Sáng tác

Rộn ràng mùa én bay

Nguyễn Hiệp
Tản văn 05:00 | 25/01/2025
Baovannghe.vn - Thế giới rộng lớn và đầy màu sắc, nhưng cái hình ảnh rộn ràng của bầy én quanh tháp đèn biển Kê Gà mỗi tàn đông luôn là một phần kí ức trong tôi
aa

Chưa hẳn vì nó tạo thành một thời khắc, cái thời khắc đặc biệt mà mọi người gọi là lập xuân của đất trời. Dập dìu và rộn ràng. Ríu rít và rộn ràng. Cả hình ảnh, cả âm thanh đều mê hoặc con người, nó như một bức họa của sự sống thanh sạch miên viễn, lại vừa như một bản giao hưởng của sự sinh sôi nảy nở bất tận. Sự hòa trộn giữa hai điều tưởng chừng tương phản ấy, kì thực lại diễn đạt được cái ý nghĩa nhất thể tạo nên và thăng bằng cho thế giới này. Không biết bao nhiêu lần tôi đã ngước nhìn, lắng nghe nỗi bồi hồi xúc động bên trong mình. Cho tới giờ này, tôi nghĩ rằng mình thật may mắn khi đã có sự giao cảm thật sớm, thật ấn tượng với Cái Đẹp ngay tại quê nhà.

Rộn ràng mùa én bay
Hình ảnh minh họa. Nguồn: pinterest

Năm 2010, đi với một chuyên gia về én, mới biết anh ta có tất cả những lời gọi tình, gọi bầy trong chiếc usb của mình. Đặt máy phát ở điểm cao nhất có thể, một ngọn cây, một mỏm đá, cắm usb vào và chọn lựa các file âm thanh, thế là chúng tôi có thể nắm bắt vùng này có bao nhiêu chim mái, chim cồ và cả bao nhiêu chú chim choai choai. Cái phút giây mà dòng âm thanh ấy vang lên rồi những chấm sáng chao liệng hội tụ dần trên bầu trời cũng gây sự hứng thú và ngạc nhiên, một chút rung động trong lòng nhưng là niềm rung động bé mọn tủn mủn. Nó mang ý nghĩa nhất thời như loại công việc thực dụng này vậy, chưa đủ sức hình thành nên Cái Đẹp đến ngất ngây lòng người như bầy én quanh tháp đèn biển Kê Gà. Tiếng ríu rít của bầy én ở cung bậc cao chói, dường như chúng nghĩ chúng đang mang sứ mệnh rót vào tai con người những âm thanh tinh tế nhất, da diết nhất có thể mà Mẹ Thiên Nhiên muốn tạo ra, có khả năng đánh thức những gì đang thiêm thiếp trong mỗi con người. Những ý tưởng nhằm đạt đến sự thăng hoa bỗng chốc nở xòe, thôi thúc, kêu đòi, một cơn khát từ tiềm thức đang được thỏa mãn, được giải khát. Quả thực là đang có sự lập xuân từ chính bên trong, từ tâm hồn con người nếu như ai đó dù vô tình hay hữu ý ngắm được, nghe được cái khung cảnh én chao quanh tháp đèn, cái âm thanh én chao quanh tháp đèn. Tôi hình dung đến một thân cây già cỗi xù xì nhất lúc này cũng xé da xé thịt cho những mầm ngọc nhú ra.

