1.

Ở gần bài thơ. Đọc bài thơ nhiều lần cho đến khi các từ ngữ trở thành ngôn ngữ của bạn. Bằng cách này, bạn sẽ có thể cảm nhận được nhịp điệu của bài thơ. Bạn sẽ nhận ra tốc độ, sự tạm dừng, nhịp điệu, chỗ xoáy năng lượng. Chép bài thơ bằng tay và làm mười bản, dán chúng ở nơi bạn có thể nhìn thấy và đọc chúng. Hãy thử dán ở phòng tắm, tủ bếp hoặc cửa tủ lạnh, cửa đến tủ kem và sữa chưa. Những bản sao này sẽ giúp bạn làm quen với cấu trúc ngữ pháp của bài thơ: Nơi có tính từ, nơi có sự ngắt quãng. Ngoài ra, nếu bạn chép chúng vào gói bánh quy Oreo, bạn sẽ mất nhiều thời gian hơn để thưởng thức gói bánh. Bạn sẽ phải đọc bài thơ đầu tiên!

Ảnh minh họa. Nguồn Internet

2.

Hiểu biết nhà thơ. Nếu bạn đủ may mắn để chọn một nhà thơ còn sống để dịch, hãy viết thư cho anh ấy (hoặc cô ấy). Hiểu biết con người, hỏi anh ấy (hoặc cô ấy) những câu hỏi về bài thơ. Nhà thơ đã nghĩ gì khi viết bài thơ? Nhà thơ nghĩ bài thơ có ý nghĩa gì? Có hình ảnh hoặc ngôn ngữ được lặp đi lặp lại không? Có bất cứ điều gì tượng trưng từ cuộc sống của anh ấy (hoặc cô ấy) không? Nhà thơ nghĩ gì về bài thơ? Bạn càng hiểu biết nhiều về nhà thơ và cuộc đời của họ, bạn càng có khả năng hiểu được các sắc thái của bài thơ. Hãy lịch sự và biết ơn nhà thơ đã trả lời câu hỏi của bạn để giúp bạn dịch.

Tuy nhiên, nếu bạn chọn một nhà thơ đã qua đời, công việc của bạn khó khăn hơn một chút. Hãy thử và tìm hiểu càng nhiều càng tốt về cuộc đời của nhà thơ. Hầu hết các quốc gia có hiệp hội nhà văn quốc gia. Nếu họ không, hãy kiểm tra trên các thư viện, trang web và các khoa ngôn ngữ và trường đại học. Có lẽ từ đó bạn có thể tìm thấy những người khác hiểu biết nhà thơ, hoặc có thể giúp hướng dẫn bạn. Xây dựng càng nhiều liên hệ càng tốt. Hãy làm quen với nhà thơ và bạn sẽ có cảm giác về bài thơ.

3.

Đi cho uyển chuyển. Khi bạn dịch một bài thơ, công việc của bạn là càng gần với ý nghĩa càng tốt. Điều đó nói rằng, bạn cũng có giấy phép nghệ thuật để sử dụng (không lạm dụng) ý nghĩa để thực hiện một bản dịch rõ ràng và uyển chuyển. Dịch nghĩa đen là một ví dụ tuyệt vời khi sử dụng giấy phép nghệ thuật. Một số tiếng lóng của ngôn ngữ này hoàn toàn không có ý nghĩa trong ngôn ngữ khác. Trong thực tế, một bản dịch nghĩa đen sẽ làm cho bài thơ thất bại. Trong trường hợp đó, nên biến ý nghĩa tiếng lóng ngôn ngữ gốc thành tiếng lóng tương đương. Hãy nhớ rằng, bạn muốn người đọc thưởng thức bài thơ bằng ngôn ngữ của bạn, không ngạc nhiên về việc bạn có thể dịch nghĩa đen như thế nào.

4.

Hãy thận trọng. Lời khuyên này dành cho những bạn nghĩ dịch thuật chỉ mất vài phút là cùng. Có một số chương trình máy tính tuyệt vời được thiết kế để dịch. Ngoài ra còn có một số từ điển phong phú xuất sắc và tử điển thành ngữ. Nhưng đừng chỉ dựa vào những thứ này để cung cấp cho bạn bản dịch cuối cùng. Bạn phải đi trên đôi chân mình. Bạn có thể sử dụng các chương trình máy tính và bản dịch từ điển này như một hướng dẫn. Chúng có thể giúp bạn đi đến cốt lõi của bài thơ, nhưng công việc của bạn là đặt trái tim và ngôn ngữ sống lên những cốt lõi đó.

5.

Hít một hơi thật sâu. Khi bạn hoàn thành một bản dịch, hãy ngồi trong phòng kín vài ngày, thậm chí một tuần, trước khi bạn vượt qua nó. Dành thời gian để suy nghĩ về một cái gì đó khác, bằng ngôn ngữ của riêng bạn. Sau đó quay lại và xem các chỗ hay và chỗ dở ở đâu.

*

Dịch một bài thơ rất giống như tự mình viết một bài thơ. Bạn phải biết những gì bạn muốn nói. Bạn phải cảm thấy những gì bạn muốn nói. Bạn phải tập trung. Có hàng ngàn công việc khác dễ dàng hơn, được trả lương cao hơn và tiết kiệm thị lực, nhưng dịch thuật có những vinh quang riêng. Dịch những bài thơ sang một ngôn ngữ khác là một trong những cách tốt nhất để chia sẻ giao lưu văn hóa, tôn vinh các nhà thơ và nhắc nhở chúng ta rằng chúng ta có thể vượt qua mọi khoảng cách địa lý. Bạn hãy làm hết sức mình đi.

PHẠM THANH CẢI | Báo Văn nghệ

Dịch từ nguyên bản tiếng anh

Tên bài viết do Baovannghe.vn đặt