Còn Chúa Ki-tô chào đời trong một máng cỏ đầy hào quang. Cứ vào mùa Giáng sinh, các nữ thánh lại hát “Đêm đông lạnh lẽo Chúa sinh ra đời…”. Ngay mới khi chào đời, những con người vĩ đại đã được phủ lên quanh mình vầng hào quang chói ngời. Sự đau đớn dường như không có chỗ trong những huyền thoại dệt quanh những đấng tối cao. Còn chị, một người đàn bà trần tục trên thế gian vào một đêm đông lặng lẽ đến bệnh viện…
 |
| Minh họa Đỗ Dũng |
Phòng cấp cứu khoa sản…
Lẽ ra Phượng - cô bạn hàng xóm trong chung cư sẽ đi cùng chị vào bệnh viện. Suốt chín tháng chị mang thai, người bạn gái ly dị chồng, nuôi đứa con trai mới lên bốn là chỗ dựa an toàn và ấm áp cho mẹ con chị. Phượng là nữ hộ sinh trong bệnh viện. Có Phượng, chị cảm thấy thật yên tâm. Nhưng khốn khổ thay, vào ngày chị chuyển dạ, bé Su, con trai của Phượng bị sốt cao. Bác sĩ nghi thằng bé bị sốt xuất huyết. Phượng theo dõi con ở nhà nhưng lòng cô cũng thật áy náy, bồn chồn lo lắng cho chị. Trong khi cơn đau chuyển dạ không thể chờ được, chị đành đến bệnh viện một mình…
Chung quanh chị là những thân thể nặng nề, những gương mặt đàn bà nhăn nhúm vì sự hành hạ của cơn đau đẻ. Mỗi khi họ nhăn mặt đau đớn, người đàn ông bên cạnh họ cũng nhăn mặt theo. Cơn đau đẻ có khả năng truyền nhiễm, nhất là những cặp uyên ương khăng khít. Phần lớn, khoa sản khu vực phòng sinh có rất nhiều đàn ông đi theo, dắt dìu, đỡ đần cho vợ cuộc vượt cạn. Giữa hai cơn đau, chị có ý quan sát. Rất ít người đến bệnh viện một thân một mình như chị…
- Chồng chị đâu?
Cô y tá mở tập hồ sơ nhận bệnh dày cộp ngước nhìn chị, hỏi như quát:
- Anh ấy… đi công tác. - Chị ngập ngừng đáp.
- Ai là thân nhân của chị?
- Không có ai.
Cô y tá trố mắt nhìn chị. Nhưng có lẽ những trường hợp đến bệnh viện một mình như chị không phải là duy nhất nên cô ta lấy lại vẻ tự nhiên của một con người đang thực thi công việc. Dù vậy, giữa hai cơn đau, chị cũng nhận ra ánh mắt khinh thị của cô ta quét từ đầu xuống chân rồi dừng lại giữa đỉnh bụng.
- Chị sanh dịch vụ hay sanh thường?
- Dịch vụ là sao?
- Là được chọn bác sĩ, được đưa vào phòng sanh đặc biệt, được can thiệp đẻ không đau… Nhưng tốn tiền, lại không được thanh toán bảo hiểm.
- Bao nhiêu, thưa cô?
Cô y tá chìa bảng giá sanh dịch vụ ra. Những con số làm chị chóng mặt, mồ hôi đầm đìa trên trán. Cô y tá chợt trở nên dịu dàng:
- Chị có bảo hiểm không?
- Thưa, tôi có.
- Thôi, sanh thường đi. Sanh ở dịch vụ thì có chuyện gì cũng chuyển qua phòng A. Chắc là chị cũng khó khăn. Sau khi sanh còn nhiều chuyện tốn tiền lắm…
- Cám ơn cô!
Chị ôm bụng vì cơn chuyển dạ lại tới…
Chị được đưa vào phòng khám. Khám cho chị là một nam bác sĩ. Trong cơn đau đẻ không còn chỗ cho giới tính và sự e thẹn. Anh ta nói với cô y tá:
- Đưa vào phòng sanh được rồi.
