Sáng tác

Sướng và khổ. Tản văn của Lão Tạ

Lão Tạ
Tản văn 07:00 | 24/02/2025
Baovannghe.vn - Chuyện kể rằng một anh nhà nghèo luôn luôn thấy mình khổ nhất trần đời. Anh bỏ vợ, con đi lang thang với ý định chết đường chết chợ cho nó xong đời. Nhưng vừa ra đến đầu làng thì anh gặp một người giầu nhất vùng đang loay hoay tìm cách treo cổ lên cây.
aa

Anh vội van xin người ấy đừng dại dột và hỏi:

- Vì sao đến nông nỗi này?

- Vì tôi khổ quá! Khổ quá!

- Bác nói ai mà nghe được. Bác lắm tiền nhiều của, nhà cao cửa rộng, vợ như bà hoàng, con như công tử... ngay con chó nhà bác cũng sướng hơn chúng tôi, tưởng bác chỉ còn kém vua chúa một bậc nữa thôi.

- Tôi biết ai cũng sẽ nghĩ thế, ai cũng ước được như tôi. Nhưng có ai biết vợ tôi đưa nhân tình về nhà, bốn đứa con tôi đều nghiện nặng, còn hơn bốn con quỷ. Vì mải mê kiếm tiền nên tôi chẳng còn anh em, bạn bè. Còn đang sống sờ sờ mà đã phải viết di chúc... Anh bảo tôi sướng hay khổ?

- Nếu đúng như vậy thì bác khổ quá, khổ cả hơn tôi.

Bèn quay về chăm chỉ làm ăn, vui thú với vợ hiền con thảo.

Sướng và khổ
Ảnh minh họa. Nguồn Internet

Lại chuyện này nữa. Một hôm tôi đến chơi nhà bạn tôi, đúng vào lúc hai bố con anh đang tranh luận nhau về lẽ sướng khổ. Ông bố bảo muốn sướng thì thằng con phải theo nghề của mình. Anh con trai cãi lại rằng chả biết thế nào là sướng, chả biết thế nào là khổ. Ông bố cáu tiết đập bàn hỏi:

- Mày bảo mày sướng, vậy mày thử nói xem mày sướng ở chỗ nào?

- Thế bố sướng ở chỗ nào?- Anh con hỏi lại.

- Tao có địa vị, kiếm ra tiền, làm chơi ăn thật, nhũn với trăm người nhưng có thể quát nạt cả ngàn người... tạm thế đã.

- Con sướng vì không phải sống như bố, với những thứ bố vừa kể.

Thấy tôi, ông bố vội túm lấy:

- May quá có bác đi lắm hiểu nhiều, nhờ bác phân giải cho.

Anh kể lại đầu đuôi câu chuyện.

Tôi đáp:

- Chuyện sướng khổ.... thật khó bàn, nó vô cùng như sướng khổ vậy.

Ông bố phật ý hỏi:

- Tỉ như bác, bác phải biết mình sướng hay khổ chứ?

Tôi miễn cưỡng đáp:

- Tôi chỉ biết cả đời tôi chìm nổi, quanh năm túi rỗng, nhà cửa như chuồng bò, bệnh tật đầy người... nhưng nếu bảo tôi đổi cho bất cứ ai tôi cũng không đổi.

Bạn tôi có vẻ không vui.

Đêm về mới vắt tay lên trán nghĩ về chuyện sướng khổ. Sướng là không khổ, khổ là không sướng.

Như thế nào là sướng, thế nào là khổ? Tưởng sướng mà hoá không ai khổ bằng! Cả đời nghĩ mình khổ nhưng đích thực là sướng. Với người này là sướng, nhưng với người khác lại là khổ? Mới đắc ý mà cho rằng: Sướng có cái khổ của sướng, khổ có cái sướng của khổ. Sướng hơn đã thường sẵn cái khổ hơn. Khổ nhất là chết, nhưng lúc ấy mới hết khổ, tức là sướng nhất...

Mới hay: Kẻ sướng không biết sướng ấy là khổ vậy.

Người khổ không cho là khổ ấy là sướng vậy. Chí lý thay.

Văn nghệ Trẻ, số 2/1999
Ngưỡng xẩm - Nguyễn Thế Kiên

Ngưỡng xẩm - Nguyễn Thế Kiên

Baovannghe.vn- Nhị hồ cứ kéo nhau lên/ Phải nhời dân dã thì quên nhọc nhằn
Đại hội XIV của Đảng: Kết tinh ý chí, mở lối phát triển

Đại hội XIV của Đảng: Kết tinh ý chí, mở lối phát triển

Baovannghe.vn - Sau những ngày làm việc tận tâm, trí tuệ và trách nhiệm, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thành công rất tốt đẹp
Năm tháng giăng giăng đầy mặt nạ - Thơ Lê Nguyệt Minh

Năm tháng giăng giăng đầy mặt nạ - Thơ Lê Nguyệt Minh

Baovannghe.vn- Loanh quanh khép vào ngày lặng ngắt/ Ngọc đã vướng vào thơm
Khi văn chương bắt mạch nỗi đau

Khi văn chương bắt mạch nỗi đau

Baovannghe.vn - Bắt mạch nỗi đau không phải là một thao tác lâm sàng lạnh lùng, mà là sự lắng nghe những rung động của tâm hồn, nhịp đập của cơ thể bằng nghệ thuật ngôn từ...
Hai anh em người làng Điểu Khê: Những dòng chảy văn chương

Hai anh em người làng Điểu Khê: Những dòng chảy văn chương

Baovannghe.vn - Hai anh em người làng Điểu Khê, dù một người nằm lại nơi đất mẹ, một người trên đỉnh Ba Vì mây trắng bay, nhưng những trang văn, ý thơ của họ vẫn mãi là một phần tâm hồn của vùng quê sông La hiền hòa.