Ngày nay, mạng xã hội không chỉ là nơi chia sẻ khoảnh khắc đời thường, mà còn là một không gian mở để mọi người bày tỏ quan điểm, phản biện xã hội và cập nhật tin tức. Đối với một số người, Facebook có thể chỉ đơn thuần là chốn giải trí, nhưng với những người có vai trò lãnh đạo, nó lại là một kênh thông tin hữu ích.
Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra: Quan chức có nên chơi Facebook không? Hay nói cách khác, có nên bước vào không gian mạng để trực tiếp đối thoại với người dân, lắng nghe ý kiến phản biện và tự phản tỉnh?
|
Tôi có cô em làm lãnh đạo cấp tỉnh, để tránh “phiền não”, cô không sử dụng Facebook. Tôi bảo: Em nên sử dụng Facebook. Biết đâu ngay trong tỉnh thuộc phần việc em quản lý, có vấn đề gì đó xảy ra em có thể nắm bắt kịp thời và chuẩn xác. Sau này gặp tôi, cô nói: Đúng là một kênh thông tin thực sự bổ ích.
Thực tế, mạng xã hội không chỉ là nơi chia sẻ cá nhân mà còn là một tấm gương phản chiếu thực trạng xã hội. Nếu biết cách khai thác, nó trở thành một công cụ hữu ích giúp quan chức có thể hiểu được tâm tư, nguyện vọng của người dân, những vấn đề bức xúc trong xã hội mà có thể trong các báo cáo hành chính không thể hiện đầy đủ.
Không ít lần, một sự việc chỉ được chính quyền địa phương chú ý sau khi bùng nổ trên Facebook. Một con đường xuống cấp trầm trọng, một cây cầu gãy, một hộ nghèo không được cứu trợ, một vụ tham nhũng, một hành động phản cảm của cán bộ…, tất cả những điều ấy đều có thể xuất hiện trên mạng xã hội trước khi được phản ánh qua các kênh chính thống. Nếu quan chức biết lắng nghe, họ có thể hành động kịp thời trước khi sự việc trở nên nghiêm trọng.
Facebook - nơi tự phản biện hay cơn lốc tung hô? Tất nhiên, Facebook không chỉ là nơi chứa thông tin hữu ích, mà còn có vô số những lời chê bai, chỉ trích vô căn cứ, thông tin sai lệch, thậm chí xuyên tạc, bóp méo sự thật. Nhưng ngay cả những lời lẽ tiêu cực cũng có thể mang lại giá trị nếu biết cách lắng nghe và phân tích.
Con người thường thích những lời khen, câu nịnh, và khó chịu với những lời chê bai. Nhưng nếu một người làm lãnh đạo chỉ thích nghe những lời có cánh, không dám đối diện với những phản biện gai góc, thì làm sao có thể nhìn thấy chính mình một cách khách quan?
Facebook có thể là nơi giúp các nhà quản lý “soi mình”. Nếu chỉ toàn là lời tán dương, tung hô thì rất có thể họ đang ở trong một “vùng an toàn” đầy giả tạo. Nếu chỉ toàn là những lời chỉ trích, họ cần bình tĩnh xem xét để tìm ra vấn đề cốt lõi thay vì phản ứng phòng thủ. Một người lãnh đạo bản lĩnh không chỉ là người giỏi điều hành, mà còn là người biết tiếp nhận cả lời khen lẫn lời chê một cách công bằng.
Không phải ai cũng có thể làm chủ được mọi sự hiện diện trên không gian mạng. Nếu không cẩn trọng, một phát ngôn, một bình luận thiếu suy nghĩ có thể dẫn đến những hậu quả khó lường. Vì thế, một quan chức khi sử dụng Facebook cần có sự tỉnh táo nhất định.
Mạng xã hội là nơi đa chiều, có cả người thiện chí lẫn những kẻ thích gây hấn. Nếu một quan chức tranh cãi gay gắt với dân hoặc có những phát ngôn không phù hợp, hậu quả sẽ rất khó kiểm soát. Tốt nhất, nên tập trung vào lắng nghe và chọn lọc thông tin thay vì sa đà vào những cuộc khẩu chiến không hồi kết.
Không phải thông tin nào trên Facebook cũng đáng tin cậy. Cần phải biết cách phân biệt đâu là tin thật, đâu là tin giả, đâu là ý kiến mang tính xây dựng, đâu là những lời lẽ kích động. Nếu một nhà quản lý sử dụng Facebook một cách cảm tính, dễ bị cuốn theo những luồng dư luận sai lệch, thì không khác gì tự đặt mình vào vòng xoáy hỗn loạn của mạng xã hội.
