Nhiệm vụ này vẫn được các nhà hát truyền thống thực hiện đều đặn và xác định là trách nhiệm của những người làm nghề trước tổ nghiệp.
Nhà hát Tuồng Việt Nam đã ra mắt chương trình “Đào dẫn lối”, hướng trực tiếp tới đối tượng khán giả trẻ để giới thiệu các trích đoạn tuồng kinh điển cùng việc trải nghiệm nghệ thuật tuồng như chụp ảnh, thử trang phục, hóa trang mặt nạ tuồng… Chương trình có chủ đề riêng, chuyên đề về hình ảnh nữ quyền trong nghệ thuật tuồng với các trích đoạn như Đào Tam Xuân đề cờ, Sử thi Hai Bà Trưng, Ngũ biến. Bên cạnh đó, nhà hát còn tổ chức workshop “Chụp hát tuồng truyền thống”. Thông qua nhiếp ảnh và nghệ thuật chiếu sáng, nghệ thuật tuồng đã trực tiếp được quảng bá nét đẹp khi những khoảnh khắc trong nhiếp ảnh đã bắt trọn gương mặt, thần thái của người nghệ sĩ tuồng trong từng vai diễn. Việc bảo tồn nghệ thuật truyền thống đã được nhà hát Tuồng Việt Nam thực hiện khá sáng tạo. Người mua vé phần lớn là người trẻ.
Nhà hát Chèo Việt Nam tiếp tục các chương trình giới thiệu các trích đoạn kinh điển của nghệ thuật chèo tại rạp Kim Mã định kỳ hàng tuần vào tối thứ 7 hàng tuần, với tên gọi “Chiếu chèo”. Giá vé xem chương trình khá dễ thở, chỉ với 150.000 đồng là khán giả đã có mặt ở một chương trình đậm màu sắc truyền thống với những tiếng hát ngân nga, đằm thắm mượt mà. Nhà hát Chèo Việt Nam còn tổ chức cuộc thi “Thử thách hát Chèo” dành cho công dân Việt Nam hoặc nước ngoài có niềm đam mê nghệ thuật chèo. Thử thách này chỉ yêu cầu người tham gia ghi lại video clip hát một làn điệu chèo yêu thích và viết một đoạn cảm nghĩ ngắn của bản thân về nghệ thuật chèo.
Nhà hát Múa rối Thăng Long cũng là một đơn vị tiên phong trong việc gìn giữ và bảo tồn nghệ thuật truyền thống. Hàng năm, nhà hát đều tổ chức các lớp tập huấn mời nghệ nhân của các phường rối về giảng dạy cho các nghệ sĩ trẻ mới làm nghề. Không chỉ vậy, công tác sưu tầm các tích trò cổ và con rối biểu diễn vẫn được nhà hát tiến hành song song với nhiệm vụ biểu diễn phục vụ du khách. NSƯT Thanh Hiền, Giám đốc Nhà hát Múa rối Thăng Long cho biết, bảo tồn và phát huy nghệ thuật rối phải đi cùng quá trình chuyên nghiệp hóa - từ tổ chức, dàn dựng, đào tạo nghệ sĩ đến chiến lược truyền thông, hợp tác du lịch và giáo dục. Khi các đơn vị hoạt động chủ động và sáng tạo, múa rối sẽ tìm được chỗ đứng bền vững trong cộng đồng.
Giám đốc Nhà hát Múa rối Thăng Long đề cao vai trò của truyền thông trong việc quảng bá nghệ thuật truyền thống. Việc lan tỏa giá trị múa rối trên các nền tảng mạng xã hội, kết hợp biểu diễn tương tác và các hình thức trải nghiệm mới sẽ giúp di sản trở nên gần gũi, hấp dẫn hơn với công chúng hôm nay. Chỉ khi đồng thời chú trọng bảo tồn, phát triển, giáo dục và truyền thông, múa rối Việt mới có thể thực sự “sống lại”, hòa nhập đời sống hiện đại và khẳng định vị thế của một loại hình nghệ thuật truyền thống độc đáo trong nước và quốc tế.
 |
| Hình ảnh được thực hiện bởi các nhiếp ảnh gia tại Workshop “Chụp ảnh hát Tuồng truyền thống”. Ảnh: SONY ALPHA VIETNAM |
Vài năm trở lại đây, các nhà hát nghệ thuật truyền thống đã chú trọng tới hiệu ứng của mạng xã hội trong công tác quảng bá nghệ thuật. Các đơn vị đã lập các fanpage, cập nhật và chia sẻ thường xuyên các chương trình biểu diễn, các bài viết phân tích nghệ thuật biểu diễn của từng loại hình, nhấn nhá một vài nét đẹp trong các vai diễn. Nhờ đó, khán giả đã quan tâm nhiều hơn tới nghệ thuật truyền thống, đặc biệt là thế hệ trẻ. Chương trình “Lời tuồng - Tiếng trẻ” là một ví dụ điển hình cho sự quan tâm của người trẻ tới vốn cổ cha ông. Dự án do nhóm sinh viên Đại học FPT Hà Nội phối hợp cùng Nhà hát Tuồng Việt Nam tổ chức, không chỉ là một đồ án tốt nghiệp, mà là một hành trình thể hiện trách nhiệm của người trẻ trong việc giữ gìn di sản dân tộc. Nhóm sinh viên chuyên ngành Đa phương tiện đã vận dụng các kỹ năng truyền thông hiện đại đã được học tại trường để thiết kế một chuỗi hoạt động mang tính giáo dục, trải nghiệm và truyền cảm hứng. Không chỉ dừng lại ở một chương trình biểu diễn, tại “Lời Tuồng - Tiếng Trẻ”, các bạn sinh viên được thưởng thức nghệ thuật, được trực tiếp “chạm” vào tuồng, từ hóa trang, nhập vai đến giao lưu cùng nghệ sĩ. Những hoạt động này giúp sinh viên tiếp cận sâu sắc hơn với kỹ thuật biểu diễn, tinh thần nghệ thuật và chiều sâu văn hóa của tuồng truyền thống.