Còn một nguyên nhân khác khiến tôi rung động mỗi khi ngắm nghe cái rộn ràng mùa én bay ở mũi đất Kê Gà này. Đó là bãi biển, đó là thủy triều lên xuống rất rõ rệt theo dòng nước sâu chia đảo Kê Dữ (nơi có tháp đèn) với bãi cát, với làng cát. Khi thủy triều rút là khi đường bãi hiện ra, cát chưa kịp khô, bước chân đỡ lún quang gánh đỡ nặng. Từ khi mới sinh được mươi ngày, tôi đã nằm trong chiếc thúng, một đầu đôi quang gánh của má tôi trong những ngày bươn bả áo cơm trên bãi mặn rát thân thuộc này. Má tôi đã kể với tôi về những tháng ngày cực nhục ấy như một vết thương không bao giờ khép miệng trong đời. Mấy mươi năm sau má còn rơi nước mắt, má còn sụt sùi mỗi khi kể lại, tôi ngầm hiểu có những nỗi đau sâu kín đằng sau sự cực nhọc thân xác mà má đã nói được thành lời. Có lẽ vì vậy mà vùng bãi bờ này đã trở thành vùng từ trường tình thương đối với riêng tôi, mỗi khi về với nó, tôi như một con người vốn bầm dập với đời, vốn chai sạn với đời, chợt bấn loạn, chợt nhạy cảm, chợt chìm sâu, chợt rung lên, những gì trước mắt đã hòa trộn với kí ức để tạo ra một hiện thực khác, hiện thực của riêng tôi.

Bây giờ, hàng quán đã tràn ra sát mép con đường bãi ngày xưa. Bây giờ, làng chài đã thành làng du lịch náo nhiệt chào mời. Bây giờ, những người bà con của tôi ở đây, cùng những thế hệ nối tiếp của người dân quê ấy nhưng không còn chân chất mộc mạc. Dường như sự phát triển nơi đây không đồng bộ, thái độ tôn sùng vật chất đã dắt con người đi theo một nẻo khác, xa lạ...

Lòng người phố chợ lúc nào cũng suy tư, lo lắng. Nhưng về lại Kê Gà lần này, khi ngước nhìn tháp để lắng nghe rộn ràng mùa én, lòng tôi đã lại lâng lâng tâm thế hồi xuân. Khi con người muốn thu lợi bằng mọi giá, làm con chim én nào đã bình an. Nhưng tôi vẫn ước sao mình được một lần hóa thân thành cánh én hướng thượng kia, để cho đời một nốt nhạc trong bản giao hưởng bất tận trên cao.

Văn nghệ, số 2+3+4/2012
Sông nguồn. Truyện ngắn của Vũ Thiện Khái

Sông nguồn. Truyện ngắn của Vũ Thiện Khái

Baovannghe.vn - Chả nhớ ngày giỗ ông tôi lần ấy tôi mấy tuổi. Nghe bà nội lẩm bẩm "Sống ở thác về", tôi hỏi bà: Ông nội con đã về đâu? Bà kéo tôi vào lòng nói nhỏ như sợ người ta nghe thấy: Ông nội con giờ đang ở bên Tây Trúc.
Dấu ấn của họa sĩ Nguyễn Đức Quang tại “Sắc màu phiêu lãng”

Dấu ấn của họa sĩ Nguyễn Đức Quang tại “Sắc màu phiêu lãng”

Baovannghe.vn - Từ ngày 25/4 đến 3/5, tại Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, sẽ trưng bày khoảng 40 tác phẩm họa sĩ Nguyễn Đức Quang trong triển lãm Sắc màu phiêu lãng.
“Vừa yêu vừa vẽ” - những sắc thái biểu cảm của nữ họa sĩ

“Vừa yêu vừa vẽ” - những sắc thái biểu cảm của nữ họa sĩ

Baovannghe.vn - Chiều ngày 15/4, tại phòng chuyên đề của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, sẽ khai mạc triển lãm tranh lụa Vừa yêu vừa vẽ. Sự kiện hứa hẹn mang đến cho người xem một không gian nghệ thuật nhẹ nhàng nhưng sâu lắng.
40 năm Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam

40 năm Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam

Baovannghe.vn - Chiều 14/4, tại Không gian Văn hóa Việt 16 Lê Thái Tổ, Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 40 năm Ngày thành lập Nhà hát và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba. Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân dự buổi Lễ.
Mời độc giả đón đọc Văn nghệ số 16

Mời độc giả đón đọc Văn nghệ số 16

Baovannghe.vn - Báo Văn nghệ số 16 ra ngày 18/4/2026 có những nội dung sau: