Sáng tác

Sướng và khổ. Tản văn của Lão Tạ

Lão Tạ
Tản văn 07:00 | 24/02/2025
Baovannghe.vn - Chuyện kể rằng một anh nhà nghèo luôn luôn thấy mình khổ nhất trần đời. Anh bỏ vợ, con đi lang thang với ý định chết đường chết chợ cho nó xong đời. Nhưng vừa ra đến đầu làng thì anh gặp một người giầu nhất vùng đang loay hoay tìm cách treo cổ lên cây.
aa

Anh vội van xin người ấy đừng dại dột và hỏi:

- Vì sao đến nông nỗi này?

- Vì tôi khổ quá! Khổ quá!

- Bác nói ai mà nghe được. Bác lắm tiền nhiều của, nhà cao cửa rộng, vợ như bà hoàng, con như công tử... ngay con chó nhà bác cũng sướng hơn chúng tôi, tưởng bác chỉ còn kém vua chúa một bậc nữa thôi.

- Tôi biết ai cũng sẽ nghĩ thế, ai cũng ước được như tôi. Nhưng có ai biết vợ tôi đưa nhân tình về nhà, bốn đứa con tôi đều nghiện nặng, còn hơn bốn con quỷ. Vì mải mê kiếm tiền nên tôi chẳng còn anh em, bạn bè. Còn đang sống sờ sờ mà đã phải viết di chúc... Anh bảo tôi sướng hay khổ?

- Nếu đúng như vậy thì bác khổ quá, khổ cả hơn tôi.

Bèn quay về chăm chỉ làm ăn, vui thú với vợ hiền con thảo.

Sướng và khổ
Ảnh minh họa. Nguồn Internet

Lại chuyện này nữa. Một hôm tôi đến chơi nhà bạn tôi, đúng vào lúc hai bố con anh đang tranh luận nhau về lẽ sướng khổ. Ông bố bảo muốn sướng thì thằng con phải theo nghề của mình. Anh con trai cãi lại rằng chả biết thế nào là sướng, chả biết thế nào là khổ. Ông bố cáu tiết đập bàn hỏi:

- Mày bảo mày sướng, vậy mày thử nói xem mày sướng ở chỗ nào?

- Thế bố sướng ở chỗ nào?- Anh con hỏi lại.

- Tao có địa vị, kiếm ra tiền, làm chơi ăn thật, nhũn với trăm người nhưng có thể quát nạt cả ngàn người... tạm thế đã.

- Con sướng vì không phải sống như bố, với những thứ bố vừa kể.

Thấy tôi, ông bố vội túm lấy:

- May quá có bác đi lắm hiểu nhiều, nhờ bác phân giải cho.

Anh kể lại đầu đuôi câu chuyện.

Tôi đáp:

- Chuyện sướng khổ.... thật khó bàn, nó vô cùng như sướng khổ vậy.

Ông bố phật ý hỏi:

- Tỉ như bác, bác phải biết mình sướng hay khổ chứ?

Tôi miễn cưỡng đáp:

- Tôi chỉ biết cả đời tôi chìm nổi, quanh năm túi rỗng, nhà cửa như chuồng bò, bệnh tật đầy người... nhưng nếu bảo tôi đổi cho bất cứ ai tôi cũng không đổi.

Bạn tôi có vẻ không vui.

Đêm về mới vắt tay lên trán nghĩ về chuyện sướng khổ. Sướng là không khổ, khổ là không sướng.

Như thế nào là sướng, thế nào là khổ? Tưởng sướng mà hoá không ai khổ bằng! Cả đời nghĩ mình khổ nhưng đích thực là sướng. Với người này là sướng, nhưng với người khác lại là khổ? Mới đắc ý mà cho rằng: Sướng có cái khổ của sướng, khổ có cái sướng của khổ. Sướng hơn đã thường sẵn cái khổ hơn. Khổ nhất là chết, nhưng lúc ấy mới hết khổ, tức là sướng nhất...

Mới hay: Kẻ sướng không biết sướng ấy là khổ vậy.

Người khổ không cho là khổ ấy là sướng vậy. Chí lý thay.

Văn nghệ Trẻ, số 2/1999
Căn bếp hòa thuận. Truyện ngắn của Đào Ngọc Diệp

Căn bếp hòa thuận. Truyện ngắn của Đào Ngọc Diệp

Baovannghe.vn - Cô Lò Vi Sóng sống trong một ngôi nhà lớn ở Việt Nam, đó là nơi cư trú của cư dân Ti Vi, Tủ Bếp, Máy Rửa Bát, Bàn Ghế.
Sự sinh thành nhà văn dân tộc thiểu số: Văn chương như một cách định nghĩa về cội nguồn

Sự sinh thành nhà văn dân tộc thiểu số: Văn chương như một cách định nghĩa về cội nguồn

Baovannghe.vn -...Đặt trong không gian văn học Việt Nam, nhà văn dân tộc thiểu số xuất hiện như một chủ thể đặc thù: vừa là tác giả cá nhân, vừa là tiếng nói đại diện cho cộng đồng có ngôn ngữ, văn hóa và thế giới quan riêng
E100 Dung Quất trở lại: Mảnh ghép then chốt cho lộ trình xăng E10

E100 Dung Quất trở lại: Mảnh ghép then chốt cho lộ trình xăng E10

Baovannghe.vn - Trong bối cảnh nhu cầu xăng dầu gia tăng và yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất đã hoạt động trở lại với vai trò: nguồn cung E100 ổn định, nằm kề Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, tạo lợi thế đặc biệt trong pha chế xăng sinh học. Sự phục hồi của nhà máy không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn mở ra triển vọng phát triển bền vững cho chuỗi nhiên liệu sinh học trong nước.
Ở trung tâm của công nghiệp văn hóa

Ở trung tâm của công nghiệp văn hóa

Baovannghe.vn - Trong cấu trúc của công nghiệp văn hóa, văn học thường bị nhìn nhận như một lĩnh vực độc lập, thậm chí có phần “tĩnh” so với các ngành năng động như điện ảnh hay âm nhạc. Nhưng thực chất, văn học giống như tầng đất màu. Không phải lúc nào cũng thấy rõ, nhưng mọi thứ mọc lên đều nhờ nó.
Bẻ chân “Mãnh Hổ” trên đỉnh hòn Chè. Bút ký của Trần Khởi

Bẻ chân “Mãnh Hổ” trên đỉnh hòn Chè. Bút ký của Trần Khởi

Baovannghe.vn- Hòn Chè (điểm cao 816m) phía tây nam tỉnh lị Bình Định (cũ), nằm giữa hai thôn Thạch Bàn và Hội Sơn, thuộc xã Cát Sơn, huyện Phù Cát. Cùng với các ngọn: Hòn Nọc (918m), Hòn Tre, Hòn Nhọn, Hòn Một... tạo thành một dãy liên hoàn vững chắc.