Sáng tác

Khi sầu riêng rơi rụng... Tản văn của Nguyễn Tam Mỹ

Nguyễn Tam Mỹ
Tản văn 08:00 | 19/02/2025
Baovannghe.vn - Cuối hạ. Đêm, vắng ngọn gió trời lang thang. Chẳng thể nào ngủ được vì không khí oi nồng nóng bức, tôi và cậu em tôi ra ngồi trước hiên nhà trò chuyện với nhau.
aa

Vầng trăng hạ huyền vươn lên trên đỉnh núi Sấu, tỏa ánh sáng vàng dịu nhẹ như dát bạc cả vùng quê nhấp nhô gò đồi. Bịch... Bịch... Bịch... Những thanh âm chắc gọn, tròn trịa, đồng vọng lại. Tôi dỏng tai nghe. Cậu em tôi cười: “Sầu riêng rơi rụng ngoài vườn đấy! Loại cây trái du nhập từ miền Nam về quê mình đơm hoa kết trái vào cuối xuân và cho quả ngọt vào cuối hạ”. Thì ra là thế! Để ý, tôi thoảng nghe trong không khí mùi thơm rất đặc trưng của loại quả chín cây đầy gai nhọn.

Cách đây khoảng bảy, tám năm gì đó, cậu em tôi bỏ công sức, tiền của cải tạo khu vườn tạp rộng non một mẫu, trồng các loại cây trái miền Nam như sầu riêng, măng cụt, cam sành, bưởi bòng... Trước nhà là hồ chứa nước Hố Quờn. Cậu em tôi mua dây nhợ, mua máy bơm bơm nước hồ lên tưới cho các loại cây trồng vào mùa nắng hạn. Không phụ công người chăm sóc, các loại cây trồng trong vườn nhà cậu em tôi nhanh chóng phát triển tốt tươi. Chúng đơm hoa kết trái, tạo nguồn thu nhập lai rai cho cậu em tôi. Tuy nhiên, sầu riêng - loại cây trồng chủ lực, ra hoa nhiều nhưng đậu trái chẳng bao nhiêu. Tôi lẩn thẩn nghĩ, có lẽ loại cây trái này không phù hợp với đất đai thổ nhưỡng của vùng trung du Tiên Phước “nắng lửa mưa dầm”. Cậu em tôi đã hoài công rồi...

“Hồi chiều em quên khoe để anh đi dạo quanh vườn nhìn ngắm sầu riêng lúc lỉu đầy cành. Năm nay được mùa, chắc em trúng đậm...". Cậu em tôi cười bảo. Vui chuyện, cậu em tôi nói, phải hiểu rõ “tính nết” của cây trồng mới “bắt nó” đơm hoa kết trái đúng theo ý muốn của mình. Sầu riêng là loại cây “khó tính”. Lúc cành nhánh đâm chồi nảy lộc, cây trổ hoa là rụng sạch trơn. Vì thế, cuối tháng 10 âm lịch bón phân, sang tiết giêng hai sầu riêng ra lá non. Qua tháng 3 âm lịch lá già, sầu riêng đơm hoa. Cũng cần lưu ý thêm, ở miền Nam các loại côn trùng sống về đêm nhiều, gió cũng miên man thổi hoài thổi mãi. Ngược lại, vùng trung du quê mình ít loại côn trùng sống về đêm, trời lại hay “đứng gió” khi đến mùa thì sầu riêng trổ hoa. Vì thế, phải làm bùi nhùi bông buộc đầu sào, soi đèn pin thụ phấn cho hoa.

Khi sầu riêng rơi rụng... Tản văn của Nguyễn Tam Mỹ
Cây sầu riêng. Ảnh Internet

Kết quả ngoài mong đợi: Sầu riêng trong vườn nhà cậu em tôi quả treo đầy cành nhánh. “Những kiến thức ấy, chú lấy ở đâu ra?”. Tôi tò mò hỏi. Cậu em tôi cười: “Trên internet và qua kinh nghiệm từ thực tiễn”. “Quả đậu nhiều sẽ vắt kiệt sức lực của cây, trái cũng teo tóp, không to. Do vậy, cần phải chọn lựa, cắt bỏ bớt. Tùy theo cây lớn nhỏ mà để số lượng quả cho phù hợp". Cậu em tôi trồng giống sầu riêng cơm vàng hạt lép. Mỗi quả cân nặng từ 1,5 đến 5,5kg. Giá bán tại vườn nhà từ 35 đến 40 ngàn đồng/kg. “Mấy năm trước, đến mùa thu hoạch, phải chở ra chợ Tiên Thọ bán. Gần đây, người ta biết tiếng nên đến mùa là gọi điện thoại đặt cọc mua... Cứ “a lô” là họ tới nhà lấy ngay”. Cậu em tôi cười bảo. Tôi cũng cười đùa: “Sầu riêng Bảy Khoa đã bắt đầu có thương hiệu...".

Không khí dịu lại, bớt oi nồng khi đêm đã vào khuya. Vầng trăng hạ huyền cũng đã “đi khoan thai lên ngự đỉnh trời tròn” và tỏa ánh sáng lung linh đầy hư ảo khắp nơi. Tôi và cậu em tôi ngồi trước hiên nhà lắng nghe những thanh âm chắc gọn, tròn trịa, đồng vọng lại. Gương mặt cậu em tôi rạng ngời, bởi mỗi tiếng “bịch... bịch...” lúc ngày lên ra vườn nhặt quả là có tiền tươi. Tôi và cậu em tôi cùng có chung niềm vui khi sầu riêng rơi rụng ngoài vườn trong đêm khuya tĩnh lặng...

Văn nghệ, số 34/2013
Tưởng nhớ họa sĩ Lê Thiết Cương

Tưởng nhớ họa sĩ Lê Thiết Cương

Baovannghe.vn - Triển lãm Tưởng nhớ họa sĩ Lê Thiết Cương là dịp để người thân, bạn bè, đồng nghiệp cùng công chúng yêu mến nghệ thuật hội ngộ, tưởng nhớ và tri ân người họa sĩ tài hoa đã dành trọn cuộc đời cống hiến cho mỹ thuật đương đại Việt Nam.
Hội nghị tri ân người có công toàn quốc: Khắc ghi những hy sinh vì Tổ quốc

Hội nghị tri ân người có công toàn quốc: Khắc ghi những hy sinh vì Tổ quốc

Baovannghe.vn - Hội nghị tri ân người có công với cách mạng toàn quốc năm 2026 không chỉ là dịp tôn vinh những cống hiến, hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước mà còn phát động phong trào đẩy mạnh chăm lo người có công, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027).
Hoa thác dọc sông Đà

Hoa thác dọc sông Đà

Baovannghe.vn - Người xưa đánh trống thúc cho hoa nở. Nay, hoa ban sông Đà nở kia và chờ sẵn ở bờ sông mà động viên thêm cho cuộc sống mới trên mặt sông thượng ngàn.
"Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng"

"Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng"

Baovannghe.vn - Kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp với chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng"
Tăng cường trách nhiệm của cơ quan chủ quản trong quản lý cơ quan báo chí thuộc quyền

Tăng cường trách nhiệm của cơ quan chủ quản trong quản lý cơ quan báo chí thuộc quyền

Baovannghe.vn - Cục Báo chí (Bộ VHTT&DL) vừa có văn bản gửi các cơ quan chủ quản báo chí về việc tăng cường trách nhiệm của cơ quan chủ quản trong lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý cơ quan báo chí thuộc quyền.