Trong khu Khrushchyovka khối B, màu sơn tường vàng nhạt đã bong tróc theo năm tháng, từng viên gạch xám lộ ra như vết nhăn trên gương mặt già nua của một người phụ nữ đã trải nhiều biến cố. Mỗi tầng của khu có sáu căn hộ, một hành lang chung, một bếp chung mà đã lâu không ai dùng đến, và một bầu không khí nặng nề như bụi tro bám ngoài ô cửa – không hẳn là buồn, nhưng đủ khiến người ta không thể tươi cười được.

Và rồi, vào một buổi sớm hôm, có người thấy nó.

Và nó đi – nó đi tự do tựa như gió và lặng lẽ như sương - Ảnh: Pixabay

Một con mèo. Lông nó xám tro, mắt nó thì vàng nhạt như mặt trời trong những tháng mùa đông, đôi tai nó hơi cụp như đang lắng nghe một bản nhạc đã biến mất. Nó ngồi ở bậc thềm tầng trệt, bên cánh cửa sắt gỉ kêu cót két mỗi lần gió lùa. Nó không kêu, không sợ người. Chỉ nhìn, rồi cúi đầu như chào, rồi lại nhìn.

Cô bé Lena ở tầng ba phát hiện ra nó đầu tiên. Cô bé bảy tuổi, tóc tết bím, mang đôi giày da nâu mà mẹ em đánh xi cẩn thận mỗi tối. Sáng đó, Lena đang chạy xuống sân thì dừng lại – vì một đôi mắt đang nhìn em không chớp.

“Mishka!” – Cô bé thốt lên, chẳng rõ vì sao lại gọi tên đó.

Có lẽ là vì hôm qua vừa đọc truyện về một chú gấu có cái tên như vậy. Em cúi xuống, chìa tay ra như mời gọi nó. Con mèo không đến, nhưng cũng không chạy đi nơi khác. Lena cười, quay lại căn hộ của nhà mình, lấy nửa miếng xúc xích còn thừa trong tủ lạnh để cho nó. Khi em quay lại, nó vẫn ngồi ở đó.

Từ hôm ấy, nó thành một phần của khối B.

Nhưng không một ai nhận nuôi. Không một ai buộc dây. Không một ai đặt cho nó một cái tên cố định.

Cụ Fyodor tầng hai – một cựu nhân viên bưu điện về hưu, thường xuyên tưới hoa phong lữ ngoài bệ cửa sổ – gọi nó là “Đồng chí Xám”. “Đồng chí đến đúng giờ,” ông thường lẩm bẩm mỗi khi thấy nó ngồi dưới cây đèn cầu thang lúc bảy giờ sáng. “Người ta đổi ca, đổi chức, còn mày thì luôn có mặt. ”

Cặp vợ chồng trẻ mới cưới ở tầng bốn – Andrei và Katya – thì đặt cho nó cái tên dịu dàng hơn: “Bột Mì”. Mỗi lần thấy nó cuộn tròn trên máy giặt, Katya lại cười: “Như viên bột vừa ủ xong, chạm nhẹ cái là xẹp.” Họ thường cho nó ít sữa loãng mỗi tối. Không phải nhiều – chỉ một nắp ca. Nhưng hầu như ngày nào cũng có.

Và nó đi – nó đi tự do tựa như gió và lặng lẽ như sương. Nó không vướng vào ai, nó cũng chả đòi hỏi điều gì.

Nhưng...nó nghe.

Mỗi tiếng bước chân, tiếng cửa mở, tiếng cười, tiếng khóc – nó đều nghiêng tai như thể đang tìm kiếm trong đó thứ âm thanh quen thuộc nay đã trôi vào quên lãng.

Đặng Tiến Đạt| Báo Văn nghệ