Trời cao nguyên xanh và Lửa trắng không chỉ thu hút sự chú ý bởi những câu chuyện về cuộc chiến phòng, chống tội phạm, mà còn bởi hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân được đặt vào những tình huống khắc nghiệt, nơi mà mỗi lựa chọn đều có thể phải trả giá. Song có lẽ, sự lan tỏa ấy, tự thân, đã là một tín hiệu đáng mừng cho dòng phim chính luận, hình sự trên màn ảnh Việt.

Một chuyển động đáng ghi nhận

Trời cao nguyên xanh và Lửa trắng, lần lượt xuất hiện trên khung giờ vàng của VTV1 và VTV3 để cùng khai thác hình tượng về người chiến sĩ Công an, nhưng ở góc độ gần hơn, đời hơn. Nếu trước đây người chiến sĩ Công an thường xuất hiện với một công thức khá quen thuộc: chính trực, dũng cảm, sắc bén, thì nay nhân vật đã có thêm những khoảng lặng. Và khoảng lặng ấy trong Trời cao nguyên xanh và Lửa trắng, chính là đối mặt với những lựa chọn khó khăn, những áp lực nghề nghiệp, những mất mát riêng tư và đôi khi phải bước qua những ranh giới khắc nghiệt để hoàn thành nhiệm vụ.

Tuấn trong Trời cao nguyên xanh chấp nhận rời xa thành phố, bỏ lại cuộc sống quen thuộc để cắm bản, ngày ngày lên nương, cùng ăn, cùng ở và sống giữa bà con vùng cao, thì sự hy sinh của anh không nằm ở những cuộc đối đầu trực diện, mà ở sự lặng thầm dấn thân. Để hoàn thành nhiệm vụ anh hiểu rằng không thể chỉ dựa vào nghiệp vụ hay sức mạnh, mà phải đi vào đời sống của nhân dân, dựa vào dân, hiểu từng phong tục, từng nỗi lo và gây dựng niềm tin từ những điều bình dị nhất.

Mai trong phim Lửa trắng lại chấp nhận bước vào một cuộc đời khác: trở thành con gái của trùm ma túy khét tiếng. Với Mai, đây chính là một thử thách sinh - tử, khi cô phải sống giữa hiểm nguy, đối diện với những thử thách nghẹt thở chỉ để giữ vững vỏ bọc và bảo toàn chuyên án. Những thử thách ấy không chỉ đặt Mai trước nguy cơ bị lộ thân phận, mà còn đẩy nhân vật vào những giằng co tâm lý đầy căng thẳng.

Dù đứng ở hai mặt trận khác nhau - một bên là cuộc chiến chống tội phạm ma túy, một bên là cuộc đấu tranh ngăn chặn âm mưu chống phá - Tuấn và Mai lại gặp nhau ở một điểm: Nhiệm vụ của họ không bắt đầu từ tiếng súng, mà từ sự dấn thân. Một người chọn bước sâu vào đời sống của bà con vùng cao để gây dựng niềm tin; một người chấp nhận bước vào hang ổ tội phạm, sống dưới một thân phận khác để bảo toàn chuyên án. Những lựa chọn ấy cho thấy hình tượng người chiến sĩ trên màn ảnh đang được nhìn gần hơn, sâu hơn và đời hơn. Họ không chỉ được đo bằng chiến công hay những phút giây đối đầu nghẹt thở, mà còn bằng cách đối diện với cô đơn, cám dỗ và những lựa chọn khắc nghiệt. Chính ở những khoảng lặng ấy, sự hy sinh của người chiến sĩ mới hiện lên đầy đủ hơn.

Chính vì thế, sức hút của Trời cao nguyên xanh và Lửa trắng không chỉ kéo khán giả trở lại trước màn ảnh, mà còn khiến họ sẵn lòng dành cho những bộ phim ấy điều tưởng như ngày càng xa xỉ trong nhịp sống hôm nay: thời gian để chờ đợi, sự kiên nhẫn để dõi theo và những phút lắng lòng để cùng nhân vât, câu chuyện đi đến tận cùng.