Dạo một vòng quanh các fanpage của các nhà hát nghệ thuật truyền thống tới các nhà hát kịch nói đều thấy có sự chăm sóc và quan tâm đặc biệt của đội ngũ truyền thông các nhà hát. Trước, sau mỗi vở diễn đều có các bài viết cập nhật tình hình biểu diễn, câu chuyện hậu đài, các bài viết phân tích thể cách, đặc trưng của từng loại hình. Bên cạnh đó là những bài viết giới thiệu các đêm diễn bán vé bằng hình ảnh, thiết kế đẹp mắt, khá hấp dẫn với người đọc. Fanpage của nhà hát Kịch Việt Nam, một trong những trang mạng xã hội hiệu quả trong việc tiếp thị các vở diễn đến người xem. Và hai chữ “Hết vé” nhiều lần xuất hiện trên trang của đơn vị này, đã nói lên rằng, khán giả không quay lưng lại với sân khấu mà vấn đề nằm ở cách làm truyền thông đến người xem và chất lượng vở diễn. NSƯT Nguyễn Sĩ Tiến, Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ từng chia sẻ: Một vở diễn làm ra có hay đến mấy mà chỉ giới làm nghề biết với nhau thì không thể nói là thành công. Điều quan trọng nhất vẫn là làm sao để vở diễn đó tiếp cận đến khán giả, lôi kéo họ rời xa màn hình điện tử để đến với rạp hát.
NSƯT Kiều Minh Hiếu, Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam cho biết, khâu truyền thông quảng bá của nhà hát được giao cho các nhân viên trẻ đảm nhận. Họ là những người tiếp cận cái mới nhanh nhạy hơn và có nhiều cách làm hay để giới thiệu tới khán giả từng đêm diễn hấp dẫn. Ngoài fanpage chính thống của nhà hát, đơn vị này còn tận dụng hiệu ứng lan tỏa của người nổi tiếng trên mạng xã hội.
Cùng với sự thay đổi từng ngày của công nghệ, sân khấu Việt Nam năm qua đã không đứng ngoài cuộc trong dòng chảy chung này. Việc nhập cuộc dù có chậm trễ so với xu hướng chung nhưng cũng đã có những thay đổi tích cực. Sự chuyển mình ấy khẳng định, những người làm nghề không chịu ngồi yên, chấp nhận việc chia sẻ khán giả với các loại hình giải trí khác. Nghệ thuật muốn tồn tại cần khán giả. Để có khán giả, sân khấu buộc phải thay đổi hình thức truyền thông từ bán vé trực tiếp, sang bán vé online, từ căng phông trên khắp phố phường thành đăng bài khắp các trang mạng. Yến Linh, Trưởng nhóm truyền thông, phòng Tổ chức biểu diễn, Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia chia sẻ, với các hình thức truyền thông trên mạng xã hội, đối tượng khán giả đến với nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia lại phần lớn là người trẻ, khác hẳn với trước kia, người xem đến rạp hát phần lớn là người già. Và lượng vé bán ra cũng tăng lên so với cùng kỳ năm 2024, dù lượng tăng không có sự đột biến.
Cũng theo Yến Linh, với sự đẩy mạnh truyền thông trên mạng xã hội, việc số hóa các loại hình nghệ thuật truyền thống mặc nhiên được thúc đẩy. Nếu không số hóa, những người làm truyền thông không có tư liệu để quảng bá. Do vậy, dù không nhận được nguồn tiền đầu tư chính thức từ nhà nước nhưng các nhân viên nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia đã tự bảo ban nhau lưu giữ các bức ảnh chụp, video clip trong mỗi dự án, chương trình nghệ thuật rồi lưu trữ trên máy tính để dùng quảng bá dần. Chỉ một hành động nhỏ ấy thôi nhưng cũng giúp cho các thế hệ sau này có thêm nguồn tư liệu về các vở diễn truyền thống cũng như có cơ hội tìm hiểu thêm về trang phục, hóa trang, dáng đi, điệu đứng, thể thức hát của mỗi loại hình nghệ thuật.
Có thể nói, sân khấu năm 2025 là một bức tranh có những khoảng sáng tối đan xen, tạo nên những nhịp điệu cho đời sống văn hóa nước nhà. Dù còn nhiều trăn trở, băn khoăn và cả những nghĩ suy về tương lai của nền sân khấu Việt Nam nhưng trong sự vận hành mới, với những thay đổi và sự bắt nhịp của những người làm nghề với cuộc sống hiện đại, chúng ta luôn tin tưởng vào sự khởi sắc của các loại hình sân khấu và hơn cả là sự tin tưởng, yêu thương mà khán giả dành cho bộ môn nghệ thuật này.