Chị được phát bộ đồng phục dành cho sản phụ. Đó là bộ váy áo màu xanh nước biển rộng thùng thình, có lẽ đã qua rất nhiều tay sản phụ nên trở nên mỏng tang và trong tư thế sẵn sàng rách toạc. Nhờ sự cũ kỹ và “từng trải” của bộ quần áo ấy mà chị cảm thấy phần nào yên tâm… Cơn đau càng lúc càng dồn dập. Vây bủa chị là tiếng rên la, những cái nhăn mặt, có cả lời chửi rủa. Và máu. Máu vương ra, loang ướt những chiếc váy áo màu xanh nước biển đóng dấu “vi nhép” bệnh viện. Máu cũng đã loang ra trên chiếc bàn đỡ sanh lạnh giá mà chị đang nằm. Tần suất cơn đau càng lúc càng dồn dập. Chị ngước nhìn đồng hồ. 12 giờ khuya. 12 giờ 15 phút…
- Độ mở một…
- Độ mở hai…
- Độ mở chín…
- Đã mở hết cỡ. Nhưng tại sao…
Tần suất cơn đau càng lúc càng nhặt hơn. Chị nghe bác sĩ và hộ sinh trao đổi với nhau:
- Còn cao vòi vọi.
- Máy.
Lập tức, một nữ y tá mang một chiếc máy theo dõi nhịp tim của thai nhi đến. Cô ràng ngang, dọc quanh bụng chị những sợi dây màu đen. Từ những sợi dây ấy, tình trạng của em bé sẽ được báo lên màn hình máy tính…
Cô nữ y tá ra lệnh:
- Không thở miệng, hít hà nữa mà mỗi cơn đau đến phải rặn - rặn càng mạnh càng tốt!
Đau và không còn quyền được chịu đựng. Cần phải rặn để trục xuất cơn đau đi. Vì vậy, cơn đau càng gia tăng cường độ gấp hai lần. Chị đã cố gắng hết sức nhưng một sự chuyển dạ bình thường đã không đến với chị…
- Thai trình ngưng tiến triển. Mổ bắt con.
Bác sĩ hội chẩn nhanh trong tua trực ra quyết định. Vậy là chị đã trải qua chín giờ chuyển dạ đau đớn. Chị rên rỉ, quằn quại trên vũng máu. Chị ôm bụng kêu lên: “Con ơi!” Rồi chị lại gọi: “Mẹ ơi!” Những tiếng gọi bật lên từ vô thức. Nhưng kỳ lạ thay, vào lúc nguy kịch ấy, chị không gọi bất cứ ngôn từ nào khác, chỉ có “mẹ” và “con”. Hai tiếng gọi được tuôn ra từ một nguồn - người mẹ.
Chiếc xe đẩy bằng inox phủ ra trắng toát được đưa tới. Chị được đưa vào phòng mổ. “Gây tê tủy sống hay gây mê?” Gây tê có lẽ tốt hơn. Chị đã từng đọc ngấu nghiến những trang về chuyển dạ trên sách báo. Nhưng bác sĩ gây tê đêm nay không trực ở bệnh viện. Nếu cần, 30 phút nữa vị thần cứu tinh ấy mới có mặt ở phòng sanh. Đau đớn khủng khiếp. Cơn đau khiến chị nằm cũng không được, đứng cũng không xong. Chị chỉ mong sao kết thúc tình trạng này càng sớm càng tốt. Chị rên rỉ, hối thúc: “Tê hay mê gì cũng được”. Mỗi phút qua đi đối với chị nặng nề hơn cả việc lấy đôi tay xô ngã một quả núi. Vào lúc ấy, chị chỉ mong được chết. Chết để giải thoát…
Chị đã phải chịu đựng tình trạng căng thẳng, sắp nổ tung như thế hơn nửa tiếng đồng hồ. Đó là khoảng thời gian cho ê-kíp phẫu thuật gồm bác sĩ gây mê hồi sức, bác sĩ mổ chính, mổ phụ, y tá… chuẩn bị. Chị nhắm mắt, không đủ can đảm nhìn bộ đồ mổ khi va chạm từ bàn tay phù thủy của những phẫu thuật viên vang lên nghe loảng xoảng, rợn người. Thứ âm thanh làm chị sợ hãi, lạnh sống lưng, được khuếch đại trong căn phòng tĩnh lặng và lạnh lẽo. Trên đầu giường, vẳng đến tai chị những câu hỏi: “Chị tên gì? “Quê ở đâu?” “Có cà rá bông tai dây chuyền gì không…” Chữ “không” cuối cùng chìm trong đám mây bềnh bồng trôi trên vỏ não của chị. “Đã ngấm”, người bác sĩ phẫu thuật rạch đường dao thuần thục, dứt khoát trên bụng dưới của sản phụ…
