Khoảng một trăm tác phẩm văn học và phi hư cấu hiện đang đứng trước nguy cơ bị cấm tại các trường trung học công lập ở Buenos Aires, sau chiến dịch phản đối từ các tổ chức bảo thủ. Những tổ chức này chỉ trích các tác phẩm vì "cảnh mô tả tình dục" mà họ cho là không phù hợp với học sinh.

Phó Tổng thống Argentina, bà Victoria Villarruel, người ủng hộ phong trào kiểm duyệt, đã tuyên bố trên Twitter:“Hãy ngừng tình dục hóa con cái chúng ta! Đuổi khỏi lớp học những kẻ cổ súy cho chương trình vô đạo đức này!”

Một trong những tổ chức đứng đầu chiến dịch này, Natalio Morelli, đã đệ đơn khiếu nại trực tiếp đến Sở Văn hóa và Giáo dục tỉnh Buenos Aires, yêu cầu loại bỏ các cuốn sách bị xem là "nguy hại" khỏi thư viện trường học. Tuy nhiên, theo báo El País America, các văn bản bị chỉ trích không phải là tài liệu bắt buộc trong chương trình học, mà chỉ được cung cấp tại thư viện cho học sinh từ 15 tuổi trở lên.

Nhà văn Dolores Reyes sinh năm 1978 tại Buenos Aires, Argentina. Ảnh: Alejandra López.

Được xuất bản vào năm 2019, Cometierra kể câu chuyện về một cô gái trẻ có khả năng siêu nhiên, có thể tái hiện những khoảnh khắc cuối cùng của các nạn nhân bằng cách ăn đất nơi họ bị chôn vùi. Cuốn sách không chỉ là một tác phẩm hư cấu mà còn lên án bạo lực giới tính và chỉ trích sự thiếu hành động của chính quyền trong việc bảo vệ phụ nữ.

Bất chấp thông điệp sâu sắc này, cuốn sách bị nhắm đến bởi hai đoạn văn có nội dung tình dục, khiến nó trở thành tâm điểm chỉ trích của bà Villarruel và các nhóm bảo thủ. Tác giả Dolores Reyes đã phản bác trên El País America: “Kiểm duyệt là cách mà bạo lực áp đặt sự im lặng. Và im lặng chính là đồng minh của bạo lực.”

Theo Tổ chức Ân xá Quốc tế, chỉ riêng năm 2023, Argentina đã ghi nhận 308 vụ giết người dựa trên giới tính – một con số phản ánh rõ bức tranh đen tối về bạo lực phụ nữ mà Cometierra đã tái hiện.

Nỗ lực kiểm duyệt đã vô tình đưa Cometierra trở lại trung tâm sân khấu. Ảnh: David Pérez Vega

Nỗ lực kiểm duyệt đã vô tình đưa Cometierra trở lại trung tâm sân khấu, tạo ra một "hiệu ứng Streisand" – hiện tượng khi một nỗ lực che giấu thông tin lại dẫn đến sự chú ý rộng rãi. Cuốn tiểu thuyết hiện đã tái bản lần thứ 17 với tổng cộng hơn 70.000 bản được bán ra tại Argentina, theo Courrier International. Nhà xuất bản Sigilo cũng cho biết họ đã phát hành thêm 3.500 bản mới vào tháng này.

Sự phản kháng mạnh mẽ từ cộng đồng văn học Argentina đã đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy doanh số của Cometierra. Báo Pagina 12 nhận định: “Đây là một phản ứng tập thể trước sự áp đặt của những người không đọc, cắt xén văn bản và gieo rắc nỗi sợ hãi vào các bậc phụ huynh.”

Câu chuyện về Cometierra là minh chứng rõ ràng cho sức mạnh của văn học đối kháng. Từ một cuốn sách bị kiểm duyệt, nó đã trở thành biểu tượng cho sự đấu tranh của nữ quyền và tự do sáng tạo tại Argentina. Dolores Reyes và các nhà văn khác đang chứng minh rằng, trong thời đại của kiểm duyệt và cực đoan, văn học vẫn có thể trở thành công cụ mạnh mẽ để bảo vệ tiếng nói của những người yếu thế.