Một quan chức không cần thiết phải hoạt động Facebook như một người nổi tiếng, nhưng ít nhất cũng nên giữ một hình ảnh chuẩn mực. Nếu sử dụng mạng xã hội để giao tiếp với người dân, hãy thể hiện sự lắng nghe, cầu thị và nghiêm túc. Nếu sử dụng Facebook để cập nhật thông tin đời sống, hãy biết chọn lọc những điều phù hợp.
Facebook còn là công cụ để ngăn chặn “bão lòng” của dân. Thực tế đã chứng minh, nhiều vụ việc chỉ thực sự được giải quyết sau khi lan truyền trên Facebook. Khi đó, dư luận tạo áp lực, buộc các cơ quan chức năng phải vào cuộc. Không ít trường hợp, nếu như nhà quản lý theo dõi Facebook từ sớm, nắm bắt vấn đề từ khi nó còn là một “ngọn gió”, thì đã có thể ngăn chặn trước khi nó bùng phát thành “cơn bão”.
Nhiều chính quyền địa phương hiện nay đã có các trang Facebook chính thức để kết nối với dân, giải đáp thắc mắc và tiếp nhận phản ánh. Đây là một tín hiệu đáng mừng. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc lập trang mà không thực sự quan tâm, lắng nghe, thì cũng chẳng có ý nghĩa gì nhiều.
Quan chức có nên chơi Facebook không? Câu trả lời là: Có - nhưng phải biết cách chơi!
Facebook không phải là “kẻ thù” của quan chức, mà là một công cụ hữu ích nếu biết sử dụng đúng cách. Nó có thể giúp họ nắm bắt dư luận, tự phản biện, điều chỉnh chính sách và quan trọng nhất là giữ được sự kết nối với người dân.
Tuy nhiên, không phải ai cũng đủ bản lĩnh để sử dụng Facebook mà không bị cuốn vào những ồn ào vô bổ. Nếu chỉ xem Facebook như một nơi để khoe khoang, đánh bóng tên tuổi hoặc để tung hô lẫn nhau, thì chẳng những không có ích, mà còn tạo ra những hệ lụy khó lường.
Nhìn ra thế giới, không khó để thấy những nhà lãnh đạo nổi tiếng sử dụng mạng xã hội như một kênh thông tin chính thức. Tổng thống Mỹ Donald Trump là một người nổi tiếng với việc sử dụng Twitter để giao tiếp trực tiếp với người dân và đưa ra các tuyên bố chính sách, Thủ tướng Anh Keir Starmer, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi hay các nguyên thủ của nhiều nước đều có tài khoản trên Twitter, Facebook hay Instagram. Họ cập nhật thông tin, chia sẻ quan điểm cá nhân, thậm chí phản hồi trực tiếp với người dân về các chính sách quan trọng.
Việc lãnh đạo sử dụng mạng xã hội giúp tăng cường tính minh bạch, tạo ra sự gần gũi với nhân dân. Một dòng trạng thái ngắn gọn, một video ngắn hay một bức ảnh có thể mang lại sức lan tỏa mạnh mẽ, thay vì những bài diễn văn dài dòng trên báo chí truyền thống. Mạng xã hội không chỉ là công cụ để tuyên truyền mà còn là kênh phản biện, nơi người dân có thể bày tỏ suy nghĩ, góp ý về các chính sách của nhà nước.
Ở nước ta, mạng xã hội ngày càng phổ biến, nhưng việc các lãnh đạo sử dụng nền tảng này vẫn còn hạn chế. Trong những năm gần đây, một số lãnh đạo cấp cao đã sử dụng mạng xã hội để tiếp cận công chúng. Một số lãnh đạo địa phương, bộ ngành đã mở tài khoản Facebook hoặc Zalo để cung cấp thông tin, cập nhật tình hình và lắng nghe phản ánh của người dân. Điều này cho thấy một tín hiệu tích cực trong việc đổi mới cách thức tương tác giữa chính quyền và nhân dân.
Facebook là một tấm gương. Nhưng soi gương để thấy rõ mình, hay chỉ để ngắm những gì mình muốn thấy, là tùy vào lựa chọn của mỗi người. Với những nhà quản lý, Facebook có thể là một công cụ mạnh mẽ giúp làm tốt hơn công việc của mình - nhưng chỉ khi chủ thể biết cách sử dụng nó một cách khôn ngoan và tỉnh táo.
