Sáng tác

Nơi biên giới Tổ quốc. Tản văn của Hà Pháp Danh

Hà Pháp Danh
Tản văn 14:12 | 01/09/2026
Baovannghe.vn - Tôi đã nhiều lần đứng trước biển lớn, đã từng ngắm những thành phố rực sáng trong đêm, nhưng cảm xúc đặc biệt nhất vẫn là những lần đặt chân lên miền biên viễn.
aa

Nơi ấy không chỉ có núi non trùng điệp, có những dòng sông làm ranh giới tự nhiên giữa các quốc gia, mà còn có một vẻ đẹp rất riêng, bình dị mà sâu lắng, khiến ai từng đến đều mang theo những nhớ thương khó gọi thành tên.

Buổi sáng nơi biên giới thường bắt đầu bằng làn sương mỏng phủ lên các sườn núi. Những đỉnh núi nhấp nhô như những con sóng hóa đá nối tiếp nhau đến tận chân trời. Mặt trời lên chậm hơn dưới đồng bằng, từng tia nắng len qua màn sương, đánh thức những bản làng còn đang ngái ngủ. Tiếng gà gáy vọng từ triền núi này sang triền núi khác, hòa cùng tiếng suối róc rách và tiếng lá rừng xào xạc trong gió sớm.

Biên giới đẹp bởi thiên nhiên còn giữ được sự nguyên sơ hiếm có. Những cánh rừng đại ngàn xanh thẳm, những thung lũng phủ đầy hoa dại, những con đường quanh co như dải lụa mềm vắt qua lưng núi. Mỗi mùa đi qua lại mang đến một sắc màu riêng. Mùa xuân rực rỡ với hoa đào, hoa mận nở trắng sườn đồi. Mùa hạ xanh ngút ngàn màu lá. Mùa thu mang theo những thửa ruộng bậc thang vàng óng như mật. Mùa đông lại phủ lên núi rừng lớp sương mờ bảng lảng, tạo nên vẻ đẹp huyền ảo như cổ tích.

Nhưng vẻ đẹp của biên giới không chỉ nằm ở cảnh sắc thiên nhiên. Điều làm nên sức sống cho vùng đất này chính là con người.

Ở nơi địa đầu Tổ quốc, những bản làng của đồng bào các dân tộc quần tụ bên nhau từ bao đời. Những ngôi nhà nép mình bên sườn núi, khói bếp chiều bay lên thành những dải mây mỏng. Cuộc sống còn nhiều khó khăn, nhưng trên khuôn mặt người dân luôn ánh lên sự chân chất và lòng hiếu khách.

Khách phương xa đến bản thường được mời bát nước chè nóng, chén rượu ngô thơm nồng hay những món ăn đậm hương vị núi rừng. Những câu chuyện về mùa màng, về nương rẫy, về những đêm hội xuân được kể bằng giọng nói mộc mạc mà chân tình. Giữa thiên nhiên rộng lớn, con người nơi đây sống gắn bó với đất, với rừng và với nhau bằng sự sẻ chia giản dị.

Những phiên chợ vùng biên cũng là một nét đẹp khó quên. Từ sáng sớm, từng đoàn người từ các bản làng xa xôi đã vượt núi, băng đèo về họp chợ. Chợ không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa mà còn là nơi gặp gỡ, giao lưu văn hóa. Tiếng nói, tiếng cười hòa lẫn sắc màu rực rỡ của những bộ trang phục dân tộc tạo nên bức tranh sinh động giữa núi rừng. Mỗi phiên chợ giống như một ngày hội, nơi tình người được kết nối qua những cái bắt tay và những nụ cười thân thiện.

Và nếu hỏi điều gì góp phần làm nên vẻ đẹp thiêng liêng của biên giới, có lẽ đó chính là hình ảnh những người lính quân hàm xanh.

Giữa đại ngàn gió núi, những đồn biên phòng lặng lẽ đứng gác ngày đêm. Những người lính trẻ rời quê hương, mang theo tuổi xuân của mình để gìn giữ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Các anh tuần tra trên những cung đường cheo leo, vượt suối, băng rừng trong mưa nắng. Có những cột mốc nằm trên đỉnh núi cao, để đến được phải đi bộ hàng giờ, thậm chí hàng ngày qua những con đường hiểm trở.