Chị tỉnh dậy. Cơn đau vẫn còn nhưng âm ỉ, không hối thúc chị như trước đó. Chị tự hỏi mình đang ở đâu. Ca mổ bắt con đã xong chưa? Chung quanh chị là một màu trắng toát. Từ lúc chị mê đi đến khi tỉnh dậy chỉ khoảng 30 phút. Nhưng với bản thân mình, chị có cảm giác chỉ là một phay nứt vỡ của thời gian, một sự chệch choạc trong vài phút. Chị không tin ca phẫu thuật đã diễn ra. Chị dần dần định thần để nhớ ra mọi thứ. Thuốc gây mê làm cho sự phục hồi trí nhớ của chị trở nên vất vả… Nhưng cuối cùng chị vẫn nhớ ra. Chị định giơ tay lên nhưng bất lực, nhận ra chân tay mình đều đã bị trói chặt vào thành giường…
Trong cơn đau hậu phẫu, chìm trong váng vất mê ảo vì thuốc mê và giảm đau vẫn chưa tan nhưng chị đủ tỉnh táo để nhận ra bên cạnh mình là sự mất mát quá lớn. Bên phải chị là giường của người mẹ trẻ. Hơn mười cái bóng trắng liên tục di chuyển, liên tục cử động, thực hiện những thao tác trợ tim và trợ thở cho cô. Những quả bóng được bóp liên tục. Một bóng trắng như chồm lên người cô, liên tục ấn ngực, làm động tác hô hấp nhân tạo… Chị có cảm giác cả tinh lực thế giới dường như đều tập trung vào chốn này - căn phòng hậu phẫu lạnh buốt, có lẽ chưa đến trăm mét vuông. Liên tục ấn, bóp; liên tục ra lệnh, thậm chí quát tháo… Có lẽ nửa tiếng trôi qua, hay hơn thế nữa, chị không còn nhớ rõ nhưng có một điều chị rất nhớ là sự sững lại bất thường. Tất cả đầu bất động. Những bóng trắng cúi đầu ủ rũ. Vị bác sĩ phụ trách ca sinh khó này buông tiếng thở dài bất lực: “Finish”. Thế là kết thúc. Kết thúc một hành trình đi biển mồ côi. Kết thúc một kiếp người nhưng điều làm chị nhói lòng trên giường hậu phẫu là người mẹ còn quá trẻ. Cô ta sinh con đầu lòng như chị. Ông bà xưa đã đúc kết: “Một lần sinh một lần tử”. Thật may mắn phần lớn phụ nữ trên thế gian này vượt qua cửa tử để sinh ra những đứa con cho nhân loại. Chỉ một số ít… Và người phụ nữ bên cạnh chị chấp nhận phần của “số ít” bi thương…
Cửa phòng hậu phẫu được mở ra, người đàn ông lao vào, gục xuống bên xác vợ. “Em ơi, sao em nỡ bỏ anh đi. Con mình mới chào đời. Không có em, cha con anh biết sống làm sao đây!” Tiếng người đàn ông gào khóc vang lên thống thiết. Người đàn ông lại dằn vặt mình: “Sao lại thế này hả em? Lỗi của anh, là lỗi của anh. Lẽ ra anh phải ngăn em. Bác sĩ đã cảnh báo là em không nên sinh con. Bệnh tim mạch của em…” Tiếng khóc người chồng dội lại sau những bức tường, âm âm, nhức buốt xoáy vào tai chị. Người hộ lý phủ tấm ga trắng lên thi thể người mẹ. Một khối trắng bất động. Bờ vai người chồng run lên bần bật cùng tiếng khóc. Tấm vải nhẹ tênh, như màn sương mỏng phủ lên, gói lại một kiếp người trĩu bao gánh nặng, hệ lụy cho người ở lại. Bằng nỗi đa cảm đàn bà, chị thấy thật thương cảm người chồng mất vợ. Chị tự hỏi không biết người đàn ông ấy sẽ nuôi con như thế nào. Anh làm gì để sống. Gia cảnh anh có khá giả không? Đàn ông chắc khó mà sống mãi cảnh gà trống nuôi con… Nghĩ đến đây, chị lại chạnh lòng thương đứa bé mới chào đời đã mất mẹ. Chị lại nghĩ miên man. Lòng chị lại nhói đau với dự cảm về những ngày phía trước của đứa bé. Chị thầm hỏi không biết mai này anh có lấy vợ khác không? Người vợ đó có tốt với đứa bé không. Nghĩ đến cảnh những đứa trẻ bị mẹ kế bạo hành đến tàn tật, đến chết; lòng chị tràn lên nỗi bi phẫn, thể như đứa trẻ ấy là con của chị. Chị cố xua đi những điều tệ hại, nặng nề dù chỉ trong ý nghĩ. Chị nhắm mắt, thì thầm: “Ôi, cầu Chúa cho những điều khủng khiếp ấy không xảy ra...”