Lấp lánh những chiến công thầm lặng

Trời cao nguyên xanh được lấy cảm hứng từ một chuyên án có thật năm 2001. Trong cách kể của đạo diễn Nguyễn Mai Hiền, người chiến sĩ an ninh trước hết không phải là người luôn xuất hiện ở những phút giây đối đầu, mà là người biết nắm tình hình, đọc được những chuyển động phía sau sự bình lặng của đời sống. Vì thế, với Hà Việt Dũng, Xuân Phúc hay các diễn viên tham gia bộ phim, việc hóa thân không chỉ nằm ở dáng đứng, ánh mắt hay những cảnh hành động, mà còn ở khả năng cảm nhận được tư duy nghiệp vụ ẩn sau mỗi quyết định.

Đặc biệt, những nhân vật như Lok, A Lang, Y Liên, Già Rin, A Dũi được đặt trong những mối quan hệ đan xen giữa truyền thống và hiện đại, niềm tin và hoài nghi, sự gắn kết và nguy cơ chia rẽ. Nhờ đó, câu chuyện an ninh không chỉ được kể bằng những chuyên án, mà mở rộng thành câu chuyện về lòng dân, về sự bình yên của mỗi buôn làng và sự ổn định của cả một cộng đồng. Bởi bình yên chưa bao giờ là điều tự nhiên có sẵn; phía sau sự bình yên ấy là những tháng ngày âm thầm bám đất, bám dân, là những hy sinh không ồn ào của người chiến sĩ và trên hết là sức mạnh của lòng dân - thứ thành trì bền vững nhất trong cuộc đấu tranh bảo vệ cuộc sống.

Trời cao nguyên xanh đã đi đến hồi kết bằng những chiến công hiển hách của lực lượng Công an, còn với Lửa Trắng cũng đã khép lại. Đạo diễn Bùi Quốc Việt từng chia sẻ Lửa trắng hướng tới việc phản ánh cuộc chiến chống ma túy trong bối cảnh mới, khi tội phạm ngày càng tinh vi và có nhiều phương thức hoạt động khác trước. Bộ phim đồng thời khai thác cuộc đấu tranh nội tâm của những trinh sát nằm vùng, cũng như những góc tối có thể xuất hiện trong cuộc chiến ấy.

ở một chừng mực nhất định, Lửa trắng và Trời cao nguyên xanh đã nhận được sự quan tâm xứng đáng từ công chúng yêu điện ảnh. Với nhiều người, sự quan tâm ấy chỉ đơn thuần là tò mò xem cuộc đấu trí của lực lượng công an với tội phạm nguy hiểm thế nào, nhưng cũng có người âm thầm nhận ra cách làm phim mới của đạo diễn, đó là màn ảnh bắt đầu dành nhiều hơn những khoảng trống cho đời sống riêng của người chiến sĩ. Với Lửa trắng và Trời cao nguyên xanh, người xem bắt gặp một gia đình phải quen với những ngày người chồng, người cha vắng nhà; là những cuộc điện thoại phải ngắt giữa chừng; là những nhiệm vụ không thể kể với người thân; là nỗi đau phải giấu đi để ngày mai tiếp tục công việc. Những chi tiết tưởng như nhỏ bé ấy lại có thể lấy đi nước mắt, nụ cười của hàng trăm, hàng nghìn khán giả, có sức lay động như một chiến công.

Nhìn từ Trời cao nguyên xanh đến Lửa trắng, có thể thấy các đạo diễn Nguyễn Mai Hiền và Bùi Quốc Việt đã có những nỗ lực đáng ghi nhận trong việc đưa hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân đến gần hơn với đời sống. Họ vẫn đứng ở tuyến đầu, đối mặt với tội phạm, hiểm nguy và những cuộc đấu trí khốc liệt. Phía sau mỗi chiến công không chỉ là một hình tượng được lý tưởng hóa, mà là những con người bằng xương bằng thịt, có gia đình, tình cảm, những giằng co và cả những mất mát riêng. Chính những góc phía sau chiến công ấy khiến hình ảnh người chiến sĩ công an trở nên gần gũi và đáng trân trọng. Đó cũng chính là thành công của đạo diễn khi đã đưa màn ảnh đủ gần, để khán giả không chỉ xem một câu chuyện phá án mà còn hiểu thêm những con người đang lặng lẽ đi qua bóng tối, để giữ lại bình yên và ánh sáng cho cuộc đời.

Bộ phim truyền hình Lửa Trắng trên sóng giờ vàng nhận được nhiều sự quan tâm từ khán giả. Ảnh: VFC