm giờ làm, nếu tăng giờ làm thì phải có mức đãi ngộ thích đáng.
Thắm cũng thấy có lý và đồng ý ký vào lá đơn khiếu nại mà người chủ tịch công đoàn nhà máy đã đưa ra. Cuộc đấu tranh của công nhân cũng dai dẳng kéo dài. Ông chủ người Đài Loan cứ nhượng bộ được đầu này thì lại thắt chặt đầu kia khiến công nhân cũng rất bất bình, có nhiều người tìm cách phá máy và ăn cắp vặt các vật tư mang ra ngoài bán, khiến tình trạng nhà máy ngày càng hỗn loạn và thất thoát. Chủ nhà máy nợ lương công nhân đến mấy tháng rồi chưa chịu trả, thế là một cuộc đình công nổ ra. Song, cuộc đình công bị thất bại bởi không có sự đoàn kết của toàn bộ công nhân. Chị Nhiêu, Thắm và một số cán bộ công đoàn của nhà máy bị buộc thôi việc. Thắm lại bơ vơ nơi đất khách quê người, may mà còn chị Nhiêu cùng cảnh ngộ. Hai chị em sống dựa vào nhau và bắt đầu đi tìm việc. Một hôm, chị Nhiêu đang dán mắt vào chiếc điện thoại bỗng la lên như bắt được của:
- Này, ở quê mày có nhà máy may xuất khẩu đang tuyển công nhân may đây này. Mức lương ô kê lắm, chế độ đãi ngộ rất chuẩn.
Thắm lao lại ngó vào chiếc điện thoại của chị Nhiêu đang lướt trên trang mạng. Ô đúng rồi, chỗ này là gần quê em, nhưng mà… em có còn quê đâu. Thì cũng phải về tìm xem mẹ mày ra sao chứ, tự nhiên bỏ đi như thế, mẹ mày không lo lắng phát điên mới là lạ. Thôi về đi. Nói rồi chị trầm ngâm:
- Giá mà quê tao cũng có một nhà máy như thế, tao sẽ về ngay.
Thắm cũng trầm ngâm, Thắm thấy mình thật có lỗi với mẹ. Không biết mẹ đang ở đâu, có còn sống chung với lão ấy không, nhưng Thắm có thể mất quê chứ không thể mất mẹ được.
Thắm sắm một bộ quần áo thật mốt và giả vờ đóng vai một người đi săn đất đai, làng Thắm đang lên cơn sốt đất. Thắm lang thang vào làng và ngồi ở quán nước bà Béo ngày xưa, nhưng bà không nhận ra Thắm, vì Thắm đeo kính râm và ăn mặc như những cô gái thành phố sành điệu. Thắm được biết lão bố dượng Thắm đã chết vì uống rượu say rồi đột tử, mẹ Thắm cũng đã bỏ ông ta ngay khi biết tin Thắm đã bỏ đi, bà ở trên thành phố luôn không về làng nữa. Sau khi ông bố dượng chết, bà cũng về hương khói cho ông ta. Căn nhà của ông ta vẫn còn nguyên đó, đứa con gái cũng bỏ đi đâu không rõ, thỉnh thoảng mới về dọn dẹp. Vậy là mọi con đường thông tin về mẹ của Thắm đều đóng lại. Chỉ còn mỗi cách chờ đến ngày giỗ ông ta, nhất định mẹ sẽ về thắp hương, bà Béo nói như vậy, bởi mẹ Thắm là người luôn chu đáo sống có trước có sau.
Thắm nhanh chóng được tuyển vào làm công nhân công ty may. Những ngày tập việc với Thắm không khó khăn mấy vì cô đã quen với công việc ở công ty giày da. Chỉ trong vòng hai tháng thử việc Thắm đã được chuyển lên làm công nhân chính thức. Lương tám triệu đồng một tháng, với Thắm đó là một mức lương đáng mơ ước mà cô chưa bao giờ có được. Chính vì vậy mà Thắm làm việc miệt mài, làm đến quên cả uống nước để phấn đấu có một mức lương cao hơn nữa. Khi tìm hiểu về nhà máy Thắm được biết chủ của nhà máy là một người cùng quê Thắm, ông cũng xuất thân từ nông dân chân lấm tay bùn và từng là một người lính. Chính ông đã mua lại những nhà máy may trước đó làm ăn thất bát dẫn đến phá sản của những người chủ nước ngoài. Do những người chủ này không biết quản lý, hoặc quá tham lam không quan tâm đến đời sống của người công nhân, nên công nhân bất bình, trường hợp giống hệt như công ty giày da mà Thắm đã từng làm việc.