Người nữ điều dưỡng bước vào phòng hậu phẫu, tiến đến giường của chị thăm khám. Chị bật lên câu hỏi:
- Con tôi đâu?
Người y tá từ tốn, nhẩn nha trước câu hỏi róng riết của chị:
- Bé đang ở phòng chăm sóc trẻ sơ sinh.
- Đứa nhỏ có làm sao không, nó có nguyên vẹn không...
Chị lại dồn dập hỏi. Cô điều dưỡng mỉm cười, bởi mỗi ngày đã quen thuộc với những câu hỏi tương tự của sản phụ. Cô xuýt xoa:
- Dễ thương lắm. Con trai gì mà lông mi cong vút, có đồng tiền sâu hút nữa!
Cố kìm nén niềm sung sướng, hãnh diện, chị muốn kiểm chứng lại điều quan trọng hơn “dễ thương” và “xinh xắn”.
- Nó có nguyên vẹn hôn?
Cô điều dưỡng lại nhẩn nha, trì hoãn với niềm hạnh phúc người mẹ, pha chút giễu nhại:
- Nguyên vẹn.
Chị thở phào nhẹ nhõm. Ngay sau đó, chị van nài:
- Khi nào tôi mới được bồng cháu?
Cô điều dưỡng cũng chưa vội trả lời câu hỏi bỏng rát khát khao của người mẹ, thủng thỉnh tháo những sợi dây trói trên tay chân chị, từ tốn:
- Chị tỉnh lại là tốt rồi. Y học hiện đại, sanh mổ rất an toàn. Tuy nhiên đôi lúc cũng có những ca không tỉnh lại sau mổ hoặc là… Nói chung, cũng có xác suất cho những sự cố không mong muốn!
Chị rùng mình nhìn sang chiếc giường bên phải, nơi người mẹ trẻ chết đêm qua giờ chỉ còn là một khoảng trống...
Khoảng trống. Chị bần thần nhận ra sự trống trải quanh mình không chỉ chiếc giường trống nơi sản phụ đã chết. Căn phòng hậu phẫu rất lạnh. Chị còn phải chờ được theo dõi. Chiếc giường bên trái được trải ga trắng phẳng phiu. Ê-kíp y tá, điều dưỡng đang chuẩn bị đưa một sản phụ vừa mới mổ bắt con vào phòng hậu phẫu… Giờ chỉ còn chị trên chiếc giường cô độc, ngực căng tức dậy sữa. Nhưng cái đau ấy thật không thấm gì so với một nỗi đau khác đang trỗi dậy từ bên trong, lấp đầy tâm hồn chị. Tác dụng phụ thuốc gây mê khiến người chị váng vất, ê ẩm, rã rời. Chị thiếp đi cùng cơn đau cộng hưởng…
*
Từ phòng hậu phẫu chị được đưa sang phòng chăm sóc sản phụ. Vậy là phút nguy hiểm cuộc vượt cạn đã qua nhưng vẫn phải chờ theo dõi vết mổ. Chị tỉnh dậy sau giấc ngủ dài, cảm nhận cái đau đớn từ vết mổ khi thuốc giảm đau dần hết hiệu lực. Đập vào mắt chị là bó hoa trên chiếc bàn đầu giường. Hoa rất đẹp nhưng làm mắt chị nhức nhối. “Lan hồ điệp, của người ấy!” Chị thầm thốt lên, cố nuốt lại nỗi tủi hờn dâng lên đầy ứ trong lồng ngực. Chị vừa đi qua cửa tử. Cái chị cần lúc này không phải là hoa mà là sự hiện diện của người ấy. Chị sẽ hạnh phúc biết bao nếu khi tỉnh dậy, người chị nhìn thấy đầu tiên là người ấy. Chị tưởng tượng ra phút thinh lặng khi cảm nhận bàn tay ấm nồng của người ấy ấp lên trán chị và bàn tay chị sau khi được y tá mở trói là được chạm vào tay người ấy. Chị sẽ để tay mình trong tay người ấy, trong thinh lặng trào dâng niềm hạnh phúc vô biên… Nhưng người ấy bặt tăm, chỉ có những cành lan hồ điệp hiện diện trong căn phòng. Nước mắt chị trào ra, những cánh lan hồ điệp lung linh, hư ảo nhòa đi…
Người nữ hộ sinh bế em bé bước vào phòng chăm sóc sản phụ, hồ hởi:
- Em mang bé đến chị nè!