Trong ký ức của nhiều người dân vùng biên, bộ đội biên phòng không chỉ là người bảo vệ chủ quyền mà còn là thầy giáo, là bác sĩ, là người bạn thân thiết của bản làng. Họ giúp dân dựng nhà, làm đường, hướng dẫn sản xuất, dạy chữ cho trẻ em và chăm sóc người bệnh. Sự hiện diện của các anh khiến những bản làng xa xôi thêm ấm áp và vững tin.

Mỗi cột mốc biên giới là một dấu son chủ quyền được dựng lên bằng biết bao mồ hôi và công sức. Đứng trước cột mốc giữa núi rừng, người ta cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của hai tiếng quê hương. Đó không còn là khái niệm trừu tượng mà hiện hữu trong từng ngọn cỏ, từng tảng đá, từng đường biên được gìn giữ bằng sự hy sinh thầm lặng của bao thế hệ.

Chiều xuống nơi biên giới luôn mang vẻ đẹp riêng. Mặt trời từ từ khuất sau những dãy núi xa, nhuộm đỏ cả chân trời. Khói bếp từ các bản làng bắt đầu bay lên, quấn quýt trong làn sương chiều. Tiếng trẻ em gọi nhau trên sân đất, tiếng chó sủa vọng từ xa, tiếng chuông gia súc leng keng trên đường về chuồng tạo nên bản hòa âm bình yên của cuộc sống.

Trong khoảnh khắc ấy, biên giới không chỉ là một vùng đất địa lý mà còn là biểu tượng của sự bền bỉ và lòng yêu nước. Nơi đây, cuộc sống có thể còn nhiều thiếu thốn nhưng tình người luôn đầy đặn. Thiên nhiên có thể khắc nghiệt nhưng con người vẫn kiên cường bám đất, bám làng. Những mái nhà đơn sơ giữa núi rừng cũng là những cột mốc khẳng định chủ quyền của dân tộc.

Biên giới là nơi khởi nguồn của niềm tự hào dân tộc, nơi mỗi tấc đất đều thấm đượm tình yêu nước và ý chí bảo vệ non sông. Vẻ đẹp nơi biên giới vì thế còn tỏa sáng từ tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam. Đó là vẻ đẹp nơi đầu nguồn gió núi, nơi những cột mốc chủ quyền vững vàng giữa trời cao, nơi tình yêu Tổ quốc được viết nên bằng những điều bình dị nhất mỗi ngày.

Nơi biên giới Tổ quốc. Tản văn của Hà Pháp Danh
Ảnh minh họa do AI thực hiện
Giữ ký ức lịch sử trong từng khuôn hình

Giữ ký ức lịch sử trong từng khuôn hình

Baovannghe.vn - Là Giám đốc hình ảnh của phim Mưa đỏ, nhà quay phim, Nghệ sĩ nhân dân (NSND) Lý Thái Dũng trực tiếp tham gia kiến tạo ngôn ngữ hình ảnh cho một tác phẩm lấy đề tài chiến tranh.
Nguồn hùng âm mãnh liệt trong Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9

Nguồn hùng âm mãnh liệt trong Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9

Baovannghe.vn - Nếu gọi tên những cảm hứng sôi nổi và mãnh liệt nhất trong lịch sử văn hóa hiện đại Việt Nam, có lẽ những bài hát tân nhạc trong cao trào Cách mạng tháng Tám 1945 là đại diện rõ rệt nhất.
Theo những mạch nguồn văn hóa Ninh Bình

Theo những mạch nguồn văn hóa Ninh Bình

Baovannghe.vn - ... Một hành trình ở Ninh Bình có thể vì thế đi xa hơn cách tham quan thông thường. Người ta có thể nghe một câu hát văn ở Phủ Dầy, xem một tích rối nước ở làng Rạch, nhìn người thợ làm trống Đọi Tam hay theo những sợi cói Kim Sơn từ lúc phơi ngoài đồng đến khi thành sản phẩm...
Hành lang mở cho nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo trong Giáo dục Đại học

Hành lang mở cho nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo trong Giáo dục Đại học

Baovannghe.vn - Bộ GD&ĐT công bố dự thảo Thông tư quy định về quản lý nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo do Bộ GD&ĐT tài trợ, đặt hàng.
Mừng Tết độc lập tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Mừng Tết độc lập tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Baovannghe.vn - Từ ngày 29/8-2/9, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ diễn ra sự kiện "Chợ phiên vùng cao - Cao nguyên mở hội” giới thiệu không gian sinh hoạt và những nét văn hóa đặc trưng của đồng bào vùng cao qua nghề thủ công, ẩm thực, trò chơi dân gian với các hình thức nghệ thuật trình diễn.