Mẹ châm ngọn đèn dầu đặt giữa bàn, đốm lửa hạt đậu leo lét hắt cái bóng liêu xiêu lên vách tường loang lổ vết thời gian.

Ngoài sân, gió cuối năm luồn qua giàn bông giấy, lay rụng vài cánh hoa mỏng manh xuống nền xi măng lạnh buốt. Tiếng rơi nghe thật khẽ, như tiếng thở của đất trời để đón chờ khoảnh khắc chuyển giao thiêng liêng.

Hình ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Ba mang từ trong buồng ra chiếc radio cũ màu xám bạc. Đó là người bạn đã theo ba suốt thời trai trẻ, dẫu góc cạnh đã sứt sẹo và mặt kính mờ đục vết xước thời gian. Ba đặt nó ngay ngắn bên ấm trà, dùng khăn lau nhẹ rồi mới tỉ mẩn vặn nút dò sóng. Tiếng rè rè lạo xạo vang lên rồi nhường chỗ cho giọng phát thanh viên trầm ấm quen thuộc. Tiếng radio vang vọng, tựa như một sợi chỉ vô hình xâu chuỗi những tâm hồn, nối liền xóm nhỏ ven sông với không khí tết của mọi miền Tổ quốc. Bên cạnh, mẹ thoăn thoắt chỉnh lại mấy đòn bánh tét vỏ vẫn còn nóng hổi. Hương nếp mới nồng nàn, vị đậu xanh bùi bùi quyện lẫn với mùi khói đèn dầu ngai ngái tạo nên thứ hương vị đặc trưng của đêm trừ tịch. Nơi góc tối sát vách, bà nội nằm thiêm thiếp trên chiếc giường tre. Tuổi già đã lấy đi thính giác tinh tường ngày nào, nhưng bà vẫn nhắc ba vặn radio lớn hơn một chút. “Để vậy đi con, nghe cho có Tết”, giọng bà cất lên, chậm rãi và mỏng manh tựa làn sương khói. Dường như với nội, Tết giờ đây chẳng cần mâm cao cỗ đầy, cũng chẳng màng sự náo nhiệt đông đúc. Chỉ cần nghe được tiếng người ta chúc tụng nhau, nghe một khúc nhạc xuân quen thuộc, là đủ để bà an lòng rằng mình vẫn đang hiện hữu, vẫn trôi trong dòng chảy của thời gian chứ chưa bị lãng quên bên lề cuộc đời.

Không gian tĩnh lại, nhường chỗ cho tiếng radio rầm rì kể chuyện mùa xuân. Những câu chuyện về người lính đảo xa, người kiểm lâm giữa rừng già, hay những công nhân trong căn trọ hẹp chỉ vừa kê một chiếc giường và bếp điện... tất cả đều đang đón Tết theo cách riêng của mình. Ba tôi nâng ấm tích rót chén trà tỏa hương thơm ngát. Khói trà quấn quýt lấy khói đèn, vẽ nên những vệt mờ ảo trước mắt ba. Ba ngồi đó, im lìm như pho tượng, đôi mắt trĩu nặng suy tư. Tôi biết ba đang nhớ ông nội. Nhớ những đêm trừ tịch năm nào nơi quê cũ, hai cha con ngồi co ro bên đống lửa, nghe tiếng đài rè rè giữa cái lạnh se sắt miền Trung.

Khoảnh khắc giao thừa chạm ngõ thật khẽ khàng. Chẳng có tiếng pháo nổ giòn giã, chỉ có giọng đếm ngược rè rè từ chiếc radio hòa cùng tiếng gió xao xác ngoài hiên. Ba đứng dậy, kính cẩn dâng nén tâm hương lên bàn thờ tổ tiên. Mẹ chắp tay thành kính. Bà nội lim dim đôi mắt, thả hồn vào cõi tĩnh tại. Trong sự yên lặng hiếm hoi ấy, tôi nghe rõ nhịp tim mình đập, nghe cả tiếng radio đang len lỏi, hòa vào hơi thở của từng người thân yêu.

Sau lời chúc đầu năm, một bản nhạc xuân xưa cũ chậm rãi vang lên. Chính lúc ấy, tôi chợt thấu hiểu vì sao giữa thời đại của tivi, smartphone và mạng Internet, ba vẫn nâng niu chiếc radio cũ kĩ này đến thế. Bởi lẽ, đêm giao thừa, radio không chỉ phát ra âm thanh, mà nó tạo ra một khoảng không gian để cả nhà ngồi lại bên nhau, lắng nghe nhau bằng trọn vẹn tâm hồn.

Đêm ấy, tôi thức đến tàn canh. Ngồi bên chiếc đài nhỏ, tôi nhận ra Tết đâu cần phải ồn ào, rực rỡ, chỉ cần nằm gọn trong tiếng phát thanh đều đều, trong đốm sáng leo lét của đèn dầu, và trong vài câu chúc vội của người hàng xóm. Và tôi biết, sau này, dù đi đâu, chỉ cần nghe lại tiếng radio đêm giao thừa, tôi sẽ nhận ra mình vẫn còn một nơi để quay về.