Chị vụng về, run rẩy đón đứa bé.
- Ôi, con trai tôi!
Chị khẽ kêu lên trong niềm hạnh phúc vô biên. Chị sờ nắn tay chân con, tràn ngập niềm hạnh phúc vì sự nguyên vẹn của đứa bé. Trên gương mặt thiên thần của con, chị nhận ra những đường nét thân thuộc của người ấy. Mối dây liên hệ ấy làm lòng chị nhói đau, cùng một lúc chị cảm nhận được mùi vị đã đời, thấm thía của hạnh phúc và đau khổ trộn lẫn. Ngực căng tức nhắc chị thiên chức làm mẹ. Bị thôi thúc ý muốn cho con bú nhưng bản năng người mẹ bảo vệ con, chị thận trọng hỏi cô nữ hộ sinh:
- Khi mổ phải uống nhiều thuốc kháng sinh, bị chụp thuốc mê, cho con bú sữa mẹ có sao không em?
Cô nữ hộ sinh mỉm cười trấn an:
- Không sao. Chị cứ tập cho em bé bú mẹ!
Chị ấp con vào ngực, niềm hạnh phúc trào dâng cùng những giọt sữa đầu tiên chảy vào môi con… Thật kỳ lạ, sinh linh bé nhỏ trong tay chị lấp đầy khoảng trống trước đó ít phút làm lòng chị tê tái. Niềm hạnh phúc làm mẹ lớn đến nỗi chị quên ngay cơn đau chuyến dạ sống dở chết dở, đau đến nỗi nếu chết đi chắc dễ chịu hơn nhiều. Chị mỉm cười nhớ lại trải nghiệm của những người phụ nữ từng sinh con khi chị gặp ở phòng khám thai: “Nè, nói cho mà biết. Không có gì đau bằng đau đẻ. Nhưng cũng không có gì quên nhanh bằng đau đẻ. Đẻ đi rồi biết!” Vâng, giờ thì chị đã biết, biết được niềm hạnh phúc khi lần đầu tiên bế con vào lòng, lần đầu tiên cho con bú, lần đầu tiên có được cảm giác lâng lâng khi dòng sữa được truyền qua môi con, sự căng tức ở bầu ngực nhẹ dần… Chị say sưa ngắm nhìn chiếc vòng bằng giấy đeo vào tay con, được cô nữ hộ sinh ghi những chữ số bằng mực xanh: 5 giờ 30 phút, ngày… tháng… năm. Cân nặng 3,6 ký. Bé trai… Những chữ số ngắn gọn ấy xác tín một sinh linh có mặt ở trên đời, xác tín đứa bé là con trai của chị. “Ừ, con trai của mẹ, ngoan con nhé!” Chị nâng đứa bé được quấn kỹ trong chiếc khăn trắng muốt, ngất ngây, đê mê với cảm giác như đang ôm cả kỳ quan thế giới vào lòng…
Có tiếng nấc nghẹn chợt vang lên. Chị giật mình, đặt con xuống giường, quay sang phía tiếng khóc. Người sản phụ giường bên cạnh chị lau nước mắt, nghẹn ngào:
- Thấy chị bế con, em tủi quá. Em sinh khó, đứa nhỏ bị ngộp. Con em chết rồi, chị ơi!
Chị sững người, nhớ câu đi biển mồ côi. Thì ra phòng hậu phẫu hôm ấy, chị là người mẹ may mắn, bởi một bên là người mẹ chết trẻ để lại trần gian này đứa con mới chào đời, một bên là người mẹ mất con lúc chuyển dạ. Bài Thánh ca lại vang lên: “Đêm đông lạnh lẽo Chúa sinh ra đời…” Phút giây ấy chị hiểu vì sao có nhiều thuyết về sự hoài thai của Đức mẹ Maria, nhiều nghi vấn về nguyên nhân tượng hình một đứa trẻ nhưng chắc chắn một điều, nỗi đau vượt cạn của người mẹ là điều có thật. Một lần sinh một lần tử cũng là điều có thật. Chị nhìn qua khung cửa sổ bệnh viện. Những giọt sương đọng trên chòm hoa sứ trắng sao mà tinh khiết. Muôn vàn bông hoa và chiếc lá đang rung lên như đang gởi đến chị lời chúc phúc, bởi một con người được sinh ra, lộng lẫy đến vô cùng.