Làm việc trong nhà máy của công ty do người Việt làm chủ Thắm thấy mình thực sự được thoải mái, được coi trọng, chế độ đãi ngộ thật tuyệt vời, không phải lo lắng điều gì. Tổ chức công đoàn trong nhà máy chỉ việc chăm lo cho đời sống của người công nhân chứ không phải lo căng đầu đấu tranh với ông chủ, rồi lo kêu gọi công nhân đấu tranh, rồi đình công, rồi ký đơn khiếu nại, mệt lắm. Thắm bây giờ chỉ việc lo làm thế nào để tăng năng suất công việc như một số chị trong phân xưởng của Thắm đã đạt đến mức lương hơn mười triệu đồng một tháng. Thắm đã sắm được một chiếc xe máy và thuê một căn phòng trọ khang trang hơn trong thành phố để tiện đi lại. Nhiều lúc Thắm muốn cảm ơn chị Nhiêu đã tìm cho Thắm một nơi để Thắm trở về tìm lại cuộc đời mình.
Đúng như phán đoán, Thắm hỏi thăm biết được ngày giỗ của ông bố dượng, thế là từ sáng sớm Thắm đã chờ mẹ ở cổng làng. Mẹ Thắm vẫn lóc cóc chiếc xe đạp cũ hối hả đạp trên con đường về làng. Thắm nhận ra mẹ, tuy mẹ đã già và tiều tụy đi nhiều, còn mẹ lại ngờ ngợ nhìn Thắm như nhìn một người xa lạ trông quen quen thôi. Thắm ào lại ôm lấy mẹ ngay trên đường quê. Hai mẹ con ôm nhau khóc một hồi đã đời, kể cho nhau bao nhiêu chuyện thăng trầm, nhưng chỉ duy có chuyện vì sao Thắm phải bỏ nhà ra đi thì Thắm không nói. Tuy mẹ cũng căn vặn nhưng Thắm nghĩ có kể ra thì chỉ làm mẹ đau khổ hơn thôi và hận ông ấy bây giờ cũng chẳng có nghĩa lý gì nữa. Sau một hồi hàn huyên, Thắm đưa mẹ trở về thành phố vào căn nhà trọ của Thắm và nói rằng từ nay mẹ sẽ ở đây với Thắm không phải đi mua bán đồng nát nữa. Thắm đã có đủ tiền để nuôi được mẹ.
Thỉnh thoảng dạo trên hành lang trong phân xưởng may với chiếc áo đồng phục chức danh quản đốc phân xưởng, Thắm lại thấy lòng lâng lâng trào dâng một niềm hạnh phúc khó tả, cô không nghĩ rằng có lúc mình lại được hưởng một cuộc sống như ngày hôm nay và mẹ cũng được nhận vào làm công nhân phụ việc trong phân xưởng của Thắm. Lắm lúc dạo qua chỗ mẹ làm việc, Thắm thấy mẹ mỉm cười nhìn Thắm âu yếm, gương mặt đã sáng lên hồng hào, hình như mẹ phải trẻ ra đến hàng chục tuổi. Buổi chiều về hai mẹ con Thắm đèo nhau trên chiếc xe tay ga êm ái Thắm mới sắm lướt qua chợ mua thức ăn. Bỗng dưng Thắm hỏi mẹ:
- Mẹ ơi, mẹ có biết tin tức gì về em Cốm không?
Mẹ Thắm bỗng chùng mặt lại:
- Nghe đâu nó ở Hà Nội, nhưng đi làm trong nhà hàng gì ấy, không rõ nữa, nó cũng ít khi về nhà nên mẹ cũng không gặp. Mà thôi, kệ nó, có phải em cô đâu mà lo. Cô cũng phải lo cho cái thân cô đi chứ, ngoài hai mươi rồi còn gì, không ít ỏi gì đâu.
Nhưng Thắm chả để ý đến lời mẹ nói, Thắm đang suy nghĩ xem có nên tìm Cốm để bảo Cốm về công ty may này làm việc hay không...
