Sáng tác

Sướng và khổ. Tản văn của Lão Tạ

Lão Tạ
Tản văn 07:00 | 24/02/2025
Baovannghe.vn - Chuyện kể rằng một anh nhà nghèo luôn luôn thấy mình khổ nhất trần đời. Anh bỏ vợ, con đi lang thang với ý định chết đường chết chợ cho nó xong đời. Nhưng vừa ra đến đầu làng thì anh gặp một người giầu nhất vùng đang loay hoay tìm cách treo cổ lên cây.
aa

Anh vội van xin người ấy đừng dại dột và hỏi:

- Vì sao đến nông nỗi này?

- Vì tôi khổ quá! Khổ quá!

- Bác nói ai mà nghe được. Bác lắm tiền nhiều của, nhà cao cửa rộng, vợ như bà hoàng, con như công tử... ngay con chó nhà bác cũng sướng hơn chúng tôi, tưởng bác chỉ còn kém vua chúa một bậc nữa thôi.

- Tôi biết ai cũng sẽ nghĩ thế, ai cũng ước được như tôi. Nhưng có ai biết vợ tôi đưa nhân tình về nhà, bốn đứa con tôi đều nghiện nặng, còn hơn bốn con quỷ. Vì mải mê kiếm tiền nên tôi chẳng còn anh em, bạn bè. Còn đang sống sờ sờ mà đã phải viết di chúc... Anh bảo tôi sướng hay khổ?

- Nếu đúng như vậy thì bác khổ quá, khổ cả hơn tôi.

Bèn quay về chăm chỉ làm ăn, vui thú với vợ hiền con thảo.

Sướng và khổ
Ảnh minh họa. Nguồn Internet

Lại chuyện này nữa. Một hôm tôi đến chơi nhà bạn tôi, đúng vào lúc hai bố con anh đang tranh luận nhau về lẽ sướng khổ. Ông bố bảo muốn sướng thì thằng con phải theo nghề của mình. Anh con trai cãi lại rằng chả biết thế nào là sướng, chả biết thế nào là khổ. Ông bố cáu tiết đập bàn hỏi:

- Mày bảo mày sướng, vậy mày thử nói xem mày sướng ở chỗ nào?

- Thế bố sướng ở chỗ nào?- Anh con hỏi lại.

- Tao có địa vị, kiếm ra tiền, làm chơi ăn thật, nhũn với trăm người nhưng có thể quát nạt cả ngàn người... tạm thế đã.

- Con sướng vì không phải sống như bố, với những thứ bố vừa kể.

Thấy tôi, ông bố vội túm lấy:

- May quá có bác đi lắm hiểu nhiều, nhờ bác phân giải cho.

Anh kể lại đầu đuôi câu chuyện.

Tôi đáp:

- Chuyện sướng khổ.... thật khó bàn, nó vô cùng như sướng khổ vậy.

Ông bố phật ý hỏi:

- Tỉ như bác, bác phải biết mình sướng hay khổ chứ?

Tôi miễn cưỡng đáp:

- Tôi chỉ biết cả đời tôi chìm nổi, quanh năm túi rỗng, nhà cửa như chuồng bò, bệnh tật đầy người... nhưng nếu bảo tôi đổi cho bất cứ ai tôi cũng không đổi.

Bạn tôi có vẻ không vui.

Đêm về mới vắt tay lên trán nghĩ về chuyện sướng khổ. Sướng là không khổ, khổ là không sướng.

Như thế nào là sướng, thế nào là khổ? Tưởng sướng mà hoá không ai khổ bằng! Cả đời nghĩ mình khổ nhưng đích thực là sướng. Với người này là sướng, nhưng với người khác lại là khổ? Mới đắc ý mà cho rằng: Sướng có cái khổ của sướng, khổ có cái sướng của khổ. Sướng hơn đã thường sẵn cái khổ hơn. Khổ nhất là chết, nhưng lúc ấy mới hết khổ, tức là sướng nhất...

Mới hay: Kẻ sướng không biết sướng ấy là khổ vậy.

Người khổ không cho là khổ ấy là sướng vậy. Chí lý thay.

Văn nghệ Trẻ, số 2/1999
Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tổ chức các hoạt động “Tháng nghe dân nói”

Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tổ chức các hoạt động “Tháng nghe dân nói”

Baovannghe.vn - Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam vừa ban hành Kế hoạch tổ chức các hoạt động “Tháng nghe dân nói”
Giữ vững sứ mệnh phục vụ Tổ quốc, phụng sự Nhân dân

Giữ vững sứ mệnh phục vụ Tổ quốc, phụng sự Nhân dân

Baovannghe.vn - Trong suốt tiến trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn nhất quán khẳng định báo chí là bộ phận đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp cách mạng; là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và Nhân dân; là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa.
"Báo chí Cách mạng Việt Nam trong thời đại số"

"Báo chí Cách mạng Việt Nam trong thời đại số"

Baovannghe.vn - Báo Văn nghệ trân trọng giới thiệu bài viết của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa XHCN Việt Nam Tô Lâm nhan đề "Báo chí Cách mạng Việt Nam trong thời đại số".
Vec hợp tác chiến lược với các đối tác hàng đầu, thúc đẩy chuỗi sự kiện triển lãm quốc tế tại Việt Nam

Vec hợp tác chiến lược với các đối tác hàng đầu, thúc đẩy chuỗi sự kiện triển lãm quốc tế tại Việt Nam

Baovannghe.vn - Ngày 18/06/2026, Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC) ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược với các đối tác hàng đầu trong lĩnh vực triển lãm, sự kiện và xúc tiến thương mại gồm Informa Markets, NC Network, Exporum, Vinexad, Chaoyu Expo và Hiệp hội Hội chợ Triển lãm Việt Nam (VECA), mở ra cơ hội phát triển các chuỗi triển lãm và sự kiện quy mô quốc tế tại Việt Nam.
Tăng cường kết nối văn hóa, giáo dục với cộng đồng người Việt tại Pháp, Ý

Tăng cường kết nối văn hóa, giáo dục với cộng đồng người Việt tại Pháp, Ý

Baovannghe.vn - Vừa qua, Đoàn công tác của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã đến thăm và làm việc với Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp và tặng sách cho Tủ sách cộng đồng tại Đại sứ quán Việt Nam tại Cộng hòa Ý.